Aby obliczyć, o ile procent wzrosła cena, trzeba policzyć zmianę procentową względem ceny sprzed podwyżki (to ona jest punktem odniesienia).
Krok 1: oblicz przyrost ceny (różnicę).
13,65 zł − 13,00 zł = 0,65 zł.
Krok 2: podziel przyrost przez wartość początkową.
0,65 / 13,00 = 0,05.
Krok 3: zamień na procent.
0,05 × 100% = 5,0%.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "5,0%" – oznacza to, że nowa cena stanowi 105% ceny wyjściowej.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "6,5%" wynika zwykle z pomylenia przyrostu 0,65 zł z 6,5% albo z błędnego przestawienia przecinka. Gdyby wzrost wyniósł 6,5%, podwyżka od 13,00 zł byłaby równa 0,845 zł, a cena końcowa wyniosłaby 13,845 zł.
- "0,5%" to efekt zaniżenia wyniku (np. dzielenia nie tej liczby albo błędnego przeliczenia na procent). 0,5% z 13,00 zł to tylko 0,065 zł, co nie pasuje do wzrostu o 0,65 zł.
- "0,65%" to częsty błąd polegający na przepisaniu przyrostu 0,65 zł jako 0,65%. Tymczasem 0,65% z 13,00 zł to 0,0845 zł, więc również nie zgadza się z różnicą cen.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik "w drugą stronę": policz, ile to jest 5% z 13,00 zł (0,65 zł). Jeśli zgadza się z różnicą cen, masz pewność.