KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 25.
Kategoria archiwalna akt oznaczona symbolem A dotyczy dokumentacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria archiwalna A obejmuje dokumentację o wartości historycznej (archiwalia), która nie podlega brakowaniu. Tego typu akta przechowuje się trwale (wieczyście) i zabezpiecza w archiwum, w odróżnieniu od dokumentacji o wartości wyłącznie użytkowej niszczonej po okresie przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce kancelaryjno-archiwalnej dokumentację dzieli się m.in. według kategorii archiwalnych. Symbol A oznacza dokumentację o wartości historycznej, czyli taką, która stanowi archiwalia. Jej znaczenie nie ogranicza się do bieżących potrzeb jednostki (np. rozliczeń czy organizacji pracy), ale ma trwałą wartość informacyjną dla badań, kontroli historycznej działalności instytucji i ochrony dziedzictwa dokumentacyjnego.

Dlatego dokumentacja oznaczona symbolem A jest przeznaczona do przechowywania wieczystego. W praktyce oznacza to, że nie planuje się dla niej terminu zniszczenia, a jednostka musi zapewnić warunki bezpiecznego przechowywania oraz właściwy obieg (np. przekazanie do archiwum zgodnie z procedurami obowiązującymi w danej organizacji).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ opisują dokumentację o krótkotrwałym lub wyłącznie użytkowym znaczeniu, która po upływie określonego czasu może zostać wybrakowana (zniszczona) zgodnie z zasadami przyjętymi w jednostce. Wskazywanie okresów takich jak "rok" czy "5 lat" jest typowe dla dokumentacji niearchiwalnej – termin przechowywania wynika z jej przydatności i obowiązków dowodowych, a po jego upływie możliwe jest brakowanie. Z kolei sformułowanie o przekazaniu "na makulaturę" sugeruje dokumenty o znikomym znaczeniu, które nie są archiwaliami i nie wymagają wieczystej ochrony.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: "A" jak archiwalia – przechowywanie trwałe, bez planowanego zniszczenia. Jeśli w odpowiedzi pojawia się niszczenie po czasie (rok, 5 lat itp.), to nie jest to kategoria A.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria archiwalna A oznacza dokumentację o wartości historycznej (archiwalia). Takie akta przechowuje się trwale, bez wyznaczania terminu zniszczenia, a ich utrata jest traktowana jako poważne naruszenie zasad postępowania z dokumentacją.
Ponieważ ma trwałą wartość informacyjną i dowodową dla państwa, instytucji oraz badań historycznych. Nie służy tylko bieżącej pracy jednostki, więc nie planuje się jej brakowania po kilku latach, jak w przypadku dokumentacji typowo użytkowej.
Najprościej: jeśli w opisie pojawia się niszczenie po czasie (np. po 1 roku, 5 latach), to zwykle chodzi o dokumentację niearchiwalną. Kategoria A wiąże się z wartością historyczną i przechowywaniem trwałym, bez terminu zniszczenia.
Brakowanie to procedura wycofania i zniszczenia dokumentacji, która utraciła wartość użytkową i minął jej okres przechowywania. Dokumentacji kategorii A nie brakuję się, ponieważ jest przeznaczona do przechowywania trwałego.
Po upływie okresu przechowywania ustalonego dla danej dokumentacji (np. w wykazie akt lub wewnętrznych zasadach jednostki) i po przeprowadzeniu wymaganej procedury. Sama przydatność "na dziś" nie wystarcza – liczą się także potrzeby dowodowe i kontrolne.
Często mylą wartość historyczną z wartością użytkową i wybierają odpowiedzi z konkretną liczbą lat, bo brzmią "urzędowo". Innym błędem jest uznanie, że każdą dokumentację po czasie można zniszczyć, co nie dotyczy archiwaliów.
Nie. Kategoria A wskazuje na wartość historyczną, czyli znaczenie wykraczające poza bieżące potrzeby jednostki. Dokument może być ważny dla firmy, ale dopiero cecha archiwalna (trwała wartość) uzasadnia przechowywanie wieczyste.
Archiwum zakładowe porządkuje, ewidencjonuje i zabezpiecza dokumentację, w tym archiwalia. W praktyce dba o warunki przechowywania oraz przygotowanie akt do przekazania zgodnie z procedurami obowiązującymi w jednostce. To ogranicza ryzyko utraty dokumentów trwałych.
Najczęściej w wykazach akt, na opisach teczek, w spisach zdawczo-odbiorczych i w dokumentacji archiwum zakładowego. Oznaczenie kategorii pomaga ustalić, jak długo przechowywać akta i czy mogą być przeznaczone do brakowania.
Ćwicz rozpoznawanie pojęć: kategoria archiwalna, archiwalia, brakowanie, okres przechowywania. Rozwiązuj testy z definicji i przykładów dokumentów. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "wieczyście/trwale" vs "po X latach niszczy się".
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kategoria archiwalna A obejmuje dokumentację o wartości historycznej (archiwalia), która nie podlega brakowaniu."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: instrukcje kancelaryjne oraz jednolite rzeczowe wykazy akt stosowane w jednostkach organizacyjnych

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kancelarii i archiwistyki dla szkół ekonomicznych (rozdziały o kategoriach archiwalnych)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące prowadzenia dokumentacji i archiwum zakładowego
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w danej jednostce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego