KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 6.
Koncentratem mlecznym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koncentrat mleczny to produkt, w którym usunięto część wody, przez co rośnie udział składników suchej masy. Mleko instant (w proszku) jest formą silnie zagęszczoną po odparowaniu wody. Maślanka, mleko zsiadłe i kefir to napoje fermentowane, a nie koncentraty.

Pełne wyjaśnienie:

Koncentrat mleczny rozumie się jako przetwór mleka, w którym zwiększono stężenie składników poprzez usunięcie części wody. W praktyce technologii żywności spotyka się zarówno koncentraty ciekłe (mleko zagęszczone/skondensowane), jak i koncentraty suszone (mleko w proszku).

Odpowiedź "mleko instant" pasuje do tej definicji, bo jest to mleko w postaci proszku powstałe w wyniku intensywnego odwadniania (suszenia). Składniki odżywcze pozostają w produkcie, natomiast woda jest w dużej mierze usunięta, więc masa i objętość są mniejsze, a produkt jest bardziej "skoncentrowany". W gastronomii taki surowiec wykorzystuje się m.in. do wypieków, deserów i sosów, a także jako trwały zapas.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą produktów fermentowanych:

  • "maślanka" jest napojem fermentowanym powstającym w procesach z udziałem kultur bakterii; nie jest to produkt uzyskany przez usunięcie wody.
  • "mleko zsiadłe" to efekt fermentacji mlekowej, czyli zmiany mikrobiologicznej mleka, a nie zagęszczania.
  • "kefir" to także produkt fermentowany (zwykle z udziałem ziaren kefirowych), o innej mikroflorze i cechach sensorycznych, ale nadal nie jest koncentratem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się nazwy napojów fermentowanych, a obok nich produkt typu "proszek/instant", to zwykle testowana jest różnica między fermentacją a koncentracją przez odwadnianie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koncentrat mleczny to przetwór, w którym zwiększono stężenie składników mleka przez usunięcie części wody. W praktyce spotyka się koncentraty ciekłe (zagęszczone) oraz suszone, czyli mleko w proszku. Kluczowe jest to, że proces dotyczy odwadniania, a nie fermentacji.
Mleko instant to mleko w proszku, czyli produkt po intensywnym usunięciu wody. Zostają składniki mleka, ale w znacznie mniejszej objętości, dlatego jest to forma "skoncentrowana". W kuchni można je odtwarzać przez dodanie wody lub używać bezpośrednio w recepturach.
Nie. Maślanka to napój fermentowany lub produkt uboczny związany z wytwarzaniem masła (w zależności od technologii), ale jej cechą nie jest usuwanie wody w celu zagęszczenia. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle trafia do grupy produktów fermentowanych, a nie koncentratów.
Koncentraty powstają przez odwadnianie (zagęszczanie lub suszenie), czyli zmianę fizyczną ilości wody. Produkty fermentowane (kefir, mleko zsiadłe, maślanka) powstają przez działanie mikroorganizmów, które zmieniają cechy mleka (smak, kwasowość, konsystencję).
Do produktów fermentowanych zalicza się m.in. kefir, mleko zsiadłe, jogurt i maślankę. Łączy je to, że powstają z udziałem kultur bakterii i/lub drożdży. Ich celem nie jest zagęszczenie przez usuwanie wody, tylko uzyskanie określonych cech sensorycznych i trwałości.
Mleko w proszku stosuje się, gdy potrzebny jest trwały surowiec łatwy w magazynowaniu (bez chłodzenia) albo gdy chcemy podbić "mleczność" wyrobu bez dodawania dużej ilości płynu. Sprawdza się w wypiekach, deserach, lodach, kremach i niektórych sosach.
Wystarczy sprawdzić, czy nazwa kojarzy się z fermentacją (kefir, zsiadłe, maślanka) czy z odwadnianiem (proszek, instant, zagęszczone). Jeśli opcja brzmi jak napój fermentowany, nie jest koncentratem. Jeśli brzmi jak produkt suszony, zwykle jest koncentratem.
Najczęściej są to procesy usuwania wody: odparowanie (zagęszczanie) oraz suszenie (np. do postaci proszku). Celem jest zwiększenie udziału suchej masy i ułatwienie przechowywania lub transportu. To inny typ przetwórstwa niż fermentowanie mleka do kefiru czy maślanki.
W wielu ujęciach technologicznych tak, bo jest to mleko zagęszczone przez częściowe usunięcie wody. Jednak nazewnictwo bywa różne (czasem rozdziela się koncentraty ciekłe i suszone). Na egzaminie warto czytać, czy pytanie obejmuje ogólnie koncentraty, czy wskazuje konkretną postać produktu.
Ucz się podziału na grupy: mleko i śmietanka, produkty fermentowane, sery, tłuszcze mleczne oraz koncentraty (zagęszczone i suszone). Pomaga tabelka: "proces" → "produkt" (fermentacja → kefir; suszenie → mleko w proszku). Na egzaminie to przyspiesza wybór odpowiedzi.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Koncentrat mleczny to produkt, w którym usunięto część wody, przez co rośnie udział składników suchej masy."

Materiały:

  • Podręczniki do technologii gastronomicznej dotyczące przetwórstwa mleka
  • Materiały szkolne z towaroznawstwa żywności (dział: mleko i przetwory mleczne)
  • Notatki z zajęć praktycznych: zastosowanie mleka w proszku w recepturach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego