KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017 (test 3)

PYTANIE NR 27.
Kombajn zbożowy zużywa 24 litry paliwa na hektar przy zbiorze rzepaku i 17 l/ha przy zbiorze pszenicy.
Oblicz zapotrzebowanie na paliwo, wiedząc, że do zebrania jest 120 ha rzepaku i 300 ha pszenicy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz zużycie oddzielnie dla każdej uprawy i zsumuj.
Rzepak: 24 l/ha × 120 ha = 2 880 l. Pszenica: 17 l/ha × 300 ha = 5 100 l. Razem 2 880 l + 5 100 l = 7 980 l. Jednostka l/ha po pomnożeniu przez ha daje litry.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zużycie paliwa na jednostkę powierzchni, czyli w l/ha. Aby policzyć zapotrzebowanie na paliwo dla konkretnej uprawy, stosuje się prostą zależność:

zużycie całkowite [l] = zużycie jednostkowe [l/ha] × powierzchnia [ha].

Dla rzepaku: 24 l/ha oraz 120 ha. Mnożymy 24 × 120 = 2 880. Otrzymujemy 2 880 l paliwa.

Dla pszenicy: 17 l/ha oraz 300 ha. Mnożymy 17 × 300 = 5 100. Otrzymujemy 5 100 l paliwa.

Następnie sumujemy zużycie z obu prac, bo kombajn wykona dwa zbiory na różnych powierzchniach: 2 880 l + 5 100 l = 7 980 l.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zawyżone wartości często powstają, gdy ktoś omyłkowo:

  • mnoży 24 l/ha przez 300 ha lub 17 l/ha przez 120 ha (zamiana powierzchni między uprawami),
  • dodaje zużycia jednostkowe (24 + 17) i mnoży przez łączną powierzchnię 420 ha,
  • popełnia błąd rachunkowy w mnożeniu wielocyfrowym.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zrób szybkie oszacowanie. Skoro 24 l/ha na 120 ha to nieco poniżej 3 tys. litrów, a 17 l/ha na 300 ha to ok. 5 tys. litrów, suma powinna wyjść blisko 8 tys. litrów — to pomaga wychwycić pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz wzór: litry = (l/ha) × ha. Najpierw mnożysz normę zużycia na hektar przez powierzchnię pola w hektarach. Jednostki "ha" skracają się i zostają litry, czyli wynik całkowitego zapotrzebowania na paliwo.
Bo każda uprawa ma inną normę zużycia (np. 24 l/ha dla rzepaku i 17 l/ha dla pszenicy). Gdybyś zsumował normy albo użył jednej średniej bez uzasadnienia, wynik byłby zafałszowany. Poprawnie: liczysz dwa iloczyny i dopiero potem dodajesz.
l/ha to liczba litrów paliwa zużywana na obrobienie lub zbiór 1 hektara. To wygodna norma do planowania pracy w polu, bo bezpośrednio łączy zużycie z powierzchnią. Dzięki temu łatwo policzyć paliwo dla dowolnej liczby hektarów.
Najczęściej: (1) pomylenie powierzchni między uprawami, (2) dodanie 24 i 17 i pomnożenie przez łączną powierzchnię, (3) błąd w mnożeniu wielocyfrowym, (4) brak kontroli rzędu wielkości. Pomaga zapisanie dwóch osobnych linijek obliczeń.
Nie wprost, bo normy spalania są różne. Dodanie hektarów (120 + 300) jest sensowne tylko do informacji o łącznej powierzchni. Zapotrzebowanie paliwa trzeba policzyć osobno dla każdej normy i dopiero zsumować litry, bo inaczej powstaje błąd.
Zrób oszacowanie: 24 l/ha × 120 ha to ok. 2,9 tys. l, a 17 l/ha × 300 ha to ok. 5,1 tys. l. Razem powinno wyjść blisko 8 tys. l. Jeśli otrzymasz np. 12 tys. l albo 4 tys. l, to sygnał, że gdzieś jest pomyłka.
Normy l/ha wykorzystuje się podczas planowania żniw i prac polowych: do przygotowania zapasu paliwa, organizacji tankowań, szacowania kosztów usługi lub pracy własnej oraz porównywania wydajności pracy w różnych warunkach (uprawa, plon, wilgotność, teren).
Najpierw liczysz zapotrzebowanie w litrach, a potem stosujesz wzór: koszt = litry × cena. Przykładowo, jeśli wyszło 7 980 l, a cena to X zł/l, to koszt paliwa wyniesie 7 980 × X. Na egzaminie pilnuj jednostek i zaokrągleń.
Różnice wynikają m.in. z innych warunków zbioru i obciążenia zespołów roboczych: gęstości i właściwości materiału, ustawień młocarni i czyszczenia, prędkości roboczej, plonu, wilgotności oraz oporów jazdy. Dlatego w zadaniach podaje się osobne normy dla upraw.
Najczytelniej w dwóch krokach:
Rzepak: 24 × 120 = … l
Pszenica: 17 × 300 = … l
Na końcu: suma = … l. Taki układ minimalizuje ryzyko zamiany powierzchni i ułatwia sprawdzenie rachunków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Oblicz zużycie oddzielnie dla każdej uprawy i zsumuj.Rzepak: 24 l/ha × 120 ha = 2 880 l."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Hektar" – definicja jednostki powierzchni https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Litr" – definicja jednostki objętości https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" – podstawowe działanie arytmetyczne https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy matematyki praktycznej: działania na jednostkach i obliczenia proporcjonalne
  • Materiały szkolne z eksploatacji maszyn rolniczych dotyczące kosztów użytkowania i zużycia paliwa
  • Instrukcje użytkowania maszyn (ogólne rozdziały o zużyciu paliwa i planowaniu pracy) – jako ćwiczenia interpretacji danych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego