KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 21.
Jeżeli pracownik wykonujący czynności dozorowania stwierdzi, że materiały do robót lub inne przedmioty złożone przy torze lub na torze zamkniętym wchodzą w skrajnię taboru, powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naruszenie skrajni taboru oznacza realne ryzyko uderzenia pojazdu kolejowego w przeszkodę.
Dlatego właściwym działaniem jest fizyczne usunięcie materiałów/przedmiotów poza skrajnię, czyli odsunięcie ich na bezpieczną odległość. Ustawianie wskaźników lub sygnałów nie usuwa samego zagrożenia kolizją.

Pełne wyjaśnienie:

Skrajnia taboru to przestrzeń, która musi pozostać wolna, aby przejeżdżający pojazd kolejowy nie zahaczył o przeszkodę. Jeśli osoba wykonująca dozorowanie stwierdzi, że materiały lub przedmioty złożone przy torze (albo na torze zamkniętym) wchodzą w skrajnię, priorytetem jest natychmiastowe usunięcie fizycznego zagrożenia, czyli odsunięcie przeszkód na właściwą odległość.

Odpowiedź "odsunąć je na właściwą odległość." jest poprawna, ponieważ bezpośrednio eliminuje przyczynę niebezpieczeństwa: obecność obiektu w przestrzeni przejazdu taboru. To działanie jest skuteczne niezależnie od tego, czy przeszkoda znajduje się na torze czynnym, czy na torze zamkniętym, ponieważ nadal może dojść do wjazdu taboru (np. pojazd roboczy, manewry, wjazd techniczny) albo do innego zdarzenia wynikającego z organizacji robót.

Odpowiedź "dopuścić do wjazdu pociągu na odcinek." jest błędna, bo oznacza akceptację ryzyka kolizji. Samo dopuszczenie ruchu nie rozwiązuje problemu przeszkody w skrajni.

Odpowiedź "ustawić wskaźnik zejścia z toru." jest błędna, ponieważ taki wskaźnik dotyczy organizacji zachowania pracowników/poruszania się w rejonie toru, a nie usuwa materiałów znajdujących się w skrajni. To przykład mylenia środków organizacyjnych z eliminacją zagrożenia u źródła.

Odpowiedź "ustawić sygnał D6." również nie jest właściwa jako podstawowa reakcja w opisanej sytuacji, bo sygnał/wskazanie nie likwiduje przeszkody w skrajni. W praktyce najpierw usuwa się przeszkodę (jeśli jest to możliwe i bezpieczne), a dopiero potem dobiera ewentualne dodatkowe zabezpieczenia adekwatne do sytuacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wchodzi w skrajnię", najczęściej chodzi o konieczność usunięcia przeszkody (działanie techniczne), a nie o samo oznakowanie lub formalne dopuszczenie ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skrajnia taboru to przestrzeń niezbędna do bezpiecznego przejazdu pojazdu kolejowego. Jeśli wejdą w nią materiały lub przedmioty, może dojść do zahaczenia, uszkodzeń, a nawet wykolejenia. Dlatego skrajnia powinna być utrzymywana bez przeszkód.
Odsunięcie materiałów usuwa przyczynę zagrożenia: fizyczną przeszkodę w przestrzeni przejazdu taboru. Wskaźniki i sygnały mogą informować o sytuacji, ale same nie likwidują ryzyka kolizji. Na egzaminie szukaj odpowiedzi, która eliminuje problem u źródła.
Nie. Tor zamknięty nie oznacza automatycznie, że nikt tam nie wjedzie. Mogą pojawić się pojazdy robocze, manewry lub wjazdy techniczne. Dodatkowo przeszkody w skrajni mogą utrudniać prace i zwiększać ryzyko zdarzeń, więc skrajnię nadal należy utrzymywać wolną.
Typowe zagrożenia to uderzenie pojazdu w przeszkodę, uszkodzenie taboru lub infrastruktury, ograniczenie widoczności i ryzyko wykolejenia. Dla pracowników oznacza to także wzrost ryzyka wypadku przy pracy. Z tego powodu szybkie usunięcie przeszkody jest kluczowe.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanej z "sygnałem" lub "wskaźnikiem", bo brzmi bardziej formalnie. Tymczasem w sytuacji przeszkody w skrajni kluczowe jest działanie techniczne: usunięcie lub odsunięcie materiałów. Dopiero później rozważa się dodatkowe zabezpieczenia.
Działanie techniczne zmienia stan faktyczny (np. usuwa przeszkodę, zabezpiecza element). Działanie organizacyjne informuje lub porządkuje ruch ludzi/pojazdów (np. wskaźniki, polecenia, procedury). Jeśli zagrożenie jest "fizyczne", zwykle wygrywa odpowiedź techniczna.
Jest niewystarczające, gdy problemem jest przeszkoda, uszkodzenie lub element znajdujący się w torze albo skrajni. Oznakowanie nie usuwa przeszkody i nie zmniejsza jej gabarytów. Na egzaminie traktuj sygnały/wskaźniki jako wsparcie, a nie zastępstwo usunięcia zagrożenia.
Zwracaj uwagę na sformułowania typu: "wchodzi w skrajnię", "zalega na torze", "przeszkoda", "materiały złożone przy torze". To zwykle sygnał, że pierwszym krokiem jest odsunięcie/usuunięcie obiektu. Wtedy odpowiedzi o "dopuszczeniu ruchu" są podejrzane.
Co do zasady nie należy dopuszczać ruchu, jeśli istnieje ryzyko kolizji z przeszkodą. Najpierw trzeba usunąć obiekt ze skrajni i upewnić się, że przejazd jest bezpieczny. Na egzaminie odpowiedź dopuszczająca wjazd przy naruszonej skrajni jest typowym dystraktorem.
Ucz się rozpoznawania zagrożeń (tor, skrajnia, tabor) i dobierania działań, które je eliminują. Pomaga też rozróżnienie: co usuwa przyczynę, a co tylko informuje. Przećwicz typowe sytuacje z robót torowych: składowanie materiałów, przejścia, zabezpieczenia odcinków.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Ustawianie wskaźników lub sygnałów nie usuwa samego zagrożenia kolizją."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skrajnia (kolejnictwo)" – opis pojęcia i znaczenia skrajni, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skrajnia_(kolejnictwo) (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Skrajnia budowli" – ogólne znaczenie zachowania wolnej przestrzeni dla ruchu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skrajnia_budowli (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu skrajni i bezpieczeństwa robót przy torze (podręczniki branżowe)
  • Instrukcje i procedury wewnętrzne zarządcy infrastruktury dotyczące dozorowania i zabezpieczenia robót
  • Słownik/kompendium pojęć kolejowych: skrajnia, tabor, tor zamknięty, sygnały i wskaźniki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego