Kontrola wyrywkowa to sposób oceny jakości całej partii na podstawie wyników badania próbki (zamiast sprawdzania każdej sztuki). Jest szczególnie użyteczna wtedy, gdy partia jest duża, wyroby w partii są w miarę jednorodne, a pełna kontrola byłaby zbyt czasochłonna i kosztowna.
Dlatego w produkcji odzieży typowym obszarem zastosowania są dodatki krawieckie (np. guziki, zamki, nici, tasiemki, gumy). Dostarcza się je zwykle w dużych ilościach od zewnętrznych dostawców, a ich kontrola polega na sprawdzeniu zgodności z zamówieniem oraz cech, które da się ocenić na próbkach (wygląd, wymiary, kolorystyka, podstawowa wytrzymałość). Przy takiej specyfice kontrola 100% bywa ekonomicznie nieuzasadniona.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne z punktu widzenia organizacji kontroli w szwalni:
- "Wyrobów gotowych" – na tym etapie wyrób ma już wysoką wartość dodaną, a konsekwencje wypuszczenia wady są największe. Dlatego kontrola końcowa bywa bardzo dokładna, często bliska 100% (zwłaszcza dla krytycznych wad).
- "Bel materiałów" – tkaniny/dzianiny są kosztowne i ich wady (np. odcienie, defekty powierzchni) mogą ujawniać się nieregularnie wzdłuż beli. W praktyce wymaga to zwykle dokładniejszych metod oceny niż proste próbkowanie dodatków.
- "Uszytych elementów odzieży" – w trakcie szycia stosuje się kontrolę międzyoperacyjną/operacyjną, aby szybko korygować błędy procesu. To inny cel niż kontrola partii dostawy surowca.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: kontrola wyrywkowa najlepiej pasuje do dużych, jednorodnych partii o niskiej cenie jednostkowej, typowo przy odbiorze dodatków.
