KWALIFIKACJA BUD15 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Korzystając z danych zamieszczonych w tabeli określ częstotliwość pomiaru rzędnych wysokościowych wykonanego koryta i wyprofilowanego podłoża pod warstwy konstrukcyjne nawierzchni drogowej.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika budowy dróg, kwalifikacja B32.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa częstotliwość pomiaru rzędnych wynika z tabeli wymagań kontrolnych dla robót ziemnych.
W tym przypadku pomiary wykonuje się cyklicznie wzdłuż trasy w dwóch charakterystycznych liniach: w osi jezdni oraz na jej krawędzi, w odstępach 25 m, co zapewnia kontrolę profilu i spadków.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola rzędnych wysokościowych koryta i wyprofilowanego podłoża jest kluczowa przed wykonaniem warstw konstrukcyjnych nawierzchni. Jej celem jest potwierdzenie, że ukształtowana powierzchnia ma właściwą wysokość i geometrię (profil podłużny, spadki), aby kolejne warstwy można było ułożyć w zaprojektowanych grubościach.

Odpowiedź "co 25 m w osi jezdni i na jej krawędzi" jest właściwa, ponieważ łączy dwa elementy, które zwykle są wymagane w pomiarach kontrolnych:

  • odstęp pomiarowy wyrażony w metrach (regularna siatka punktów),
  • lokalizację punktów w przekrojach charakterystycznych: w osi (kontrola profilu) oraz na krawędzi (kontrola geometrii i powiązanie z szerokością/ukształtowaniem).

Pozostałe propozycje są niepoprawne typowo z następujących powodów:

  • "co 20 m na każdym pasie drogi" zmienia zarówno krok pomiaru, jak i miejsce pomiarów. Sformułowanie "na każdym pasie" nie jest równoważne "w osi i na krawędzi" i może prowadzić do innej siatki kontroli niż wymagana.
  • "10 razy na 1 km" podaje częstotliwość w sposób zbyt ogólny i nie wskazuje, gdzie w przekroju poprzecznym mają wypaść punkty (oś/krawędź). W praktyce wymagania odbiorowe częściej opisują odległość między punktami oraz ich usytuowanie.
  • "10 razy na 1 km i dodatkowo w punktach głównych łuków poziomych" wprowadza dodatkowe warunki (łuki poziome), które dotyczą innych aspektów geometrii trasy i nie muszą wynikać z wymagań dla pomiaru rzędnych podłoża w tym zakresie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się zapisy "co X m" oraz "Y razy na 1 km", zwykle należy trzymać się formy z tabel/specyfikacji: regularny krok w metrach + jednoznaczne miejsce pomiaru (np. oś i krawędzie). To ogranicza ryzyko interpretacji i ułatwia odbiór robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędne wysokościowe to wartości wysokości (poziomu) punktów w terenie lub na wykonanej warstwie w odniesieniu do przyjętego układu wysokościowego. W drogownictwie służą do kontroli, czy koryto i podłoże mają właściwy profil i czy kolejne warstwy nawierzchni uzyskają projektowane grubości.
Oznacza to, że w danym przekroju (np. co określony odcinek) wykonuje się odczyty w dwóch liniach: na środku jezdni (oś) oraz na jej skraju (krawędź). Dzięki temu kontroluje się zarówno profil podłużny, jak i ukształtowanie poprzeczne, istotne dla spadków i odwodnienia.
Zapis "co X m" jest jednoznaczny w terenie i ułatwia tyczenie punktów kontrolnych (np. paliki, repery robocze). "Y razy na km" bywa mniej precyzyjne, bo nie mówi, gdzie dokładnie wypadają punkty i jak je rozmieścić w przekroju. Dlatego w specyfikacjach częściej spotyka się krok w metrach.
Najczęstsze błędy to: pomylenie wiersza tabeli (np. wymagania dla innej warstwy), nieuwzględnienie miejsca pomiaru (oś/krawędź), oraz zamiana sposobu zapisu (metry vs razy na km). Często pomaga podkreślenie w pytaniu kontrolowanego elementu: "koryto i wyprofilowane podłoże".
Pomiary wykonuje się po zakończeniu robót ziemnych związanych z korytowaniem i profilowaniem podłoża, a przed rozpoczęciem układania warstw konstrukcyjnych nawierzchni. To etap odbioru i kontroli jakości: po wykryciu odchyleń można skorygować podłoże, zanim przykryją je kolejne warstwy.
W praktyce stosuje się m.in. niwelator optyczny lub laserowy z łatą, tachimetr, a coraz częściej odbiorniki GNSS w odpowiedniej technologii. Wybór zależy od wymaganej dokładności i organizacji robót. Kluczowe jest zachowanie spójnej metody oraz odniesienie do reperów/benchmarków roboczych.
Nie zawsze. Wymagania mogą wskazywać konkretne linie kontrolne (np. oś i krawędzie) zamiast "każdego pasa". "Każdy pas" może oznaczać inny układ punktów niż przewidziany do odbioru. Na egzaminie należy trzymać się dosłownego zapisu z tabeli dotyczącej danego elementu robót.
Krawędzie są newralgiczne dla geometrii przekroju poprzecznego i późniejszego odwodnienia. Odchylenia na krawędzi mogą powodować niewłaściwe spadki, lokalne zastoiska wody lub problemy z dopasowaniem poboczy i krawężników. Pomiar na krawędzi uzupełnia pomiar w osi, który sam nie opisuje całego przekroju.
Przy kroku 25 m na odcinku 1000 m wychodzi 1000/25 = 40 odcinków, a więc typowo około 41 punktów wzdłuż (wliczając oba końce, zależnie od metody liczenia). Ponieważ w zadaniu jest też oś i krawędź, w praktyce liczba odczytów będzie większa (minimum dwa na przekrój).
Ćwicz szybkie rozpoznawanie, czego dotyczy wiersz tabeli (koryto, podłoże, warstwa). Zwracaj uwagę na dwa elementy: krok pomiaru oraz miejsce pomiaru (oś, krawędź, pas). Pomaga też robienie własnych fiszek z typowymi określeniami stosowanymi w specyfikacjach.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (niwelacja, wyznaczanie rzędnych)
  • Instrukcje/wytyczne wykonania i odbioru robót ziemnych dla dróg (specyfikacje techniczne stosowane w zadaniach)
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne dla BUD.13 z zadaniami na odczyt z tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego