KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 10.
Korzystając z danych zawartych w przedstawionej tabeli oblicz, ile maszynogodzin pracował walec statyczny samojezdny przy wykonywaniu górnej warstwy podbudowy o grubości 10 cm z kruszywa łamanego, na drodze o szerokości 5 m i długości 200 m.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi nakładów na 100 m² w kontekście budownictwa, związaną z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli KNR dla walca statycznego 10 t (kruszywo łamane, warstwa górna): nakład bazowy wynosi 2,56 m-g/100 m² dla 8 cm, a dodatek 0,13 m-g na każdy kolejny 1 cm. Dla 10 cm: 2,56 + 2×0,13 = 2,82 m-g/100 m². Powierzchnia 5×200 = 1000 m², czyli 10×100 m². Razem 2,82×10 = 28,20 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba skorzystać z tablicy KNR, która podaje nakłady na 100 m² dla określonego rodzaju robót i sprzętu. Interesuje nas walec statyczny samojezdny 10 t pracujący przy wykonaniu górnej warstwy podbudowy z kruszywa łamanego o grubości 10 cm.

1) Ustalenie nakładu jednostkowego z tabeli
W tabeli dla warstwy górnej kruszywa łamanego podano wartość bazową dla grubości 8 cm oraz osobno "dodatek za każdy dalszy 1 cm".
– wartość bazowa: 2,56 m-g/100 m² (dla 8 cm)
– dodatek: 0,13 m-g/100 m² na każdy dodatkowy 1 cm

Grubość w zadaniu to 10 cm, czyli o 2 cm więcej niż 8 cm. Zatem:
2,56 + 2 × 0,13 = 2,82 m-g/100 m²

2) Obmiar powierzchni
Droga ma szerokość 5 m i długość 200 m, więc powierzchnia warstwy wynosi:
5 × 200 = 1000 m²

3) Przeliczenie na jednostki tabeli (100 m²)
Skoro tabela jest na 100 m², to 1000 m² odpowiada:
1000 / 100 = 10 jednostkom po 100 m²

4) Nakład całkowity (maszynogodziny)
Nakład całkowity to nakład jednostkowy razy liczba jednostek 100 m²:
2,82 × 10 = 28,20 m-g

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wyniki zaniżone zwykle oznaczają pominięcie dodatku 0,13 za dodatkowe centymetry albo użycie nakładu dla innej warstwy/rodzaju kruszywa.
  • Wyniki zawyżone często wynikają z błędnego przeliczenia powierzchni na "100 m²" (np. mnożenie zamiast dzielenia przez 100) albo z dodania dodatku nie 2 razy, lecz wielokrotnie.
  • Inny typ pomyłki to odczyt z niewłaściwych kolumn (np. warstwa dolna zamiast górnej), ponieważ w tabeli obie pozycje są obok siebie i mają różne grubości bazowe.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić trzy rzeczy: czy wybrano właściwy materiał (łamane/naturalne), właściwą warstwę (górna/dolna) oraz czy wynik policzono w m-g dla całej powierzchni, a nie dla 100 m².

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z KNR nakład m-g/100 m² dla właściwego sprzętu i rodzaju robót. Potem policz obmiar (m²), podziel przez 100, aby uzyskać liczbę "setek", i pomnóż przez nakład jednostkowy. Na końcu sprawdź, czy uwzględniłeś dodatki (np. za grubość warstwy).
Oznacza, że na wykonanie wskazanego zakresu robót o powierzchni 100 m² potrzeba średnio 2,56 maszynogodziny pracy danego sprzętu (tu: walca). To norma jednostkowa, którą przelicza się proporcjonalnie na rzeczywistą powierzchnię robót.
W wielu tablicach KNR przyjmuje się grubość bazową (np. 8 cm), dla której podano pełny nakład. Jeśli warstwa jest grubsza, nakład rośnie. Zamiast podawać osobne normy dla każdej grubości, KNR stosuje dodatek za każdy kolejny 1 cm, co ułatwia szybkie przeliczenia.
Najczęściej liczy się ją jako pole prostokąta: szerokość × długość. Dla odcinka drogi o stałej szerokości to wystarcza do obmiaru. Dopiero z powierzchni (m²) przechodzisz na jednostkę tabeli, czyli 100 m². Grubość warstwy wpływa na nakład przez dodatek z KNR.
Najczęściej pojawia się: pomyłka w jednostce (brak podziału przez 100), odczyt z niewłaściwej kolumny (górna vs dolna warstwa), pominięcie dodatku za grubość oraz pomylenie kruszywa naturalnego z łamanym. Każdy z tych błędów zmienia wynik o kilka m-g.
Normy KNR stosuje się podczas kosztorysowania i planowania robót: do wyznaczania nakładów robocizny, materiałów i sprzętu dla określonego obmiaru. W praktyce pomagają ustalić czas pracy maszyn (np. walca), zaplanować brygady i sprzęt oraz przygotować harmonogram i zapotrzebowanie na zasoby.
Trzeba odszukać pozycję sprzętu po nazwie i parametrach (np. walec statyczny samojezdny 10 t), a następnie przejść do kolumn odpowiadających dokładnie technologii robót (kruszywo łamane/naturalne, warstwa górna/dolna). Dopiero z tego miejsca odczytuje się wartości bazowe i dodatki.
m-g to maszynogodzina, czyli jednostka nakładu pracy sprzętu w normach. Ułatwia porównywanie i sumowanie nakładów dla różnych robót. Godziny "zegarowe" na budowie mogą się różnić przez przerwy, dojazdy czy organizację pracy, natomiast m-g to wartość normowa służąca do kalkulacji i planowania.
Porównaj grubość z zadania z grubością bazową z tabeli (np. 10 cm vs 8 cm). Różnica to liczba centymetrów, które mnożysz przez "dodatek za 1 cm". Jeśli warstwa ma dokładnie grubość bazową, dodatku nie ma. Po obliczeniu kontrolnie oceń, czy wynik jest większy od bazowego.
Najpierw jednoznacznie ustal z treści zadania rodzaj kruszywa. Następnie czytaj wyłącznie kolumny dla tego materiału. Kruszywo naturalne i łamane mają różne nakłady (inna technologia i zagęszczanie), więc użycie niewłaściwej części tabeli da błędny wynik mimo poprawnej matematyki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Powierzchnia 5×200 = 1000 m², czyli 10×100 m²."

Źródła:

  • KNR 2-31 (Katalog Nakładów Rzeczowych), tablica 0114 "Nakłady na 100 m²" – pozycja: walec statyczny samojezdny 10 t; kolumny dla kruszywa łamanego, warstwa górna (8 cm + dodatek za 1 cm).

Materiały:

  • Tablice KNR dotyczące robót drogowych (dział: podbudowy z kruszyw)
  • Materiały dydaktyczne z kosztorysowania robót budowlanych (nakłady jednostkowe, przeliczenia na obmiar)
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania nakładów na 100 m² na powierzchnie rzeczywiste

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego