Zdolność rozdzielcza przyrządu optycznego opisuje, jak małe szczegóły (np. dwa bliskie punkty) można jeszcze rozróżnić jako oddzielne. Dla apertury kołowej ograniczeniem jest dyfrakcja, która tworzy charakterystyczny obraz punktu w postaci plamki Airy’ego. To zjawisko powoduje, że nawet idealny (bezaberracyjny) układ ma skończoną rozdzielczość.
W pytaniu chodzi o kąt teoretyczny zdolności rozdzielczej w ujęciu stosowanym dla lunety/przyrządu obserwacyjnego, powiązany ze średnicą źrenicy wejściowej (czyli efektywnej apertury widzianej od strony przedmiotowej). Zależność jest jakościowo prosta: im większa średnica apertury/źrenicy wejściowej, tym mniejszy (lepszy) kąt rozdzielczy.
Odpowiedź "iloraz 140'' do średnicy źrenicy wejściowej lunety (140''/d_o)" spełnia tę własność: jest odwrotnie proporcjonalna do d_o, a wynik podany jest w sekundach łuku (''), czyli jednostce typowo używanej do opisu małych kątów w obserwacjach.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ reprezentują typowe pomyłki:
- mogą mieć złą zależność od średnicy (np. rosnąć z d_o zamiast maleć), co przeczy wpływowi większej apertury na poprawę rozdzielczości,
- mogą odnosić się do innej wielkości (np. rozdzielczości liniowej w płaszczyźnie obrazu),
- mogą mieszać kryteria rozdzielczości i stałe liczbowe spotykane w różnych przybliżeniach (w praktyce dydaktycznej występują różne zapisy zależnie od definicji i jednostek).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w odpowiedziach wyrażenia typu "stała w sekundach łuku / średnica", sprawdź, czy pytanie dotyczy rozdzielczości kątowej oraz czy średnica dotyczy apertury/źrenicy wejściowej. To zwykle pozwala odróżnić wzór kątowy od wzorów opisujących rozdzielczość w milimetrach w płaszczyźnie obrazu.
