W obwodach prądu przemiennego elementy bierne (cewka i kondensator) opisuje się m.in. przez reaktancję, czyli część impedancji wynikającą z magazynowania energii w polu magnetycznym (L) lub elektrycznym (C). Dla kondensatora istotna jest reaktancja pojemnościowa.
Kondensator idealny/sprawny spełnia zależność:
Xc = 1/(2πfC)
co oznacza, że:
- gdy częstotliwość f rośnie, reaktancja Xc maleje (kondensator "łatwiej" przewodzi składowe zmienne),
- gdy f jest bardzo mała (zbliża się do 0), Xc jest bardzo duża (zachowanie zbliżone do przerwy dla prądu stałego),
- gdy f jest bardzo duża, Xc dąży do małych wartości.
Dlatego na wykresie X(f) dla elementów RLC właściwy wybór to krzywa o przebiegu malejącym i mająca charakter relacji odwrotnej (typowo hiperbola na osi liniowej). Odpowiedź "K1" wskazuje właśnie taką linię, więc opisuje sprawny kondensator.
Pozostałe linie są niepoprawne dla kondensatora, bo odpowiadają innym zależnościom:
- krzywa rosnąca wraz z częstotliwością jest typowa dla cewki, gdzie reaktancja indukcyjna rośnie: XL = 2πfL,
- linia stała w funkcji f odpowiadałaby idealnemu rezystorowi (R niezależne od częstotliwości w modelu podstawowym),
- inne kształty (np. minimum/maksimum, "górka" lub "dołek") mogą sugerować wpływ rezonansu całego obwodu RLC albo zjawiska pasożytnicze, a nie czystą reaktancję pojedynczego kondensatora.
W praktyce serwisowej (także w awionice) rozpoznanie tej zależności pomaga w ocenie wyników pomiarów mostkiem LCR/impedancyjnym: jeśli "reaktancja kondensatora" nie maleje z f w przewidywalny sposób, może to wskazywać na uszkodzenie, dużą rezystancję szeregową (ESR) lub dominację indukcyjności pasożytniczej przy wyższych częstotliwościach.
