KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 30.
Załóżmy, że masz do wykonania prace ziemne na działce o powierzchni 1000 m2. Gleba na działce składa się z piasku o gęstości 1,6 g/cm3. Jeżeli planujesz usunąć warstwę gleby o grubości 1 m, jaką masę gleby musisz usunąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość usuwanej warstwy: V = 1000 m2 · 1 m = 1000 m3.
Gęstość 1,6 g/cm3 = 1600 kg/m3.
Masa: m = 1600 · 1000 = 1 600 000 kg = 1600 t, więc poprawna odpowiedź to 1600 ton.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć masę gruntu do usunięcia, korzystamy z zależności m = ρ · V, gdzie:

  • m – masa,
  • ρ – gęstość,
  • V – objętość.

1) Objętość warstwy gruntu
Objętość warstwy o grubości 1 m na powierzchni 1000 m2 wynosi:
V = A · h = 1000 m2 · 1 m = 1000 m3.

2) Przeliczenie gęstości
Podano gęstość: 1,6 g/cm3. W praktyce robót ziemnych wygodniej liczyć w kg/m3.
Wiemy, że 1 g/cm3 = 1000 kg/m3, więc:
1,6 g/cm3 = 1,6 · 1000 = 1600 kg/m3.

3) Obliczenie masy i zamiana na tony
m = ρ · V = 1600 kg/m3 · 1000 m3 = 1 600 000 kg.
Ponieważ 1 t = 1000 kg, to:
1 600 000 kg = 1600 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1800 ton – zwykle wynika z błędnej konwersji gęstości lub niekontrolowanego zaokrąglenia.
  • 2000 ton – częsty skutek "zaokrąglenia w górę" 1,6 do 2,0 lub pomylenia przelicznika jednostek.
  • 2200 ton – sugeruje dodatkowy, nieuzasadniony współczynnik; w danych nie ma podstaw do takiej korekty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj krótką kontrolę jednostek: (kg/m3)·(m3) = kg, a dopiero potem przelicz na tony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicznik wynika z jednostek: 1 g = 0,001 kg oraz 1 cm3 = 10-6 m3. Z tego wychodzi, że 1 g/cm3 = 1000 kg/m3. Dlatego 1,6 g/cm3 = 1600 kg/m3.
Gęstość to masa przypadająca na jednostkę objętości (ρ = m/V). Im większa gęstość gruntu, tym większa masa tej samej objętości urobku. W robotach ziemnych ma to znaczenie przy doborze transportu i szacowaniu obciążenia oraz liczby kursów.
Stosuje się prosty wzór V = A · h, gdzie A to powierzchnia (m2), a h to grubość warstwy (m). Wynik jest w m3. To podstawowe obliczenie przy korytowaniu, zdejmowaniu humusu i wykonywaniu wykopów.
Objętość (m3) opisuje "ile materiału" trzeba wydobyć, a masa (t) jest potrzebna do logistyki: ładowność wywrotek, dopuszczalne obciążenia i koszty transportu. Często najpierw liczy się m3, a potem przelicza na t przez gęstość.
W modelu obliczeniowym z zadania: tak, m = ρ · V. W praktyce masa może się różnić przez wilgotność, porowatość, zagęszczenie i domieszki. Na egzaminie, jeśli nie podano korekt, przyjmuje się dane z treści bez dodatkowych współczynników.
Najczęstszy błąd to pominięcie faktu, że zmiana cm3 na m3 daje czynnik 1 000 000, a nie 1000. Poprawny skrót myślowy: 1 g/cm3 = 1000 kg/m3. Warto to zapamiętać jako stały przelicznik.
Najpierw liczysz masę urobku w tonach, a potem dzielisz przez ładowność pojazdu (t/kurs). Przykład: jeśli wychodzi 1600 t, a wywrotka ma 20 t ładowności, to potrzeba ok. 80 kursów. W praktyce dolicza się zapas na straty i organizację robót.
Objętość (m3) jest kluczowa przy obmiarach robót (wykopy, nasypy, korytowanie) oraz doborze wydajności maszyn (łyżka koparki, cykl pracy). Masa jest ważniejsza przy transporcie i ograniczeniach obciążeniowych. Często potrzebujesz obu wielkości.
Nie, gęstość piasku zależy od rodzaju, uziarnienia, wilgotności i stopnia zagęszczenia. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się wartość podaną w treści jako obowiązującą do obliczeń. W praktyce korzysta się z danych laboratoryjnych lub tabel branżowych.
Zrób kontrolę "na oko": 1000 m3 piasku o gęstości ok. 1,6 t/m3 powinno dać ok. 1600 t. Jeśli wychodzi 16 t lub 16 000 t, to prawie na pewno pomyliłeś przelicznik jednostek albo grubość warstwy.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Objętość usuwanej warstwy: V = 1000 m2 · 1 m = 1000 m3.Gęstość 1,6 g/cm3 = 1600 kg/m3.Masa: m = 1600 · 1000 = 1 600 000 kg = 1600 t, więc poprawna odpowiedź to 1600 ton."

Źródła:

  • OpenStax, College Physics 2e: "Density" (m = ρV, jednostki g/cm^3 i kg/m^3), https://openstax.org/books/college-physics-2e/pages/11-1-density - accessed 2026-02-26
  • NIST, SI Units – Prefixes and unit conversions (kg, g; m, cm; zasady spójności jednostek SI), https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units - accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw fizyki/miar i jednostek (gęstość, objętość, analiza wymiarowa)
  • Materiały szkolne/branżowe z technologii robót ziemnych (urobek, korytowanie, wykopy)
  • Tablice przeliczeniowe jednostek (g/cm<sup>3</sup> ↔ kg/m<sup>3</sup>, kg ↔ t)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego