KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Jeżeli przed organem administracji publicznej toczy się postępowanie w sprawie dotyczącej interesów majątkowych kierownika tego organu, to w świetle powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego
Ilustracja przedstawia fragment tekstu prawnego, prawdopodobnie z Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyłączenie ma zapewnić bezstronność postępowania.
Gdy sprawa dotyczy interesu majątkowego kierownika organu, konflikt interesów nie dotyczy wyłącznie pojedynczego pracownika, ale wpływa na możliwość działania organu w tej sprawie. Dlatego właściwą konsekwencją jest wyłączenie organu od załatwienia sprawy, a nie jedynie wyłączenie osoby kierownika lub pracownika prowadzącego sprawę.

Pełne wyjaśnienie:

Istota zagadnienia
W postępowaniu administracyjnym kluczowa jest zasada bezstronności. Jeżeli sprawa dotyczy interesów majątkowych kierownika organu, powstaje szczególny konflikt interesów: osoba kierująca organem może mieć osobisty interes w wyniku postępowania, co podważa zaufanie do obiektywizmu działania administracji.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "od załatwienia tej sprawy podlega wyłączeniu ten organ"
W takiej sytuacji nie chodzi wyłącznie o to, kto "technicznie" prowadzi akta (referent), ale o to, że organ działa poprzez swoją strukturę i kierownictwo. Kierownik ma wpływ na funkcjonowanie organu (organizacja pracy, nadzór, decyzje wewnętrzne), więc dla realnej bezstronności właściwe jest wyłączenie organu w danej sprawie i przekazanie jej do rozpoznania zgodnie z procedurą przewidzianą na wypadek wyłączenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe

  • "nie ma podstaw do wyłączenia tego organu"
    To pomija samą przesłankę konfliktu interesów związaną z interesem majątkowym kierownika. W praktyce brak wyłączenia naraża postępowanie na zarzut braku bezstronności i wadliwości proceduralnej.
  • "wyłączeniu podlega jedynie kierownik organu"
    To zbyt wąskie ujęcie. Nawet jeśli kierownik nie będzie formalnie wykonywał czynności, jego pozycja w urzędzie może pośrednio wpływać na tok sprawy. Mechanizm proceduralny przewiduje dalej idące zabezpieczenie bezstronności niż samo odsunięcie jednej osoby.
  • "wyłączeniu podlega jedynie pracownik, któremu podlega sprawa"
    Ta odpowiedź opisuje typowy przypadek wyłączenia konkretnego pracownika prowadzącego sprawę, ale nie rozwiązuje konfliktu interesów wynikającego z sytuacji kierownika organu. W sprawach dotyczących interesów majątkowych kierownika problem ma charakter instytucjonalny, dlatego właściwa jest konstrukcja wyłączenia organu.

Wskazówka egzaminacyjna
Zapamiętaj różnicę: gdy konflikt dotyczy "referenta" – myśl o wyłączeniu pracownika; gdy konflikt dotyczy osoby stojącej na czele organu i jej interesu majątkowego – myśl o wyłączeniu organu w danej sprawie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyłączenie organu oznacza, że dany organ nie może prowadzić i zakończyć konkretnej sprawy, bo istnieje ryzyko braku bezstronności. W praktyce sprawa jest dalej prowadzona w trybie przewidzianym przez procedurę, aby decyzja nie była obciążona konfliktem interesów.
Interes majątkowy oznacza, że wynik sprawy może przynieść kierownikowi korzyść lub stratę. Ponieważ kierownik ma realny wpływ na funkcjonowanie organu, powstaje ryzyko nacisku lub pośredniego oddziaływania na przebieg sprawy. Procedura ma to ryzyko eliminować.
Wyłączenie pracownika dotyczy osoby wykonującej czynności w sprawie (np. referenta), gdy jest konflikt interesów po stronie tej osoby. Wyłączenie organu dotyczy sytuacji, gdy bezstronność jest zagrożona na poziomie całego organu, np. przez interes majątkowy jego kierownika.
Zazwyczaj nie, bo samo odsunięcie kierownika od podpisu lub czynności nie usuwa wpływu, jaki może wynikać z jego funkcji (nadzór, organizacja pracy, zależność służbowa). Dlatego w takich sprawach przewidziane są rozwiązania idące dalej niż wyłączenie jednej osoby.
Wyłączenie pracownika stosuje się, gdy konflikt interesów dotyczy konkretnego urzędnika wykonującego czynności, np. ma osobisty interes w rozstrzygnięciu albo łączą go szczególne relacje ze stroną. Wtedy sprawę przejmuje inny pracownik, bez potrzeby wyłączania całego organu.
Dla strony najczęściej oznacza to zmianę tego, kto będzie prowadził sprawę, a czasem także wydłużenie czasu jej załatwienia (przekazanie, wyznaczenie innego organu). Jednocześnie zwiększa to gwarancję bezstronności i zmniejsza ryzyko podważenia rozstrzygnięcia.
Powinien zasygnalizować problem zgodnie z przyjętą w urzędzie ścieżką (np. przełożonemu, komórce prawnej) i dopilnować, aby sprawa została procedowana w trybie zapewniającym bezstronność. Istotne jest, by nie prowadzić sprawy "jak zwykle", jeśli przesłanki wyłączenia są oczywiste.
Nie zawsze automatycznie, ale brak zastosowania właściwych mechanizmów bezstronności może stanowić poważną wadę proceduralną. W praktyce może to prowadzić do podważenia rozstrzygnięcia w trybach kontroli (odwołanie, skarga), jeśli naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Najczęstsze pomyłki to: utożsamienie organu wyłącznie z referentem, wybór odpowiedzi "wyłączony jest tylko pracownik", bo brzmi najprościej, oraz nieuwzględnienie roli kierownika jako osoby wpływającej na działanie urzędu. Pomaga robić porównanie: pracownik vs organ.
Najlepiej oprzeć naukę na krótkich kazusach: kto ma interes, kto wykonuje czynności, jaki jest poziom ryzyka (osoba czy organ). Zrób tabelę porównawczą przesłanek i skutków wyłączenia pracownika i organu. Ćwicz też pytania jednokrotnego wyboru z podobnymi dystraktorami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Dlatego właściwą konsekwencją jest wyłączenie organu od załatwienia sprawy, a nie jedynie wyłączenie osoby kierownika lub pracownika prowadzącego sprawę."

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do Kodeksu postępowania administracyjnego (temat: wyłączenie pracownika i organu)
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych z postępowania administracyjnego dla kierunków administracyjnych
  • Materiały szkoleniowe urzędów dot. bezstronności i konfliktu interesów w procedurach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego