KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 17.
Na podstawie fragmentu arkusza spisu z natury i kartoteki magazynowej, określ rodzaj i wielkość różnicy
Ilustracja przedstawia fragment arkusza spisu z natury oraz kartoteki magazynowej związanej z zawodem technik księgarstwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić różnicę inwentaryzacyjną, porównuje się stan rzeczywisty ze spisu z natury ze stanem ewidencyjnym z kartoteki magazynowej.
Gdy stan rzeczywisty jest większy, powstaje nadwyżka; gdy mniejszy – niedobór.
W tym przypadku różnica wynosi 30 szt., więc poprawne jest "Nadwyżka 30 szt.".

Pełne wyjaśnienie:

Różnica inwentaryzacyjna wynika z porównania dwóch wielkości:

  • stan rzeczywisty – ilość towaru faktycznie stwierdzona podczas spisu z natury,
  • stan ewidencyjny – ilość towaru wynikająca z zapisów w kartotece magazynowej.

Najpierw należy odczytać obie wartości dla tego samego asortymentu, a następnie obliczyć różnicę ilościową (najczęściej jako: stan rzeczywisty − stan ewidencyjny). Samo obliczenie jest proste, ale kluczowa jest poprawna interpretacja znaku wyniku:

  • Jeżeli stan rzeczywisty jest większy niż ewidencyjny, oznacza to, że w magazynie jest "więcej niż w papierach" – to jest nadwyżka.
  • Jeżeli stan rzeczywisty jest mniejszy niż ewidencyjny, oznacza to, że fizycznie brakuje towaru względem ewidencji – to jest niedobór.

Odpowiedź "Nadwyżka 30 szt." jest poprawna, bo wskazuje zarówno właściwy rodzaj różnicy (nadwyżka), jak i jej wielkość (30 szt.).

Dlaczego pozostałe opcje są niepoprawne?

  • "Nadwyżka 10 szt." – przedstawia inną wartość różnicy; taki wybór zwykle wynika z błędu w odejmowaniu albo odczytu danych z tabeli.
  • "Niedobór 30 szt." – ma prawidłową liczbę, ale błędny typ różnicy; to typowy skutek odwrócenia porównania (pomylenia, który stan jest większy).
  • "Niedobór 10 szt." – błędny jest i typ, i wielkość; często jest to efekt zgadywania lub przeniesienia danych z niewłaściwego wiersza.

W praktyce handlowej poprawne rozpoznanie nadwyżki/niedoboru jest potrzebne do dalszego rozliczenia inwentaryzacji (wyjaśnienia przyczyn, korekt ewidencji i decyzji organizacyjnych).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis z natury to fizyczne policzenie towarów znajdujących się w magazynie lub na sali sprzedaży w danym dniu. Wynik spisu pokazuje stan rzeczywisty. Porównuje się go potem ze stanem ewidencyjnym z dokumentów/kartotek, aby wykryć rozbieżności.
Kartoteka magazynowa to zapis (manualny lub w systemie) pokazujący stany i ruchy towaru: przyjęcia, wydania oraz stan po operacjach. Na jej podstawie ustala się stan ewidencyjny, który porównuje się ze spisem z natury.
Najpierw odczytaj ilość ze spisu z natury (stan rzeczywisty) i ilość z kartoteki (stan ewidencyjny) dla tego samego towaru. Następnie policz różnicę ilościową, np. stan rzeczywisty − stan ewidencyjny, i dopiero potem nazwij ją jako nadwyżkę lub niedobór.
Nadwyżka powstaje wtedy, gdy w trakcie spisu z natury stwierdzisz większą ilość towaru niż wynika z ewidencji magazynowej. W praktyce oznacza to, że fizycznie jest "więcej sztuk" niż zapisano, co wymaga wyjaśnienia i rozliczenia.
Niedobór powstaje wtedy, gdy stan rzeczywisty ze spisu z natury jest mniejszy niż stan ewidencyjny w kartotece. To sygnał, że brakuje towaru względem zapisów (np. błąd w dokumentach, ubytki, pomyłki przy wydaniach), więc trzeba ustalić przyczynę.
Najczęstszy powód to odwrócenie porównania: uczeń patrzy na różnicę liczbową, ale nie sprawdza, który stan jest większy. Często myli też kierunek odejmowania (ewidencja minus spis zamiast spis minus ewidencja), co zmienia interpretację wyniku.
Porównywane wartości muszą dotyczyć identycznego asortymentu (ten sam indeks/nazwa, jednostka miary, wariant) oraz tego samego momentu odniesienia. Jeśli zestawisz różne towary albo różne jednostki (np. sztuki vs opakowania), otrzymasz fałszywą różnicę.
Gdy stan rzeczywisty i ewidencyjny są takie same, nie ma różnicy inwentaryzacyjnej. W praktyce oznacza to, że ewidencja magazynowa jest zgodna z rzeczywistością dla danego towaru, więc nie ma potrzeby sporządzania rozliczenia nadwyżki/niedoboru.
Typowe błędy to: przestawienie wierszy (odczyt z niewłaściwej pozycji), pominięcie jednostki miary, odczyt stanu "po operacji" zamiast "przed", oraz przeoczenie znaku w rubryce (np. przychód/rozchód). Pomaga linijka i sprawdzanie dwóch razy.
Ćwicz na przykładach: odczyt ze spisu z natury, odczyt z kartoteki magazynowej oraz szybkie rozpoznawanie, co jest stanem rzeczywistym, a co ewidencyjnym. Zawsze wykonuj dwa kroki: oblicz różnicę, a dopiero potem nazwij ją jako nadwyżkę lub niedobór.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. instrukcji szkolnych/arkuszy egzaminacyjnych) zawierających pokazany w zadaniu fragment spisu i kartoteki

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej dla kwalifikacji sprzedażowych (temat: inwentaryzacja i różnice inwentaryzacyjne)
  • Ćwiczenia rachunkowe: porównywanie stanów magazynowych i interpretacja wyniku (nadwyżka/niedobór)
  • Przykładowe arkusze spisu z natury i kartoteki magazynowe używane w zadaniach egzaminacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego