KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 18.
Korzystając z fragmentu instrukcji inwentaryzacyjnej wskaż osobę, która podejmuje decyzję o sposobie rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych towarów podobnych.
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji inwentaryzacyjnej dotyczącej rozliczania różnic inwentaryzacyjnych w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Decyzję o sposobie rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych (w tym kompensaty towarów podobnych) podejmuje osoba z uprawnieniami zarządczymi.
W procedurze komisja przygotowuje wniosek, główny księgowy go opiniuje, natomiast ostateczne rozstrzygnięcie należy do kierownika jednostki gospodarczej.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się stan faktyczny (np. ze spisu z natury) ze stanem ewidencyjnym. Gdy powstaną różnice (niedobory lub nadwyżki), trzeba je formalnie rozliczyć. W przypadku towarów podobnych bywa dopuszczalna kompensata, czyli wzajemne "zniesienie" niedoboru jednego asortymentu nadwyżką innego, podobnego.

Kluczowe jest rozróżnienie ról w procesie:

  • Wnioskowanie – różne osoby (np. zespoły spisowe lub osoby materialnie odpowiedzialne) mogą sygnalizować/wnioskować o określony sposób rozliczenia, np. o kompensatę.
  • Opiniowanie – główny księgowy ocenia wniosek od strony ewidencyjnej i rachunkowej, ale nie jest wskazany jako organ podejmujący decyzję końcową.
  • Decydowanie – ostateczne rozstrzygnięcie ma charakter zarządczy, bo wpływa na sposób ujęcia różnic i odpowiedzialność; dlatego należy do kierownika jednostki.

Odpowiedź "Kierownik jednostki gospodarczej." jest poprawna, ponieważ to on podejmuje decyzję o sposobie rozliczenia różnic na podstawie wniosku komisji (po uzyskaniu opinii księgowego).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do czynności "podejmuje decyzję":

  • "Osoba dokonująca spisu z natury." wykonuje czynność ustalania stanu faktycznego, ale nie rozstrzyga o sposobie rozliczenia różnic.
  • "Osoba materialnie odpowiedzialna." może składać wyjaśnienia lub wnioski, jednak nie ma kompetencji do podjęcia decyzji końcowej w imieniu jednostki.
  • "Główny księgowy." w tym układzie pełni rolę opiniującą (merytorycznie księgową), co nie jest tym samym co decyzja o sposobie rozliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w tekście czasowników typu "podejmuje decyzję" i przypisanego do nich podmiotu. To najczęściej jednoznacznie wskazuje właściwą funkcję/stanowisko.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem faktycznym ustalonym w czasie spisu a stanem wynikającym z ewidencji. Najczęściej przyjmują postać niedoborów lub nadwyżek. Po ich wykryciu trzeba je wyjaśnić i formalnie rozliczyć zgodnie z procedurą w jednostce.
Kompensata polega na wzajemnym "zniesieniu" niedoboru jednego towaru nadwyżką innego, uznanego za podobny. Stosuje się ją, gdy ma to uzasadnienie (np. pomyłki asortymentowe) i gdy wewnętrzne zasady na to pozwalają. Nie jest to automatyczne – wymaga udokumentowania i decyzji.
Decyzję o sposobie rozliczenia różnic podejmuje kierownik jednostki. Wynika to z hierarchii kompetencji: inne osoby mogą wnioskować lub opiniować, ale ostateczne rozstrzygnięcie ma charakter zarządczy i należy do kierownika.
Główny księgowy jest kluczowy dla poprawności ewidencyjnej, ale w opisanej procedurze pełni rolę opiniującą wniosek komisji. Opinia nie jest decyzją. Decyzja końcowa jest przypisana kierownikowi, bo dotyczy sposobu rozliczenia i odpowiedzialności w jednostce.
Komisja inwentaryzacyjna analizuje stwierdzone różnice, porządkuje dokumentację i przygotowuje wniosek dotyczący sposobu rozliczenia (np. propozycję kompensaty). Taki wniosek trafia dalej do opinii księgowej, a następnie do zatwierdzenia przez kierownika jednostki.
Nie. Osoba materialnie odpowiedzialna może składać wyjaśnienia i wnioski, ale nie powinna samodzielnie decydować o sposobie rozliczenia różnic. W procedurach inwentaryzacyjnych decyzja końcowa należy do kierownictwa jednostki, aby zapewnić kontrolę i jednolite zasady.
Kompensatę rozważa się po stwierdzeniu niedoborów i nadwyżek, gdy istnieje logiczne uzasadnienie, że różnice wynikają np. z pomyłek w oznaczeniu lub wydaniu podobnych towarów. Zanim do niej dojdzie, przygotowuje się wniosek i przechodzi się ścieżkę weryfikacji oraz zatwierdzenia.
Najczęstszy błąd to mylenie "rozlicza w księgach" z "podejmuje decyzję". Uczniowie wybierają księgowego, bo kojarzy się z rozliczeniami, albo wskazują osobę spisującą, bo "to ona znalazła różnice". Warto rozróżniać: wniosek, opinia i decyzja to trzy różne kompetencje.
Wniosek to propozycja ("na wniosek…", "wnioskuje się o…"), a decyzja to rozstrzygnięcie ("podejmuje decyzję", "zatwierdza"). W zadaniach czytaj uważnie czasowniki operacyjne i sprawdzaj, kto jest podmiotem zdania. To zwykle wystarcza do poprawnej odpowiedzi.
Ćwicz czytanie krótkich procedur i wyłapywanie: kto sporządza dokument, kto opiniuje, a kto zatwierdza. Zwracaj uwagę na sformułowania typu "na wniosek", "zaopiniowany przez", "podejmuje decyzję". Pomaga też schemat procesu: spis → analiza różnic → wniosek → opinia → decyzja.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Opis ilustracji: "Fragment instrukcji inwentaryzacyjnej …" zawierający § 22–23 (Instrukcja inwentaryzacyjna Hurtowni Materiałów Budowlanych sp. z o.o., decyzja nr 5/2009) – treść wskazuje, że kierownik jednostki podejmuje decyzję o rozliczeniu różnic.

Materiały:

  • Wewnętrzna instrukcja inwentaryzacyjna jednostki (przykładowy wzór i omówienie ról)
  • Podręczniki z podstaw rachunkowości dotyczące inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Materiały szkoleniowe z organizacji pracy sklepu/hurtowni (obieg dokumentów, odpowiedzialność materialna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego