KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 37.
Korzystając z danych zawartych w tabeli oraz wyników pomiarów równości poprzecznej warstwy mrozoochronnej dokonanych przed ułożeniem warstwy podbudowy, określ, na którym z badanych odcinków budowanej nawierzchni drogi dojazdowej należy skorygować równość wykonanej warstwy.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą maksymalnych nierówności podłoża pod warstwy asfaltowe, która jest częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać odcinek do korekty, trzeba przyjąć dopuszczalną odchyłkę dla podłoża pod podbudowę (dla klasy D: 18 mm) i porównać z pomiarami. Odcinek wymaga korekty, gdy choć jeden wynik przekracza limit. W odcinku IV występują wartości 19 mm i 22 mm, więc przekroczono 18 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola równości poprzecznej wykonywanej warstwy przed ułożeniem następnej polega na porównaniu wyników pomiarów (w mm) z wartością dopuszczalną z tabeli. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie, jaką warstwę układa się jako następną, bo tabela odnosi się do "podłoża pod warstwę …".

W tym zadaniu badana jest warstwa mrozoochronna, a kolejną warstwą ma być podbudowa. Zatem warstwa mrozoochronna jest tutaj podłożem pod podbudowę. Dla dróg klasy D (drogi dojazdowe) dopuszczalna odchyłka równości podłoża pod podbudowę wynosi 18 mm.

Następnie stosuje się zasadę oceny odcinka: jeśli na danym odcinku wykonano kilka pomiarów, to do korekty kwalifikuje się odcinek, na którym wystąpiło choć jedno przekroczenie wartości dopuszczalnej. Nie trzeba liczyć średniej ani sumy — liczy się zgodność każdego punktu z limitem.

Dla odcinka IV podane są wyniki: 19 mm, 10 mm, 12 mm, 22 mm. Widzimy dwa przekroczenia limitu 18 mm (19 i 22), więc ten odcinek wymaga korekty (wyrównania) przed ułożeniem podbudowy.

Pozostałe odcinki nie wymagają korekty, bo wszystkie ich wyniki mieszczą się w limicie 18 mm:

  • odcinek I: maks. 18 mm (nie przekracza),
  • odcinek II: maks. 17 mm,
  • odcinek III: maks. 18 mm (nie przekracza).

W praktyce właściwa równość podłoża ogranicza ryzyko nierównomiernej grubości kolejnych warstw, poprawia trwałość nawierzchni i komfort jazdy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Równość poprzeczna to stopień "gładkości" powierzchni w przekroju poprzecznym jezdni. Mierzy się odchyłki (prześwity) w mm, przykładając łatę pomiarową i sprawdzając, jak bardzo powierzchnia odbiega od płaszczyzny. Dobra równość ułatwia wykonanie kolejnej warstwy o stałej grubości.
Wybiera się kolumnę odpowiadającą warstwie, która będzie układana jako następna. Badana warstwa jest wtedy "podłożem pod" tę kolejną warstwę. Jeśli mierzysz warstwę mrozoochronną przed podbudową, korzystasz z limitu dla podłoża pod podbudowę, a nie dla ścieralnej lub wiążącej.
Warstwy konstrukcyjne wykonuje się kolejno od dołu do góry, a każda wykonana warstwa stanowi podłoże (bazę) dla następnej. Warstwa mrozoochronna leży poniżej podbudowy, więc jej równość ocenia się w kontekście tego, że ma zapewnić prawidłowe ułożenie i grubość podbudowy oraz stabilne podparcie kolejnych warstw.
Zwykle nie. W typowej interpretacji kontroli jakości wystarczy, że jeden pomiar przekroczy wartość dopuszczalną, aby odcinek zakwalifikować do korekty. Liczenie średniej może maskować lokalną nierówność, która później "przeniesie się" na kolejne warstwy i pogorszy ich jakość.
Z przedstawionej tabeli dla klas "L, D, place, parkingi" wynikają typowe dopuszczalne odchyłki podłoża: 12 mm pod warstwę ścieralną, 15 mm pod warstwę wiążącą oraz 18 mm pod warstwę podbudowy. Na egzaminie najważniejsze jest dobranie właściwej kolumny do kolejnej warstwy.
Odcinek należy skorygować, gdy wyniki pomiarów równości podłoża przed podbudową przekraczają wartość dopuszczalną z tabeli. Korekta ma usunąć lokalne nierówności przez ścięcie nadmiaru materiału albo uzupełnienie ubytków, tak aby przed układaniem podbudowy uzyskać powierzchnię mieszczącą się w wymaganiach.
Łatę (np. 4 m) układa się na badanej powierzchni, a następnie mierzy się maksymalny prześwit między łatą a podłożem w wybranych punktach. Wynik zapisuje się w mm jako odchyłkę równości. Pomiary wykonuje się w kilku miejscach odcinka, aby wychwycić nierówności lokalne, a nie tylko uśredniony stan.
Korekta równości to doprowadzenie podłoża do wymaganych tolerancji. W praktyce może oznaczać: profilowanie (równanie) powierzchni, ścięcie "garbów", dosypanie i zagęszczenie materiału w zagłębieniach lub ponowne wyrównanie równiarką. Celem jest uzyskanie podłoża, na którym podbudowa będzie miała właściwą grubość.
Nierówne podłoże powoduje nierówną grubość kolejnych warstw, a to prowadzi do miejscowych przeciążeń, słabszego zagęszczenia lub szybszego pękania. W efekcie nawierzchnia może szybciej się deformować i zużywać. Dlatego kontrola równości podłoża przed podbudową jest ważnym etapem zapewnienia jakości robót drogowych.
Najczęstsze błędy to: wybór złej kolumny w tabeli (np. limitu pod ścieralną zamiast pod podbudowę), uśrednianie wyników zamiast sprawdzenia pojedynczych przekroczeń oraz przeoczenie jednej wartości minimalnie większej od dopuszczalnej. Pomaga metoda: najpierw ustal "podłoże pod co?", potem porównaj każdy wynik z limitem.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wskazać odcinek do korekty, trzeba przyjąć dopuszczalną odchyłkę dla podłoża pod podbudowę (dla klasy D: 18 mm) i porównać z pomiarami."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z technologii robót drogowych: warstwy konstrukcyjne i kontrola jakości
  • Instrukcje/opracowania branżowe dotyczące pomiaru równości podłoża łatą i interpretacji odchyłek
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji tabel dopuszczalnych nierówności i kwalifikacji odcinków do korekty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego