KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 2.
Kałamarzyki farbowe oraz progi są charakterystyczne dla form drukowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kałamarzyki farbowe to mikroskopijne wgłębienia (komórki) w formie, a progi to ścianki rozdzielające te komórki. Taka budowa jest typowa dla druku wklęsłego (np. rotograwiury), gdzie elementy drukujące są zagłębione, a rakiel usuwa farbę z powierzchni, pozostawiając ją tylko w komórkach.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji technik druku kluczowe jest położenie elementów drukujących względem powierzchni formy. W formach wklęsłych (np. rotograwiura) miejsca przenoszące farbę są zagłębione poniżej powierzchni formy.

Kałamarzyki farbowe w tym znaczeniu to małe komórki/wgłębienia o określonej objętości. Podczas procesu te komórki wypełniają się farbą, a następnie rakiel zbiera nadmiar farby z powierzchni cylindra, tak aby farba pozostała tylko w zagłębieniach. Pod dociskiem do podłoża farba jest wyciągana z komórek i przenoszona na zadruk.

Progi (przegrody/ścianki) to elementy oddzielające sąsiednie komórki. Dzięki nim komórki zachowują swój kształt i mogą przenosić kontrolowaną ilość farby, co ma znaczenie dla odwzorowania tonalnego i stabilności druku.

Dlaczego pozostałe typy form nie pasują?

  • Formy płaskie (offset) nie opierają się na zagłębieniach i progach, lecz na chemicznym zróżnicowaniu obszarów drukujących i niedrukujących na tej samej wysokości.
  • Formy wypukłe (np. typografia, fleksografia) mają elementy drukujące wyniesione ponad powierzchnię, więc nie występuje w nich system komórek z progami typowy dla druku wklęsłego.
  • Formy sitodrukowe są wykonane z siatki (matrycy), a farba przechodzi przez oczka w miejscach otwartych; nie ma tu "kałamarzyków" jako komórek grawerowanych w powierzchni formy.

W praktyce egzaminacyjnej częsty błąd to mylenie "kałamarzyków" w formie rotograwiurowej z kałamarzykiem jako zasobnikiem farby w maszynie. W tym pytaniu chodzi o cechy konstrukcyjne form drukowych, więc poprawna jest odpowiedź wskazująca formy wklęsłe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kałamarzyki farbowe to mikrowgłębienia (komórki) wygrawerowane w formie wklęsłej. Wypełniają się farbą, a po zgarnięciu nadmiaru przez rakiel farba pozostaje tylko w komórkach i jest przenoszona na podłoże podczas docisku.
Progi to ścianki/przegrody między komórkami. Utrzymują rozdzielenie sąsiednich kałamarzyków, stabilizują geometrię rastra i pomagają kontrolować ilość farby w każdej komórce, co wpływa na równomierność i tonalność wydruku.
W formie wklęsłej elementy drukujące są zagłębione (komórki), a w wypukłej są wyniesione ponad powierzchnię. W rotograwiurze typowym wyróżnikiem jest praca z raklem, który usuwa farbę z powierzchni formy.
Rakiel zbiera farbę z powierzchni cylindra, pozostawiając ją tylko w zagłębieniach (kałamarzykach). Dzięki temu farba jest przenoszona wyłącznie z komórek, a nie z całej powierzchni formy, co umożliwia kontrolę krycia i tonu.
Offset wykorzystuje formy płaskie: obszary drukujące i niedrukujące leżą na tej samej wysokości, a rozdział wynika z właściwości chemicznych (zwilżalność). Dlatego cechy typu komórki i progi nie są charakterystyczne dla offsetu.
Najczęściej wyróżnia się: płaskie (offset), wypukłe (np. fleksografia/typografia), wklęsłe (np. rotograwiura) oraz sitodrukowe (siatka). Każdy typ ma inną zasadę przenoszenia farby.
To efekt interferencji pojęć: to samo słowo funkcjonuje w różnych znaczeniach. W maszynie "kałamarzyk" bywa rozumiany jako zasobnik farby, a w rotograwiurze "kałamarzyki" to komórki w formie. Na egzaminie liczy się kontekst: "forma drukowa".
Rotograwiura jest wybierana głównie do dużych nakładów, bo forma cylindryczna jest trwała, a technologia pozwala na dobre odwzorowanie tonalne. System komórek (kałamarzyków) i rakla umożliwia stabilne dozowanie farby w długiej produkcji.
Najczęstsze pomyłki to: automatyczne wybieranie "płaskich" przez skojarzenie z offsetem, mylenie formy wklęsłej z wypukłą (bo obie są "inne niż płaska") oraz łączenie komórek z aniloksem fleksograficznym zamiast z grawerem rotograwiurowym.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy formy czy maszyny. Potem sprawdź, czy cecha jest: chemiczna (płaska), wypukła (elementy wyniesione), wklęsła (komórki/zgłębienia, rakiel) czy sitowa (siatka i oczka). To zwykle prowadzi do jednoznacznej odpowiedzi.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kałamarzyki farbowe to mikroskopijne wgłębienia (komórki) w formie, a progi to ścianki rozdzielające te komórki.

Źródła:

  • ISO 12637-1 / PN-ISO 12637-1 (w kontekście zadania: klasyfikacja procesów i form drukowych wg położenia elementów drukujących) – dokładny tytuł i wydanie wymagają wglądu w egzemplarz normy

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii poligraficznych dotyczące klasyfikacji technik druku (rozdziały: offset, fleksografia, rotograwiura, sitodruk)
  • Materiały dydaktyczne o budowie i zasadzie działania rotograwiury (komórki, progi, rakiel, cylinder)
  • Normy i specyfikacje terminologiczne dotyczące procesów drukowania (jeśli dostępne w pracowni/szkole)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego