KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Na podstawie przedstawionego fragmentu rozliczenia księgowego, ustal wartość różnicy inwentaryzacyjnej sera podlaskiego.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z rozliczeniem księgowym dotyczącym inwentaryzacji różnych rodzajów sera.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę inwentaryzacyjną liczy się jako (stan ze spisu z natury − stan księgowy) × cena jednostkowa.
Dla sera podlaskiego: 120 kg − 100 kg = 20 kg, czyli różnica dodatnia (nadwyżka). Wartość: 20 kg × 20 zł/kg = 400 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Różnica inwentaryzacyjna to rozbieżność między stanem rzeczywistym (ustalonym w spisie z natury) a stanem księgowym (wynikającym z ewidencji). Aby ją poprawnie obliczyć, trzeba wykonać dwa kroki: ustalić różnicę ilościową i przeliczyć ją na wartość.

Krok 1: różnica ilościowa
Stosujemy schemat: stan ze spisu z natury − stan księgowy. Dla sera podlaskiego: 120 kg − 100 kg = +20 kg. Znak "plus" oznacza, że towaru jest fizycznie więcej niż w ewidencji, czyli powstała nadwyżka.

Krok 2: wartość różnicy
Wartość różnicy liczy się przez pomnożenie różnicy ilościowej przez cenę jednostkową w tej samej jednostce miary. Cena wynosi 20,00 zł/kg, więc: 20 kg × 20 zł/kg = 400 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Nadwyżka w kwocie 400 zł."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Niedobór w kwocie 400 zł." – niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od księgowego, a tutaj jest większy (różnica dodatnia).
  • "Nadwyżka w kwocie 200 zł." – kwota 200 zł mogłaby wynikać z błędnego użycia innej ceny albo policzenia tylko części różnicy; przy 20 kg i 20 zł/kg wynik musi dać 400 zł.
  • "Niedobór w kwocie 200 zł." – łączy dwa typowe błędy naraz: mylenie nadwyżki z niedoborem oraz błędne przeliczenie wartości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw porównaj, który stan jest większy. To od razu podpowiada, czy mówimy o nadwyżce czy o niedoborze, a dopiero potem przeliczaj na złote.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnica inwentaryzacyjna to rozbieżność między stanem towaru policzonym w spisie z natury a stanem wynikającym z ewidencji (stanu księgowego). Może być dodatnia (nadwyżka) lub ujemna (niedobór). Wartość różnicy wylicza się przez przemnożenie różnicy ilościowej przez cenę jednostkową.
Porównaj stany: jeśli stan ze spisu z natury jest większy niż stan księgowy, masz nadwyżkę. Jeśli jest mniejszy, masz niedobór. Najprościej policzyć: spis − księgowy. Wynik dodatni oznacza nadwyżkę, a ujemny niedobór.
Najpierw liczysz różnicę ilościową: spis z natury − stan księgowy. Potem wartość: |różnica| × cena jednostkowa (np. zł/kg). Uważaj na jednostki: gdy cena jest w zł/kg, różnica musi być w kg, aby wynik był w zł.
Taki zapis ułatwia interpretację znaku wyniku. Gdy policzysz spis − księgowy, dodatnia wartość od razu oznacza, że towaru jest fizycznie więcej niż w ewidencji (nadwyżka). Ujemna wartość oznacza, że brakuje towaru względem ewidencji (niedobór).
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie kolejności odejmowania (co zmienia nadwyżkę w niedobór), błędne przepisanie danych z tabeli (zły wiersz lub kolumna), pominięcie jednostek (kg vs szt.), oraz użycie niewłaściwej ceny jednostkowej. Pomaga zapis: różnica = spis − księgowy.
Tak. Jeśli cena jest podana jako zł/kg, to ilość musi być w kg. Wtedy po pomnożeniu dostajesz wynik w zł. Gdyby cena była np. w zł/szt., a ilość w kg, wynik nie miałby sensu. Na egzaminie zawsze sprawdzaj zgodność jednostek w nagłówkach tabeli.
Kwota 0 zł pojawia się wtedy, gdy stan ze spisu z natury jest równy stanowi księgowemu. Wtedy różnica ilościowa wynosi 0 (np. 120 kg − 120 kg = 0 kg), a wartość różnicy też wynosi 0 zł, niezależnie od ceny jednostkowej.
Dodatnia różnica ilościowa (np. +20 kg) oznacza, że w magazynie/sklepie jest więcej towaru niż wynika z ewidencji. To klasyczna nadwyżka. W praktyce może wynikać np. z błędów w dokumentach przyjęcia, niezaksięgowanego zwrotu albo pomyłek w ewidencji.
Po obliczeniu sprawdź dwa elementy: (1) typ różnicy: większy spis niż księgowy = nadwyżka, mniejszy = niedobór; (2) rzędy wielkości: jeśli różnica to 20 kg, a cena 20 zł/kg, wynik 400 zł jest logiczny (20×20). Jeśli wychodzi 200 zł, szukaj błędu w danych lub mnożeniu.
Potrzebujesz trzech danych dla tego samego towaru: ceny jednostkowej, stanu według spisu z natury i stanu księgowego. Zawsze upewnij się, że czytasz jeden wiersz (właściwy towar) oraz właściwe kolumny (spis vs księgowy), bo to najczęstsze źródło pomyłek.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że różnicę inwentaryzacyjną liczy się jako (stan ze spisu z natury − stan księgowy) × cena jednostkowa.Dla sera podlaskiego: 120 kg − 100 kg = 20 kg, czyli różnica dodatnia (nadwyżka).

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji HAN.1 (dział: gospodarka magazynowa i inwentaryzacja)
  • Notatki z definicji: spis z natury, stan księgowy, różnice inwentaryzacyjne
  • Zestawy zadań rachunkowych: obliczanie nadwyżek i niedoborów z ceną jednostkową

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego