KWALIFIKACJA TKO3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 19.
Kontrolę zużycia falistego na powierzchni tocznej i bocznej główki szyny należy przeprowadzić za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie faliste (falistość) na powierzchni tocznej i bocznej główki szyny kontroluje się przyrządem przeznaczonym do oceny falistości, czyli falistomierzem. Pozostałe narzędzia służą do innych pomiarów: profilomierz do profilu, wysokościomierz do wymiaru wysokości, a kątomierz do kątów.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie faliste na szynie to rodzaj nierówności o charakterze okresowym, pojawiający się na powierzchni tocznej oraz (w zależności od warunków pracy) także na bocznej części główki szyny. Aby je ocenić, potrzebny jest przyrząd, który umożliwia pomiar falistości, czyli rejestrację i ocenę nierówności o określonej "fali" (powtarzalności) na badanej powierzchni.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "falistomierza" – jest to narzędzie przeznaczone do kontroli falistości zużycia szyny. W praktyce wynik takiej kontroli pomaga zdecydować, czy konieczne są działania utrzymaniowe (np. prace wyrównujące powierzchnię), oraz pozwala porównywać stan szyny w czasie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "profilomierza" – nazwa wskazuje na pomiar profilu/kształtu. Taki pomiar może być przydatny do oceny geometrii przekroju lub odtworzenia kształtu, ale nie jest to to samo, co dedykowana kontrola falistości (nierówności okresowych) na powierzchni tocznej/bocznej.
  • "wysokościomierza" – służy do pomiaru wymiaru wysokości w sensie geometrycznym (pojedynczy wymiar). Falistość nie sprowadza się do jednego wymiaru "wysokości", lecz do przebiegu nierówności na długości odcinka.
  • "kątomierza" – mierzy kąty, co nie odpowiada istocie zjawiska zużycia falistego na powierzchniach szyny. Kąty mogą być istotne w innych kontrolach (np. ustawień), ale nie w ocenie falistości powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się wprost "zużycie faliste/falistość", szukaj narzędzia nazwanego od tej wady (przyrząd dedykowany), a nie przyrządu ogólnego do długości, wysokości czy kąta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zużycie faliste (falistość) to nierówność o charakterze powtarzalnym na powierzchni szyny, najczęściej na powierzchni tocznej. Objawia się "pofalowaniem" powierzchni, co może zwiększać drgania i hałas oraz przyspieszać zużycie elementów współpracujących.
Pytanie dotyczy kontroli falistości na powierzchni tocznej oraz na bocznej części główki szyny. To właśnie główka szyny pracuje w kontakcie z kołem, więc w tych obszarach najczęściej ocenia się nierówności i zużycie.
Falistość oznacza nierówności o przebiegu na pewnym odcinku, więc potrzebny jest przyrząd dedykowany do rejestracji takiego przebiegu. Profilomierz kojarzy się z pomiarem profilu/kształtu, co nie musi odzwierciedlać samej falistości na powierzchni tocznej.
Nie w sensie egzaminacyjnym tego zadania. Wysokościomierz służy do pojedynczych wymiarów geometrycznych, a falistość to zjawisko rozłożone wzdłuż powierzchni (przebieg nierówności). Do kontroli falistości stosuje się przyrządy ukierunkowane na ten typ nierówności.
Kątomierz służy do pomiaru kątów, więc może mieć znaczenie w innych zadaniach pomiarowych (np. ustawieniach, geometrii elementów). Jednak w kontroli zużycia falistego na powierzchniach szyny nie jest narzędziem właściwym, bo nie mierzy przebiegu nierówności.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe: "zużycie faliste" oraz wskazanie powierzchni (toczna, boczna główki). To zwykle oznacza kontrolę nierówności typu "fala". W takich pytaniach poprawna odpowiedź najczęściej nazywa przyrząd wprost od mierzonego zjawiska.
Typowe skojarzenia praktyczne to zwiększony hałas, drgania, pogorszenie komfortu przejazdu i przyspieszone zużycie elementów współpracujących. W utrzymaniu infrastruktury takie symptomy są sygnałem do diagnostyki i oceny stanu powierzchni szyny.
Kontrole wykonuje się w ramach przeglądów i diagnostyki utrzymaniowej, zwłaszcza gdy pojawiają się niepokojące objawy eksploatacyjne (hałas, drgania) albo na odcinkach obciążonych ruchem. Celem jest wczesne wykrycie wad i zaplanowanie prac naprawczych.
Najczęstszy błąd to wybór przyrządu "brzmiącego znajomo" (profilomierz, wysokościomierz) zamiast dopasowania do mierzonego zjawiska. Drugi błąd to utożsamienie falistości z jedną wartością (np. wysokością), mimo że w praktyce liczy się przebieg nierówności na odcinku.
Warto zrobić własną tabelę: wada/zużycieobjawymetoda kontroliprzyrząd. Ucz się nazw narzędzi wraz z tym, co mierzą, i ćwicz rozróżnianie pojęć: profil, wymiar liniowy, kąt, falistość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zużycie faliste (falistość) na powierzchni tocznej i bocznej główki szyny kontroluje się przyrządem przeznaczonym do oceny falistości, czyli falistomierzem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z diagnostyki nawierzchni kolejowej (zużycie i wady szyn)
  • Materiały szkoleniowe z utrzymania toru dotyczące pomiarów i rejestracji wad powierzchni tocznej
  • Instrukcje użytkowania przyrządów pomiarowych stosowanych w utrzymaniu infrastruktury kolejowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego