KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 34.
Jeżeli w sposób przedstawiony na rysunku stwierdzono występowanie luzów na kole pojazdu, a przy wciśniętym pedale hamulca luzy znikną, to najprawdopodobniej nieprawidłowość z tym związana dotyczy nadmiernego luzu występującego
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli podczas sprawdzania luzu koła po wciśnięciu pedału hamulca luz znika, to zaciśnięty hamulec "usztywnia" połączenie tarczy/bębna z piastą. Taki objaw typowo wskazuje na luz w łożysku koła. Luzy w przegubach zawieszenia lub układu kierowniczego nie powinny znikać wyłącznie po naciśnięciu hamulca.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek "po wciśnięciu pedału hamulca luzy znikną" jest kluczową wskazówką diagnostyczną. Wciśnięcie hamulca powoduje dociśnięcie klocków do tarczy (lub szczęk do bębna), a więc ogranicza względny ruch elementów obracających się wraz z kołem i piastą. Jeżeli wyczuwalny luz zanika po takim dociśnięciu, najczęściej oznacza to, że źródło luzu znajduje się w zespole piasty/łożyska koła.

Odpowiedź "w łożysku koła" jest poprawna, ponieważ łożysko odpowiada za prawidłowe prowadzenie obrotu koła względem zwrotnicy/osi. Nadmierny luz łożyska może ujawniać się podczas poruszania kołem (kołysanie), a zmiana obciążeń po zaciśnięciu hamulca może ten luz "zamaskować" lub chwilowo ograniczyć jego odczuwalność.

Odpowiedź "w przegubie drążka poprzecznego układu kierowniczego" jest nieprawidłowa: luz w drążku kierowniczym (końcówce/przegubie) dotyczy zmiany położenia zwrotnicy w sterowaniu kierunkiem jazdy. Naciśnięcie hamulca nie usuwa luzu w przegubie drążka, bo nie zmienia jego zużycia ani pasowania – co najwyżej może nieznacznie zmienić siły, ale nie "kasuje" luzu.

Odpowiedź "w przegubie wahacza układu zawieszenia" także nie pasuje do podanego objawu. Luz w sworzniu wahacza lub tulejach powoduje przemieszczanie się elementów zawieszenia względem nadwozia/ramy. Zaciśnięcie hamulca działa w układzie hamulcowym, nie w miejscu połączeń wahacza, więc luz zawieszenia zwykle pozostaje wyczuwalny.

Odpowiedź "pomiędzy łożyskami ślizgowymi a sworzniem zwrotnicy" opisuje inną grupę usterek (zużycie połączeń zwrotnicy/sworznia). Taki luz może wpływać na prowadzenie koła, ale sam fakt naciśnięcia hamulca nie powinien w sposób powtarzalny eliminować luzu wynikającego z nadmiernych luzów pasowań ślizgowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę: jeśli objaw zmienia się po zaciśnięciu hamulca, rozważ najpierw elementy związane z piastą, tarczą/bębnem i łożyskiem. Jeśli objaw nie zależy od hamulca, częściej winne są przeguby/tuleje zawieszenia lub elementy układu kierowniczego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej unosi się koło (lewarek/podnośnik), zabezpiecza pojazd i chwyta koło oburącz, próbując je poruszać. Ważne jest, by obserwować, czy ruch pochodzi z piasty/łożyska czy z elementów zawieszenia. Dodatkowo można powtórzyć test po wciśnięciu hamulca.
Zaciśnięcie hamulca ogranicza ruch elementów obracających się z kołem (tarcza/bęben z piastą) i zmienia rozkład sił w zespole piasty. Jeśli luz jest w łożysku, taki "docisk" potrafi chwilowo zmniejszyć odczuwalność luzu podczas kołysania kołem.
Poza wyczuwalnym luzem mogą pojawić się: narastający szum podczas jazdy, grzanie piasty, nierównomierne zużycie opony, a czasem wibracje. Objawy zależą od stopnia zużycia i rodzaju łożyska. Luz jest sygnałem, że usterka może być już zaawansowana.
Luz drążka częściej "pracuje" przy skręcie i daje objawy w kierownicy (stuki, pływanie toru jazdy). Luz łożyska jest bardziej związany z piastą i może zmieniać się przy obciążeniu koła. W teście z wciśniętym hamulcem typowo "znika" właśnie luz łożyska, nie drążka.
Nie. Nadmierny luz łożyska pogarsza prowadzenie pojazdu, może uszkodzić piastę, tarczę/bęben i doprowadzić do zablokowania lub rozpadnięcia się łożyska. W praktyce to usterka wpływająca na bezpieczeństwo, więc pojazd powinien być jak najszybciej naprawiony i sprawdzony.
Gdy ruch koła wynika z przemieszczeń wahacza, sworznia lub tulei, zwykle towarzyszą temu stuki na nierównościach i zmiana geometrii podczas obciążenia. Taki luz zwykle nie znika po wciśnięciu hamulca. Pomaga obserwacja, który element "pracuje" podczas kołysania.
Częsty błąd to pomijanie próby z wciśniętym hamulcem albo zakładanie, że każdy luz to łożysko. Innym błędem jest sprawdzanie koła bez zabezpieczenia pojazdu lub z niewłaściwym podparciem. Myli się też luzy w łożysku z luzami sworzni i tulei zawieszenia.
Nie zawsze "zawsze", ale jest to bardzo mocna wskazówka. Test z hamulcem pokazuje, czy objaw zależy od zespołu piasty/hamulca. W praktyce wynik należy potwierdzić oględzinami, nasłuchem podczas jazdy, kontrolą temperatury piasty i sprawdzeniem, czy nie ma uszkodzeń mechanicznych.
Warto sprawdzić łożysko i piastę, mocowanie koła, tarczę/bęben, a także sworznie, tuleje wahaczy, łączniki stabilizatora i końcówki drążków. Dobrą praktyką jest obserwacja elementów podczas poruszania kołem oraz ocena, czy ruch jest "w piaście", czy "na zawieszeniu".
Najlepiej połączyć teorię z praktyką: nauczyć się, jakie objawy dają łożyska, drążki i sworznie, a potem wykonać testy na podniesionym pojeździe. W nauce pomagają schematy układu jezdnego oraz krótkie reguły: "zmiana po hamulcu" często kieruje uwagę na piastę i łożysko.
info

Około 34% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Jeśli podczas sprawdzania luzu koła po wciśnięciu pedału hamulca luz znika, to zaciśnięty hamulec "usztywnia" połączenie tarczy/bębna z piastą."

Źródła:

  • Bosch: Automotive Handbook (podręcznik ogólny), rozdziały dotyczące układu jezdnego, piast i łożysk kół
  • Haynes Techbook: Automotive Steering, Suspension and Alignment (materiał szkoleniowy), część o diagnostyce luzów zawieszenia i układu kierowniczego

Materiały:

  • Podręczniki i instrukcje serwisowe dotyczące układu jezdnego i hamulcowego
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki zawieszenia i kierownicy (testy luzów)
  • Instrukcje napraw producentów (procedury sprawdzania łożysk i piast)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego