Przybitka to dodatkowa objętość płuczki wtłaczana podczas cementowania po to, aby skompensować jej ściśliwość i doprowadzić do pełnego przetłoczenia zaczynu cementowego do przestrzeni pierścieniowej. W zadaniu kluczowe jest, że nie wypełnia się całej długości do buta, tylko odcinek do zaworu zwrotnego, który jest 20 m nad butem rur.
Krok 1: długość odcinka do wypełnienia
Głębokość zapuszczenia kolumny: 3500 m.
Zawór zwrotny jest 20 m nad butem, więc długość odcinka wewnątrz rur, który uwzględniamy, wynosi: 3500 m − 20 m = 3480 m.
Krok 2: odczyt pojemności wewnętrznej z tabeli
Z tabeli dla rur 5" o grubości ścianki 6,40 mm odczytuje się pojemność wewnętrzną 10,23 l/m. To ważne, bo w tabelach obok występują także wyporności (również w l/m), które nie służą do tego obliczenia.
Krok 3: objętość geometryczna (bez ściśliwości)
Objętość = 3480 m × 10,23 l/m = 35 600,4 l.
Konwersja jednostek: 35 600,4 l / 1000 = 35,6004 m3.
Krok 4: uwzględnienie ściśliwości płuczki
Współczynnik ściśliwości 3% oznacza, że należy pomnożyć objętość przez (1 + 0,03) = 1,03:
35,6004 m3 × 1,03 = 36,668 m3.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 1,323 m3 oraz 1,068 m3 wskazują na błąd rzędu wielkości: typowo wynika to z pomylenia jednostek (l z m3), użycia niewłaściwej wartości z tabeli albo policzenia jedynie 3% objętości zamiast objętości powiększonej o 3%.
- 45,414 m3 jest zbyt duże w stosunku do danych; może wynikać z użycia innej kolumny/parametru z tabeli (np. pomylenia pojemności z inną wielkością) albo nieuwzględnienia położenia zaworu zwrotnego w sposób niezgodny z zadaniem.
Na egzaminie warto zawsze zrobić szybki test sensowności: przy długości ok. 3,5 km i pojemności ok. 10 l/m objętość musi wyjść w okolicach kilkudziesięciu m3, a nie około 1 m3.