Odbojnice (konstrukcje zabezpieczające przed wykolejeniem) to elementy układane równolegle do szyn tocznych po wewnętrznej stronie toru. Ich zadaniem jest ograniczenie skutków wykolejenia – zmniejszenie poprzecznego przemieszczenia wykolejonego taboru i ryzyka "zejścia" pojazdu z obiektu inżynieryjnego.
Zgodnie z przywołanymi zasadami (instrukcja Id-1 PKP PLK S.A., §11 pkt 10) obowiązek stosowania odbojnic zależy od kilku kryteriów:
- Długość obiektu: gdy długość jest większa niż 20 m, odbojnice są wymagane.
- Przedział 6–20 m: odbojnice są wymagane tylko wtedy, gdy występują dodatkowe czynniki ryzyka (np. lokalizacja w obrębie stacji, ostry łuk o małym promieniu, wysoki nasyp).
- Przypadki "pod obiektem": jeżeli podpory obiektu znajdują się bliżej niż 2,5 m od osi toru, należy stosować zabezpieczenie, ponieważ rośnie ryzyko uderzenia wykolejonego taboru w podporę.
Odpowiedź "gdy długość toru na wiadukcie wynosi 15,0 m, a wiadukt znajduje się na szlaku w terenie płaskim" jest poprawna, ponieważ 15 m mieści się w zakresie 6–20 m, a jednocześnie nie ma wskazanego czynnika ryzyka (to szlak, teren płaski). Zatem nie powstaje przesłanka obowiązku montażu odbojnic.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo każda spełnia co najmniej jedną przesłankę obowiązku:
- Wariant z mostem 25,0 m przekracza próg 20 m, co oznacza obowiązek zabezpieczenia.
- Wariant "toru pod wiaduktem… 2,40 m od osi toru" oznacza odległość mniejszą niż 2,5 m, więc zachodzi warunek wymagający zabezpieczenia.
- Wariant z mostem 10,0 m w obrębie stacji wprawdzie ma długość w zakresie 6–20 m, ale występuje czynnik dodatkowy (stacja), co uruchamia obowiązek stosowania odbojnic.
Na egzaminie warto zawsze "przejść checklistę": długość obiektu, czy to szlak czy stacja, oraz czy podpory są bliżej niż 2,5 m od osi toru.
