KWALIFIKACJA ROL3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 25.
Jeżeli pszczoły oblepiają kitem siatkę klateczki, w której poddawana jest nowa matka to należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Intensywne kitowanie (oblepianie kitem) siatki klateczki przy poddawaniu matki bywa sygnałem, że rodzina nie jest gotowa na jej przyjęcie, np. przez obecność mateczników. Najpierw należy więc skontrolować gniazdo i usunąć mateczniki, aby zwiększyć szanse przyjęcia matki.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas poddawania nowej matki pszczoły reagują na klateczkę na różne sposoby. Jednym z niepożądanych sygnałów może być silne kitowanie (oblepianie kitem) siatki klateczki. W praktyce oznacza to, że rodzina może próbować ograniczyć kontakt z matką albo "odizolować" ją w klateczce. Częstą przyczyną takich problemów z przyjęciem jest fakt, że pszczoły mają alternatywę w postaci mateczników i dążą do wychowania własnej matki.

Dlatego właściwym postępowaniem jest przegląd gniazda w celu usunięcia mateczników. Usunięcie mateczników zmniejsza "konkurencję" dla poddawanej matki i ułatwia jej akceptację przez rodzinę. Dopiero po takiej kontroli podejmuje się dalsze decyzje zależne od metody poddawania i zachowania pszczół.

  • Wypuścić matkę do gniazda – to działanie bywa ryzykowne, bo przy niechęci rodziny matka może zostać uszkodzona lub zabita. Bez wcześniejszej diagnozy (np. obecności mateczników) jest to typowy błąd "na skróty".
  • Usunąć z ula klateczkę z matką – samo wyjęcie klateczki nie rozwiązuje przyczyny problemu w rodzinie. Jeśli w ulu są mateczniki, sytuacja pozostanie niekorzystna, a poddawanie trzeba będzie powtarzać.
  • Usunąć kit z klateczki – oczyszczenie klateczki usuwa objaw, a nie przyczynę. Jeżeli pszczoły nadal są nastawione na wychów własnej matki lub nie akceptują poddawanej, ponownie będą ją kitować albo w inny sposób utrudniać przyjęcie.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy pojawiają się sygnały niechęci do matki w trakcie poddawania, najpierw sprawdź stan rodziny i obecność mateczników. To jest działanie diagnostyczne i profilaktyczne, które zwykle ma najwyższy priorytet.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza, że rodzina utrudnia kontakt z poddawaną matką i nie jest w pełni gotowa na jej przyjęcie. Kitowanie bywa reakcją obronną lub próbą "odizolowania" matki, co może towarzyszyć np. obecności mateczników albo nieprawidłowej sytuacji w rodzinie.
Najpierw wykonuje się kontrolę gniazda: ocenia się stan rodziny i sprawdza, czy nie ma mateczników. Jeśli są, usuwa się je. Dopiero potem podejmuje się decyzję o dalszym postępowaniu z matką (kontynuacja poddawania, termin kolejnej kontroli).
Mateczniki są "alternatywą" dla poddawanej matki. Jeśli pszczoły mogą wychować własną matkę, często są mniej skłonne zaakceptować obcą. Usunięcie mateczników zmniejsza ryzyko odrzucenia matki i ułatwia jej przyjęcie przez rodzinę.
Zwykle nie, jeśli widać oznaki niechęci (np. silne kitowanie, agresja przy klateczce). Wypuszczenie matki bez diagnozy przyczyny może skończyć się jej uszkodzeniem lub zabiciem. Najpierw trzeba ocenić sytuację w gnieździe i wyeliminować czynniki utrudniające przyjęcie.
Mateczniki to komórki przeznaczone do wychowu nowej matki, zwykle większe od komórek robotniczych i o charakterystycznym "orzeszkowym" kształcie. Podczas przeglądu gniazda szuka się ich na plastrach i ocenia, czy są świeżo założone lub już z larwą.
Częściej dzieje się to, gdy rodzina ma własne mateczniki, gdy w ulu jest jeszcze stara matka (jawnie lub jako trutówka), albo gdy panuje silne pobudzenie. Niekorzystne warunki mogą też występować przy błędnym doborze momentu poddawania i zbyt dużej ingerencji w gniazdo.
Kit (propolis) służy do uszczelniania, wzmacniania i "dezynfekowania" wnętrza ula. Pszczoły wykorzystują go do zaklejania szczelin i ograniczania niepożądanych przestrzeni. Gdy używają go na klateczce, może to być także forma ograniczania dostępu do obcego elementu lub zapachu.
Najczęściej nie, bo jest to działanie na objaw, a nie na przyczynę. Jeśli pszczoły nie akceptują matki lub mają mateczniki, nadal będą utrudniały jej przyjęcie (ponowne kitowanie, agresja, ignorowanie). Kluczowe jest ustalenie przyczyny i kontrola gniazda.
Typowe błędy to: wypuszczanie matki bez oceny nastroju rodziny, pomijanie przeglądu pod kątem mateczników, zbyt częste niepokojenie gniazda oraz brak kontroli, czy w ulu nie ma innej matki. Błędy te zwiększają ryzyko odrzucenia lub uszkodzenia matki.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie sytuacji w rodzinie: objawy akceptacji i niechęci, obecność mateczników oraz zasady bezpiecznego przeglądu gniazda. Ucz się schematów postępowania: najpierw diagnoza (gniazdo, mateczniki), potem decyzja (dalsze poddawanie, kontrola).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 38% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Intensywne kitowanie (oblepianie kitem) siatki klateczki przy poddawaniu matki bywa sygnałem, że rodzina nie jest gotowa na jej przyjęcie, np. przez obecność mateczników."

Źródła:

  • Wikipedia: "Matka pszczela" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Matka_pszczela (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Propolis" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Propolis (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.3 dotyczące gospodarki pasiecznej
  • Instrukcje hodowlane dotyczące poddawania matek i kontroli mateczników
  • Materiały szkoleniowe z gospodarki bezrojowej i wymiany matek w rodzinach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego