KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 19.
Jeżeli wydajność jednej zgarniarki samojezdnej o pojemności skrzyni 5 m3 skrawającej grunty kategorii I÷IV i przewożącej urobek na odległość 1 km wynosi 250 m3/8 h, to dwie takie zgarniarki powinny wykonać skrawanie 1500 m3 gruntu kategorii III i przewożenie go na odległość 1 km w ciągu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność jednej zgarniarki to 250 m3 w 8 h, czyli 250/8 = 31,25 m3/h. Dwie identyczne zgarniarki pracujące równolegle mają 2 · 31,25 = 62,5 m3/h. Czas na wykonanie 1500 m3 wynosi 1500/62,5 = 24 h, więc poprawne jest "24 godzin."

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie opiera się na proporcjonalności między ilością robót (m3), wydajnością (m3/h) i czasem (h). Najpierw trzeba sprowadzić podaną wydajność do jednej godziny, a następnie uwzględnić pracę dwóch takich samych maszyn.

Krok 1: wydajność jednej zgarniarki w m3/h
Skoro jedna zgarniarka wykonuje 250 m3 w 8 godzin, to na 1 godzinę przypada:
250 / 8 = 31,25 m3/h.

Krok 2: wydajność dwóch zgarniarkek
Dwie identyczne zgarniarki (te same warunki: ta sama kategoria gruntu i ta sama odległość transportu 1 km) mogą pracować równolegle, więc ich wydajności się sumują:
2 · 31,25 = 62,5 m3/h.

Krok 3: obliczenie czasu na 1500 m3
Czas to iloraz ilości robót i wydajności:
1500 / 62,5 = 24 h.
Dlatego odpowiedź "24 godzin." jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "48 godzin." odpowiada typowemu błędowi, w którym ktoś podwaja czas zamiast podwoić wydajność dla dwóch maszyn (albo liczy, jakby pracowała jedna maszyna przez 48 h bez uzasadnienia).
  • "6 godzin." powstaje zwykle przez niepoprawne skrócenie czasu (np. dzielenie 24 h przez 4 bez podstaw), albo przez pomylenie 8 h z "wydajnością dobową" i wykonanie niewłaściwego przeliczenia.
  • "3 godzin." sugeruje skrajnie zawyżoną wydajność; to efekt błędu rzędu wielkości (brak kontroli jednostek i sensowności wyniku).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki test sensowności. Skoro dwie maszyny robią łącznie 62,5 m3/h, to w 10 h zrobią ok. 625 m3, a w 20 h ok. 1250 m3. Do 1500 m3 potrzeba więc trochę ponad 20 h, co potwierdza wynik 24 h.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba podzielić wydajność z okresu 8 h przez 8. Jeśli zgarniarka ma 250 m3/8 h, to jej wydajność godzinowa wynosi 250/8 = 31,25 m3/h. Dopiero na tej wartości wygodnie liczy się czas wykonania zadanej objętości robót.
Gdy maszyny pracują równolegle w tych samych warunkach, każda wykonuje "swoją" część robót, więc w tej samej godzinie powstaje suma urobku z obu maszyn. To klasyczny przypadek dodawania wydajności: 2 × (m3/h). Nie sumuje się natomiast czasów.
Najczęściej myli się to, co rośnie i maleje: liczba maszyn zwiększa wydajność, więc czas powinien maleć. Błąd polega na automatycznym mnożeniu czasu przez 2 ("bo są dwie maszyny") zamiast podwoić wydajność i dopiero z niej policzyć czas.
Zrób szybkie oszacowanie: zaokrąglij wydajność (np. 62,5 m3/h ≈ 60 m3/h) i policz w głowie. Jeśli do wykonania jest 1500 m3, to 1500/60 ≈ 25 h. Gdy dokładny wynik jest blisko, jest duża szansa, że obliczenia są poprawne.
Tak, bo wydajność zgarniarki zależy od cyklu pracy, a cykl obejmuje przewóz na daną odległość. W tym zadaniu odległość jest już "uwzględniona" w podanej wydajności 250 m3/8 h, więc nie trzeba wprowadzać dodatkowych poprawek—ważne jest tylko, że warunki się nie zmieniają.
W tym zadaniu pojemność skrzyni jest informacją opisową o maszynie, ale do rachunku nie jest potrzebna, bo wydajność (250 m3/8 h) jest już podana wprost. Pojemność jest kluczowa dopiero w zadaniach, gdzie trzeba wyliczyć wydajność z liczby cykli i napełnienia.
To informacja, że podana wydajność dotyczy pracy w gruntach od kategorii I do IV. W obliczeniach istotne jest, że w zadaniu końcowym wskazano grunt kategorii III, czyli mieści się w tym zakresie. Dzięki temu można użyć podanej wydajności bez zmiany założeń.
Stosuje się zależność: czas = objętość / wydajność. Przykładowo, jeśli wydajność dwóch maszyn wynosi 62,5 m3/h, a do wykonania jest 1500 m3, to czas wynosi 1500/62,5 = 24 h. Kluczowe jest pilnowanie jednostek.
Zwykle tak, jeśli nie podano inaczej. Egzamin sprawdza umiejętność rachunkową na danych z treści, więc pomija się postoje, tankowanie czy zmiany operatorów. Gdyby należało uwzględnić przerwy lub współczynniki wykorzystania czasu, musiałyby być wyraźnie podane w zadaniu.
Potrzebujesz informacji o cyklu pracy (czas napełniania, przejazdu z ładunkiem, powrotu), stopniu napełnienia skrzyni oraz ewentualnych stratach/koeficjentach. Wtedy liczysz liczbę cykli na godzinę i mnożysz przez efektywną objętość urobku na cykl.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Wydajność jednej zgarniarki to 250 m3 w 8 h, czyli 250/8 = 31,25 m3/h."

Materiały:

  • Materiały szkolne z technologii robót ziemnych (dział: zgarniarki i wydajność)
  • Zadania rachunkowe z organizacji robót: wydajność–czas–liczba maszyn
  • Instrukcje/opracowania producentów maszyn (pojęcie wydajności i cyklu pracy) – do nauki pojęć, nie do zapamiętywania liczb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego