KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, jeżeli jednocześnie są spełnione następujące wymagania: obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha, wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3 oraz działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową oraz bez użycia środków strzałowych, udziela
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy jednoczesnym spełnieniu trzech warunków: obszar złoża do 2 ha, roczne wydobycie do 20 000 m3 oraz eksploatacja odkrywkowa bez użycia środków strzałowych, organem właściwym do udzielenia koncesji jest starosta. Niespełnienie choćby jednego warunku przenosi właściwość na inny organ.

Pełne wyjaśnienie:

W polskim systemie koncesyjnym dla działalności górniczej kompetencje są rozdzielone między różne organy administracji. Dla małych przedsięwzięć wydobywczych ustawodawca przewidział uproszczoną ścieżkę, w której organem koncesyjnym jest starosta.

Właściwość starosty dotyczy sytuacji, gdy łącznie spełnione są trzy kryteria:

  • obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha,
  • wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3,
  • działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową i bez użycia środków strzałowych.

Dlatego odpowiedź "starosta" jest prawidłowa: wskazuje właściwy organ w dokładnie opisanym, limitowanym przypadku.

Pozostałe propozycje są błędne, bo dotyczą innych zakresów kompetencji:

  • "marszałek województwa" będzie właściwy wtedy, gdy choć jeden z warunków "małej koncesji" nie jest spełniony (np. większe wydobycie albo plan użycia materiałów wybuchowych).
  • "organ nadzoru górniczego" (np. w ramach nadzoru nad ruchem zakładów) nie jest organem udzielającym koncesji; jego rola dotyczy przede wszystkim kontroli i nadzoru nad prowadzeniem robót, a nie wydawania koncesji w tym trybie.
  • "minister właściwy do spraw środowiska" jest właściwy w innych, zwykle "większych" lub szczególnych sprawach koncesyjnych, a nie w opisanym wariancie małego wydobycia spełniającego progi powierzchni, wydobycia i technologii.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest słowo "jednocześnie": jeśli przepis wymaga spełnienia warunków łącznie, to przekroczenie nawet jednego limitu (albo plan użycia środków strzałowych) zmienia organ właściwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W takim przypadku koncesji udziela starosta, ale tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie limity powierzchni złoża (do 2 ha) i rocznego wydobycia (do 20 000 m3) oraz nie planuje się użycia środków strzałowych.
Bo są to warunki łączne. Jeśli spełnisz tylko 1–2 z nich, nie wystarczy to do właściwości starosty. Mechanizm jest prosty: przekroczenie choć jednego progu (np. wydobycia) lub użycie materiałów wybuchowych zmienia organ koncesyjny.
Wtedy nie jest spełniony jeden z warunków uprawniających do koncesji starosty. Skutkiem jest konieczność prowadzenia sprawy w kompetencji innego organu (typowo marszałka województwa), bo próg rocznego wydobycia jest elementem rozstrzygającym.
Tak w tym schemacie kompetencyjnym: warunkiem "małej" koncesji jest prowadzenie działalności bez użycia środków strzałowych. Nawet przy małym obszarze i niewielkim wydobyciu planowanie robót strzałowych przenosi sprawę do właściwości innego organu.
Limit dotyczy obszaru udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą. To kryterium administracyjne: jeżeli obszar jest większy niż 2 ha, nie można skorzystać z kompetencji starosty w opisanym trybie, nawet gdy pozostałe warunki są spełnione.
W praktyce są to zwykle kopaliny wydobywane w niewielkich, lokalnych wyrobiskach odkrywkowych, np. kruszywa naturalne czy surowce ilaste. Kluczowe jest jednak spełnienie progów i brak robót strzałowych, a nie sama nazwa kopaliny.
Najczęściej wtedy, gdy zapamiętują same organy, a nie kryteria. Typowy błąd to uznanie, że "małe wydobycie" automatycznie = starosta. W rzeczywistości trzeba sprawdzić trzy warunki naraz, w tym zakaz użycia środków strzałowych.
Nie w tym znaczeniu. Organ nadzoru górniczego pełni funkcje kontrolne i nadzorcze (bezpieczeństwo, zgodność prowadzenia robót), natomiast koncesje są wydawane przez organy koncesyjne wskazane w przepisach (np. starostę w małych przypadkach).
Warto uczyć się "mapy decyzyjnej": progi i warunki → organ. Ćwicz na przykładach: zmień jeden parametr (np. wydobycie, obszar, środki strzałowe) i odpowiedz, czy nadal jest to starosta. To szybko utrwala regułę warunków łącznych.
Najważniejsze jest słowo "jednocześnie". Ono informuje, że wszystkie wymienione kryteria muszą zostać spełnione naraz. Jeśli w stresie pominiesz ten sygnał, łatwo wybierzesz niewłaściwy organ (np. marszałka albo ministra) mimo poprawnych progów.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Niespełnienie choćby jednego warunku przenosi właściwość na inny organ."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001290
  • Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, art. 22, Dz.U. 2024 poz. 1290
  • Sejm RP – baza aktów prawnych / publikacje Dz.U.: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1290 (Prawo geologiczne i górnicze) – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Ustawa: Prawo geologiczne i górnicze – rozdział dotyczący koncesji (w szczególności art. 22, art. 24, art. 26)
  • Komentarze i opracowania szkoleniowe do Prawa geologicznego i górniczego (część o organach koncesyjnych)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji GIW.3 dotyczące organizacji odkrywkowej eksploatacji i podstaw formalno-prawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego