Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 21.
Kiedy w myśleniu prawidłowo rozwijającego się dziecka kształtuje się stałość przedmiotu czyli świadomość, że przedmioty znikające z pola widzenia nadal istnieją?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stałość przedmiotu to element rozwoju poznawczego, w którym dziecko zaczyna rozumieć, że obiekt istnieje mimo braku w polu widzenia. W klasycznym ujęciu rozwojowym wiąże się to z końcówką 1. roku życia, dlatego prawidłowa jest odpowiedź wskazująca czwarty kwartał pierwszego roku.

Pełne wyjaśnienie:

Stałość przedmiotu oznacza, że dziecko tworzy umysłową reprezentację obiektu i rozumie, iż przedmiot nadal istnieje, nawet gdy jest zasłonięty lub "zniknie" z pola widzenia. To ważny krok w rozwoju poznawczym, bo pokazuje przejście od reagowania wyłącznie na to, co aktualnie widoczne, do myślenia o rzeczach nieobecnych.

Odpowiedź "W czwartym kwartale pierwszego roku życia" jest uznawana za właściwą w klasycznym podejściu opisującym rozwój niemowlęcia etapami: pod koniec 1. roku dziecko częściej podejmuje intencjonalne szukanie schowanego obiektu, a nie tylko interesuje się samym ruchem czy dźwiękiem.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo przesuwają pojawienie się tej kompetencji w stronę zbyt wczesną lub zbyt późną:

  • "W drugim kwartale pierwszego roku życia" zwykle jest zbyt wcześnie dla utrwalonego rozumienia, że obiekt istnieje mimo braku widoczności; na tym etapie częstsze są reakcje na bodźce i proste próby, ale nie stabilna reprezentacja.
  • "W drugim kwartale drugiego roku życia" oraz "W czwartym kwartale drugiego roku życia" są zbyt późne dla typowo rozwijających się dzieci; w praktyce wiele dzieci wykazuje zachowania świadczące o stałości przedmiotu wcześniej, zanim skończą 2 lata.

Wskazówka do nauki: kojarz stałość przedmiotu z zabawami typu "a kuku" i chowaniem zabawki. Jeśli dziecko zaczyna systematycznie szukać schowanego obiektu (pod poduszką, w pudełku), to jest to praktyczny sygnał rozwoju tej umiejętności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stałość przedmiotu u dziecka?
Stałość przedmiotu to rozumienie, że rzeczy i osoby istnieją nadal, nawet gdy dziecko ich nie widzi (np. są zasłonięte). To podstawa późniejszego myślenia symbolicznego i planowania, bo dziecko zaczyna "utrzymywać w głowie" obraz obiektu.
Kiedy dziecko zaczyna rozumieć, że zabawka schowana nadal istnieje?
W ujęciu klasycznym wiąże się to z końcówką 1. roku życia, gdy dziecko coraz częściej aktywnie szuka schowanego przedmiotu. W praktyce rozwój jest stopniowy: najpierw pojawiają się krótkie próby, potem bardziej konsekwentne poszukiwanie.
Jakie zabawy wspierają rozwój stałości przedmiotu?
Pomagają zabawy w "a kuku", chowanie zabawki pod chustką, wkładanie przedmiotów do pudełka i wyjmowanie, szukanie piłeczki, która potoczyła się za przeszkodę. Ważne jest krótkie ukrycie i radość z odnalezienia, bez frustracji.
Dlaczego dziecko płacze, gdy rodzic znika z pola widzenia?
Na wczesnych etapach rozwoju dziecko może traktować zniknięcie opiekuna jak "koniec obecności", bo nie ma jeszcze stabilnej reprezentacji osoby. Wraz z rozwojem stałości przedmiotu lepiej rozumie, że opiekun istnieje i może wrócić, choć bywa też silniejszy lęk separacyjny.
Czy brak szukania schowanej zabawki zawsze oznacza problem rozwojowy?
Nie zawsze. Zachowanie zależy od wieku, temperamentu, motywacji i sytuacji (zmęczenie, głód, rozproszenie). Pojedyncza obserwacja nie przesądza o trudnościach. Jeśli jednak przez dłuższy czas brak jest typowych zachowań dla wieku, warto omówić to z rodzicami i specjalistą.
Jak opiekunka może obserwować stałość przedmiotu w codziennej opiece?
Można sprawdzić, czy dziecko: patrzy w miejsce, gdzie zniknął przedmiot, odsuwa chustkę, by znaleźć zabawkę, szuka jej w pudełku lub za przeszkodą. Obserwację warto prowadzić w zabawie, bez presji i w znanym otoczeniu.
Jakie są typowe błędy w pytaniach egzaminacyjnych o stałość przedmiotu?
Najczęściej myli się wiek z innymi kamieniami milowymi (np. z mową lub motoryką) oraz traktuje rozwój jako "skok" w jednym dniu. Na egzaminie warto pamiętać, że stałość przedmiotu to proces stopniowy, a odpowiedzi zwykle odnoszą się do końcówki 1. roku w podejściu klasycznym.
Jaka jest różnica między stałością przedmiotu a pamięcią dziecka?
Pamięć dotyczy przechowywania informacji, a stałość przedmiotu to rozumienie, że obiekt istnieje mimo braku percepcji. Dziecko może coś krótko pamiętać (np. dźwięk), a jednocześnie nie rozumieć w pełni, że niewidoczny przedmiot nadal "jest" i można go znaleźć.
Kiedy stosuje się zabawy z chowaniem przedmiotów w pracy z niemowlęciem?
Stosuje się je wtedy, gdy dziecko jest spokojne i zainteresowane eksploracją. Zaczyna się od bardzo prostych sytuacji (częściowe zasłonięcie, krótki czas ukrycia), a potem stopniowo zwiększa trudność. Celem jest wspieranie ciekawości i rozumienia przyczyny–skutku, nie "testowanie" dziecka.
Jak przygotować się do pytań o rozwój poznawczy na egzaminie opiekunki dziecięcej?
Ucz się kamieni milowych w blokach: rozwój poznawczy, mowa, motoryka, społeczno-emocjonalny. Do każdego hasła (np. stałość przedmiotu) dopisz 2–3 przykłady zachowań z obserwacji. Na testach wybieraj odpowiedź zgodną z typowym zakresem wieku, a nie skrajnymi wartościami.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stałość przedmiotu to element rozwoju poznawczego, w którym dziecko zaczyna rozumieć, że obiekt istnieje mimo braku w polu widzenia."

Źródła:

  • Jean Piaget, "The Construction of Reality in the Child", Routledge, 1954, rozdziały o stałości przedmiotu (object permanence).
  • Laura E. Berk, "Development Through the Lifespan", Pearson, wydania akademickie, rozdziały o rozwoju poznawczym w niemowlęctwie (object permanence).
  • David R. Shaffer, Katherine Kipp, "Psychologia rozwoju: dzieciństwo i dorastanie", wydania akademickie, część o rozwoju poznawczym niemowląt (stałość przedmiotu).

Materiały:

  • Podręczniki psychologii rozwojowej opisujące rozwój poznawczy w 0–2 r.ż.
  • Materiały dydaktyczne z zakresu kamieni milowych rozwoju dziecka dla opiekunów dziecięcych
  • Karty obserwacji rozwoju niemowlęcia i małego dziecka (narzędzia przesiewowe/edukacyjne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego