KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 15.
Kontrolę położenia obrazu drukowego na formie przeprowadza się poprzez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola położenia obrazu dotyczy cech geometrycznych (przesunięć, pasowania). Do takiej oceny stosuje się pomiar liniowy względem punktów odniesienia (np. znaków pasowania), więc właściwy jest przymiar liniowy. Densytometr i spektrofotometr służą głównie do kontroli gęstości i barwy, nie położenia.

Pełne wyjaśnienie:

W druku offsetowym kontrola jakości obejmuje różne grupy parametrów: geometryczne (np. położenie elementów, pasowanie kolorów, przesunięcia) oraz fotometryczne/kolorystyczne (np. gęstość optyczna, przyrost punktu, barwa). Pytanie dotyczy położenia obrazu drukowego na formie, czyli oceny, czy elementy znajdują się tam, gdzie powinny, i czy zachowane są wymagane odległości oraz zgodność z punktami odniesienia.

Odpowiedź "pomiar za pomocą przymiaru liniowego" jest właściwa, ponieważ przymiar (np. linijka, przymiar stalowy) pozwala wykonać bezpośredni pomiar odległości i przesunięć. W praktyce odnosi się to do kontroli pasowania i rozmieszczenia elementów względem znaków kontrolnych, krawędzi arkusza lub innych baz.

Pozostałe propozycje dotyczą innych typów kontroli:

  • "pomiar spektrofotometryczny" służy do oceny parametrów barwy (np. zgodności kolorystycznej w odniesieniu do wzorca). Nie mierzy położenia elementów.
  • "pomiar densytometryczny" dotyczy przede wszystkim gęstości optycznej i pośrednio stabilności podawania farby. Jest przydatny do kontroli krycia i równomierności, ale nie odpowiada na pytanie o przesunięcie obrazu.
  • "analizę obrazu za pomocą mikroskopu optycznego" można wykorzystać do oceny szczegółów (np. punktów rastrowych, krawędzi, drobnych defektów), jednak sama mikroskopia nie jest typową metodą pomiaru położenia całego obrazu; do tego potrzebny jest pomiar odniesiony do bazy i skali.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się słowa typu położenie, przesunięcie, pasowanie, myśl o narzędziach i metodach geometrycznych. Gdy pojawiają się barwa, gęstość, nasycenie, wtedy właściwe są metody fotometryczne (densytometria/spektrofotometria).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pasowanie (rejestr) to zgodność położenia obrazów kolejnych kolorów względem siebie oraz względem punktów odniesienia. Gdy pasowanie jest złe, widać przesunięcia barw, "cienie" na krawędziach i brak ostrości konturów.
Sprawdza się je metodami geometrycznymi: mierzy się odległości i przesunięcia względem baz (np. znaków pasowania, krawędzi, linii kontrolnych). Najprościej robi się to przymiarem liniowym, bo wynik to konkretna odległość w jednostkach długości.
Densytometr mierzy parametry związane z ilością farby i gęstością optyczną pola drukowego, a nie odległości. Może pomóc ocenić stabilność drukowania, ale nie pokaże, czy element jest przesunięty w lewo/prawo lub czy kolory są prawidłowo spasowane.
Spektrofotometr służy głównie do oceny barwy (np. zgodności z wzorcem, odchyłek kolorystycznych) oraz parametrów wynikających z pomiaru widmowego. To narzędzie do kontroli kolorystycznej, a nie do pomiaru położenia i geometrii obrazu.
Tak, ale do innych zadań: oceny krawędzi, punktów rastrowych, drobnych defektów, zanieczyszczeń czy rozmazań. Mikroskop daje duże powiększenie, jednak sam z siebie nie jest typowym narzędziem do pomiaru położenia całego obrazu względem znaków i baz.
Najczęściej widać kolorowe obwódki na konturach, rozjechane linie, brak ostrości tekstu i elementów drobnych oraz niezgodność znaków pasowania. Objawy nasilają się przy detalach cienkich i przy wysokim kontraście między barwami.
Kontrolę wykonuje się przy przygotowaniu do druku i na etapie rozruchu, a potem okresowo w trakcie nakładu. Celem jest szybkie wykrycie przesunięć wynikających np. z ustawień, prowadzenia arkusza lub zmian warunków pracy maszyny.
Jeśli w treści są słowa: "barwa", "kolor", "zgodność kolorystyczna", zwykle chodzi o spektrofotometr. Jeśli: "gęstość", "krycie", "podawanie farby" – o densytometr. Jeśli: "położenie", "przesunięcie", "pasowanie" – o pomiar geometryczny, np. przymiarem.
Najczęstszy błąd to wybór znanego przyrządu (densytometr/spektrofotometr) bez sprawdzenia, jaki parametr jest mierzony. Uczniowie mieszają kontrolę kolorystyczną i gęstościową z kontrolą geometrii, mimo że są to różne grupy parametrów jakościowych.
Warto zrobić mapę: parametr → metoda → przyrząd. Np. położenie/pasowanie → pomiary geometryczne; gęstość optyczna → densytometria; barwa → spektrofotometria. Ćwicz też rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy formy, odbitki kontrolnej czy stabilizacji procesu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kontrola położenia obrazu dotyczy cech geometrycznych (przesunięć, pasowania)."

Materiały:

  • Podręczniki z technologii druku offsetowego (rozdziały o przygotowaniu form i kontroli jakości)
  • Instrukcje producentów systemów kontroli pasowania/rejestru w maszynach offsetowych
  • Materiały dydaktyczne z poligrafii dotyczące densytometrii i spektrofotometrii (dla porównania zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego