KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2016

W praktyce warsztatowej i laboratoryjnej kąt pryzmatu (kąt wierzchołkowy) wyznacza się przez pomiar zależności kątowych między kierunkami promieni/obrazów przy przejściu lub odbiciu na ścianach pryzmatu. Do tego typu zadań klasycznym przyrządem jest goniometr, czyli przyrząd przeznaczony do dokładnego pomiaru kątów w układach optycznych.

Dlaczego goniometr? Ponieważ umożliwia ustawianie elementu na stoliku obrotowym oraz odczyt kąta obrotu (z odpowiednią dokładnością), a następnie porównanie położeń kierunku obserwacji/wiązki dla dwóch położeń związanych z powierzchniami pryzmatu. Właśnie ta funkcja – precyzyjny odczyt kąta obrotu w warunkach pomiaru optycznego – jest kluczowa, gdy pomiar ma być wykonany bez użycia pryzmatu wzorcowego.

• Luneta autokolimacyjna – jest użyteczna do oceny prostopadłości, równoległości lub małych odchyłek kątowych poprzez obserwację obrazu zwrotnego (autokolimacja). Sama z siebie nie jest podstawowym przyrządem do bezpośredniego wyznaczania kąta wierzchołkowego pryzmatu jako wartości w stopniach/minutach.
• Przyrząd czujnikowy – "czujnikowy" kojarzy się z pomiarami przemieszczeń, bicia, odchyłek geometrycznych i kontroli mechanicznej. Taki tor pomiarowy nie jest typowo przeznaczony do wyznaczania kąta pryzmatu metodą optyczną bez wzorca.
• Czujnik autokolimacyjny – służy do wykrywania niewielkich zmian kierunku odbitej wiązki (bardzo małe kąty), np. przy ustawianiu elementów, ale nie zastępuje goniometru jako przyrządu do pomiaru kąta pryzmatu w sensie metrologicznym (z odczytem kąta obrotu stolika).

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawia się "mierzy się kąty pryzmatów" i nie ma mowy o metodzie porównawczej z pryzmatem wzorcowym, to najczęściej chodzi o goniometr jako przyrząd dedykowany do pomiarów kątowych.