KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 5.
Przy założeniu, że grunt z wykopów jest przydatny do wbudowania w nasypy, to z danych zawartych w tabeli wynika, że na trasie 1 występuje
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Bilans robót ziemnych", która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bilans mas ziemnych na trasie 1 wyznacza się jako różnicę między objętością gruntu z wykopów a zapotrzebowaniem na grunt do nasypów (przy założeniu, że urobek nadaje się do wbudowania). Jeżeli nasypy wymagają więcej materiału niż dają wykopy, powstaje niedobór, tutaj 3 155,32 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych często wykonuje się bilans mas ziemnych, aby ustalić, czy na danym odcinku (tu: trasa 1) materiał z wykopów wystarczy do wykonania nasypów. W treści podano istotne założenie: grunt z wykopów jest przydatny do wbudowania w nasypy, czyli można go w bilansie traktować jako dostępny materiał.

Interpretacja wyniku jest kluczowa:

  • niedobór objętości mas ziemnych oznacza, że zapotrzebowanie na grunt do nasypów jest większe niż ilość gruntu uzyskanego z wykopów – trzeba materiał dowieźć (np. z odkładu lub z zewnątrz),
  • nadmiar objętości mas ziemnych oznacza sytuację odwrotną – wykopy dają więcej urobku niż potrzeba do nasypów, więc materiał trzeba zagospodarować (np. odwieźć na odkład).

Dlatego odpowiedź "niedobór objętości mas ziemnych w ilości 3 155,32 m3" jest poprawna, bo wynika z tabeli zestawiającej kubatury wykopów i nasypów dla trasy 1 oraz z prawidłowej interpretacji znaku różnicy.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • Wariant z nadmiarem 3 155,32 m3 myli tylko kierunek bilansu (zamiana "niedobór" na "nadmiar") – częsta pomyłka interpretacyjna.
  • Wariant z niedoborem 3 245,74 m3 wskazuje inną wartość liczbową niż wynikająca z tabeli, co zwykle jest skutkiem błędu sumowania lub przepisania danych.
  • Wariant z nadmiarem 90,42 m3 sugeruje małą różnicę i dodatkowo "nadmiar", co może wynikać z policzenia tylko części pozycji (np. jednego odcinka) albo z błędnego odczytu.

Wskazówka praktyczna: po obliczeniu bilansu zawsze wykonaj kontrolę sensowności (czy rząd wielkości jest realny) oraz sprawdź, czy wynik oznacza potrzebę dowozu (niedobór) czy wywozu (nadmiar).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bilans mas ziemnych to porównanie objętości gruntu z wykopów z zapotrzebowaniem gruntu do nasypów na danym odcinku. Wynik mówi, czy materiału brakuje (niedobór – trzeba dowieźć) czy jest za dużo (nadmiar – trzeba wywieźć lub złożyć na odkład).
Sprawdź, co jest większe: jeśli nasypy wymagają więcej gruntu niż dają wykopy, masz niedobór. Jeśli wykopy dają więcej niż potrzeba do nasypów, masz nadmiar. Kluczowa jest poprawna interpretacja różnicy, nie tylko sama liczba.
Jeżeli grunt z wykopów jest przydatny do wbudowania, można go zaliczyć do "dostępnego materiału" na nasypy. Gdyby był nieprzydatny, bilans zmieniłby się, bo urobek trzeba byłoby odwieźć, a do nasypu dowieźć inny materiał. To założenie wpływa na znak i wartość bilansu.
Najczęściej pojawiają się: pomyłki w sumowaniu pozycji z tabeli, błędne przepisanie liczb (np. zamiana cyfr), brak kontroli jednostek oraz błąd interpretacji "niedobór" vs "nadmiar". Pomaga wykonywanie sum pośrednich i szybka kontrola rzędu wielkości.
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli na trasie widać więcej odcinków nasypu niż wykopu, wynik raczej będzie niedoborem. Dodatkowo porównaj sumy częściowe (np. wykopy i nasypy osobno) i sprawdź, czy różnica nie jest podejrzanie mała/duża w stosunku do obu sum.
Niedobór oznacza konieczność dostarczenia materiału na nasypy: trzeba zaplanować źródło gruntu (np. odkład, pożyczka), transport, sprzęt do rozładunku i wbudowania oraz wpływ na koszty i harmonogram. W praktyce to ważna informacja do planu robót i logistyki.
Nadmiar urobku trzeba zagospodarować: przewieźć na odkład, wykorzystać na innym odcinku, uformować skarpy/warstwy technologiczne (jeśli dopuszczalne) albo wywieźć poza teren budowy. Wybór zależy od jakości gruntu, odległości transportu i organizacji robót ziemnych.
Potrzebujesz co najmniej sumarycznej objętości wykopów i sumarycznej objętości nasypów dla danej trasy/odcinka. Następnie liczysz różnicę i interpretujesz wynik. Jeśli tabela podaje wartości cząstkowe, najpierw je sumujesz osobno dla wykopów i nasypów.
Najczęściej bilans podaje się w jednostkach objętości (m3), bo takie dane wynikają z kubatur wykopów i nasypów. W praktyce można też przeliczać na masę (np. tony), ale wtedy potrzebna jest gęstość objętościowa gruntu i założenia technologiczne. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dominuje m3.
Ćwicz odczyt tabel i wykonywanie bilansu dla kilku odcinków: osobno sumuj wykopy i nasypy, zapisuj działania oraz dopisuj interpretację (niedobór/nadmiar). Ustal nawyk kontroli: jednostki, znak wyniku i rząd wielkości. Pomagają też zadania z logistyką transportu urobku.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Bilans mas ziemnych na trasie 1 wyznacza się jako różnicę między objętością gruntu z wykopów a zapotrzebowaniem na grunt do nasypów (przy założeniu, że urobek nadaje się do wbudowania)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu robót ziemnych i bilansu mas (skrypty szkolne dla kwalifikacji w budownictwie drogowym)
  • Zadania treningowe: bilans wykopów i nasypów na odcinkach trasy (tabele, przekroje, kubatury)
  • Podstawy geotechniki w zakresie przydatności gruntów do wbudowania w nasypy (w ujęciu ogólnym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego