KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021

W pytaniu zebrano cztery grupy substancji: kadm (metal ciężki), pestycydy oraz związki azotu i fosforu (biogeny). Taki zestaw jest typowy dla oddziaływania rolnictwa, ponieważ w praktyce rolniczej powszechnie stosuje się środki ochrony roślin oraz nawożenie mineralne i organiczne, które zwiększa dopływ form azotu i fosforu do gleby.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "z działalności rolniczej."?

• Pestycydy są bezpośrednio aplikowane na pola i mogą pozostawać w glebie jako pozostałości lub produkty rozkładu.
• Azot i fosfor trafiają do gleb głównie z nawozów (mineralnych i naturalnych). Nadmiar biogenów może zwiększać ryzyko wymywania do wód oraz sprzyjać eutrofizacji w zlewni.
• Kadm nie jest wyłącznie problemem przemysłowym; może pojawiać się w glebach rolnych m.in. w wyniku długotrwałego dopływu z niektórymi nawozami i materiałami wprowadzanymi na pola. Dlatego w połączeniu z pestycydami i biogenami wskazuje na presję rolniczą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują najlepiej?

• "z przemysłu górniczego." – górnictwo częściej kojarzy się z lokalnie podwyższonymi stężeniami metali i pyłów, ale nie jest typowym źródłem pestycydów ani nadmiaru związków azotu i fosforu w glebach rolnych.
• "z gospodarki komunalnej." – może wprowadzać zanieczyszczenia do gleby (np. przez odpady, ścieki, osady), jednak obecność pestycydów oraz jednocześnie wysoki ładunek N i P jest bardziej charakterystyczna dla intensywnego użytkowania rolniczego niż dla standardowej emisji komunalnej.
• "z transportu samochodowego." – transport jest typowym źródłem zanieczyszczeń powietrza i przydrożnych depozycji (np. ścieranie opon, okładzin hamulcowych), ale nie odpowiada bezpośrednio za pestycydy ani za nawozowy dopływ azotu i fosforu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się równocześnie pestycydy oraz azot i fosfor, najpierw sprawdź, czy nie chodzi o presję rolniczą (ochrona roślin + nawożenie). Dopiero potem rozważ inne sektory.