KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 4.
Jeżeli towar przed podwyżką kosztował 13,00 zł, a po podwyżce 13,65 zł, to jego cena wzrosła o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnica cen to 13,65 − 13,00 = 0,65 zł.
Aby policzyć wzrost procentowy, dzielimy przyrost przez cenę sprzed podwyżki: 0,65 / 13,00 = 0,05.
Po zamianie na procent: 0,05 × 100% = 5,0%.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć, o ile procent wzrosła cena, trzeba policzyć zmianę procentową względem ceny sprzed podwyżki (to ona jest punktem odniesienia).

Krok 1: oblicz przyrost ceny (różnicę).
13,65 zł − 13,00 zł = 0,65 zł.

Krok 2: podziel przyrost przez wartość początkową.
0,65 / 13,00 = 0,05.

Krok 3: zamień na procent.
0,05 × 100% = 5,0%.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "5,0%" – oznacza to, że nowa cena stanowi 105% ceny wyjściowej.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "6,5%" wynika zwykle z pomylenia przyrostu 0,65 zł z 6,5% albo z błędnego przestawienia przecinka. Gdyby wzrost wyniósł 6,5%, podwyżka od 13,00 zł byłaby równa 0,845 zł, a cena końcowa wyniosłaby 13,845 zł.
  • "0,5%" to efekt zaniżenia wyniku (np. dzielenia nie tej liczby albo błędnego przeliczenia na procent). 0,5% z 13,00 zł to tylko 0,065 zł, co nie pasuje do wzrostu o 0,65 zł.
  • "0,65%" to częsty błąd polegający na przepisaniu przyrostu 0,65 zł jako 0,65%. Tymczasem 0,65% z 13,00 zł to 0,0845 zł, więc również nie zgadza się z różnicą cen.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik "w drugą stronę": policz, ile to jest 5% z 13,00 zł (0,65 zł). Jeśli zgadza się z różnicą cen, masz pewność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz różnicę (nowa − stara), a potem podziel ją przez cenę sprzed podwyżki i pomnóż przez 100%. Wzór: ((cena_po − cena_przed) / cena_przed) × 100%. Kluczowe jest, że podstawą jest cena początkowa.
Procentowy wzrost opisuje, jak duża jest zmiana względem punktu startu. Cena sprzed podwyżki to baza porównania. Dzielenie przez cenę po podwyżce dałoby inny wskaźnik (udział zmiany w wartości końcowej), a nie "wzrost o ile procent".
Najpierw wyznacz kwotę podwyżki, czyli różnicę między ceną po zmianie a ceną przed zmianą. Dopiero tę różnicę przelicza się na procent, odnosząc ją do ceny początkowej. Pominięcie różnicy to częsta przyczyna błędów.
Wykonaj kontrolę: policz obliczony procent z ceny wyjściowej i zobacz, czy daje dokładnie różnicę cen. Np. jeśli wyszło 5%, to 5% z 13,00 zł powinno równać się 0,65 zł. Taki test szybko wykrywa błędną podstawę lub przecinek.
Nie. 0,65 zł to zmiana kwotowa, a 0,65% to zmiana procentowa. Żeby przejść z kwoty na procent, trzeba podzielić 0,65 zł przez cenę sprzed podwyżki i pomnożyć przez 100%. Bez tego porównanie jest błędne.
Najczęstsze błędy to: dzielenie przez złą podstawę (cenę końcową), brak mnożenia przez 100%, mylenie zapisu dziesiętnego z procentowym oraz wybór odpowiedzi "na oko". Pomaga trzymanie się stałych kroków: różnica → podział → procent.
Wpisz: (cena_po − cena_przed) ÷ cena_przed × 100. Dla danych z zadania: (13,65 − 13,00) ÷ 13,00 × 100. Zwróć uwagę na nawias przy odejmowaniu i na to, by mnożenie przez 100 wykonać na końcu.
Przy porównywaniu starych i nowych cen w promocjach i podwyżkach, analizie raportów sprzedaży, ocenie dynamiki cen u dostawców oraz podczas rozmowy z klientem o skali zmiany. To też pomaga szybko wykryć błędnie wydrukowaną etykietę.
"Wzrost o 5%" oznacza, że do ceny początkowej dodano 5% tej ceny. Czyli nowa cena = stara cena × 1,05. To nie jest "wzrost do 5%", tylko zwiększenie wartości o określony ułamek wartości wyjściowej.
Tak. Możesz zapisać ułamek zwykły: różnica/cena_przed i dopiero na końcu przeliczyć na procent. Np. 0,65/13 = 65/1300 = 1/20, a 1/20 = 5%. Taki sposób bywa wygodny, gdy liczby dają się skracać.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że różnica cen to 13,65 − 13,00 = 0,65 zł.Aby policzyć wzrost procentowy, dzielimy przyrost przez cenę sprzed podwyżki: 0,65 / 13,00 = 0,05.Po zamianie na procent: 0,05 × 100% = 5,0%.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zmiana procentowa" – opis pojęcia i sposób obliczania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i przeliczanie ułamka na procent, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): "Procenty: zmiana procentowa" (materiał dydaktyczny), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń z matematyki: procenty i obliczenia praktyczne
  • Materiały szkolne z podstaw przedsiębiorczości/rachunków w handlu (dział: kalkulacje)
  • Krótkie repetytorium: "zmiana procentowa" i typowe pułapki (podstawa odniesienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego