W zadaniach z przeróbki mechanicznej kopalin często podaje się masę nadawy (strumienia wejściowego) oraz diagram, z którego należy odczytać udziały masowe (np. w % lub w częściach całkowitych) dla poszczególnych produktów rozdziału.
Procedura jest zawsze podobna:
- Krok 1: odczytaj z diagramu, jaki udział nadawy trafia do: koncentratu, półproduktu i odpadu.
- Krok 2: przelicz udział na masę: masa produktu = udział · masa nadawy.
- Krok 3 (kontrola): sprawdź bilans: suma mas produktów powinna dać łączną masę nadawy (jeżeli diagram dotyczy pełnego rozdziału i nie ma strat/recyrkulacji nieuwzględnionej w bilansie).
Dla masy nadawy 120 Mg i udziałów 10%, 30% i 60% wyniki wynoszą odpowiednio 12 Mg, 36 Mg oraz 72 Mg. Kontrola bilansowa daje 12+36+72=120 Mg, więc rozdział jest spójny rachunkowo.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? W typowym bilansie rozdziału ich wartości albo nie wynikają z odczytanych udziałów, albo nie domykają bilansu masy (suma produktów jest mniejsza od 120 Mg), co oznacza, że nie rozdzielono całej nadawy. To częsty błąd przy zadaniach egzaminacyjnych: uczeń przelicza tylko część strumieni lub myli procenty z jednostkami.
Wskazówka egzaminacyjna: nawet jeśli nie masz pewności odczytu z wykresu, wykonaj kontrolę sumy mas produktów. W bilansie bez strat suma powinna równać się masie nadawy – to szybki sposób na wychwycenie błędu rachunkowego.
