KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 22.
Na podstawie zamieszczonych informacji ustal rodzaj i wartość różnic inwentaryzacyjnych towarów w magazynie.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi inwentaryzacji towarów w magazynie, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić różnice inwentaryzacyjne, porównuje się dla każdej pozycji stan faktyczny ze stanem ewidencyjnym. Gdy stan faktyczny jest mniejszy powstaje niedobór, a gdy większy – nadwyżka. Następnie wycenia się różnice według danych cenowych z zadania i sumuje osobno wartości niedoborów oraz nadwyżek.

Pełne wyjaśnienie:

Różnice inwentaryzacyjne powstają w wyniku porównania stanu ewidencyjnego (wynikającego z dokumentów i zapisów magazynowych) ze stanem faktycznym (ustalonym w spisie z natury). W praktyce, w handlu i w magazynie sklepowym jest to kluczowa czynność kontrolna, bo pozwala wykryć błędy przy przyjęciach i wydaniach, ubytki naturalne, uszkodzenia, pomyłki w oznaczeniach lub braki wynikające z nieprawidłowej ewidencji.

Krok 1: Ustal różnicę ilościową dla każdej pozycji.
Liczy się: stan faktyczny − stan ewidencyjny. Jeśli wynik jest ujemny, oznacza to niedobór (brakuje towaru). Jeśli dodatni – nadwyżkę (towaru jest więcej niż wynika z zapisów).

Krok 2: Przelicz różnice ilościowe na wartości.
Dla każdej pozycji mnoży się bezwzględną różnicę ilościową przez cenę wskazaną w informacji do zadania (np. cenę ewidencyjną). Dzięki temu otrzymuje się wartość niedoboru lub nadwyżki dla danej pozycji.

Krok 3: Zsumuj wyniki osobno.
Wartości niedoborów sumuje się do jednej kwoty, a wartości nadwyżek do drugiej. Nie należy ich "kompensować" do jednego wyniku, jeśli polecenie wymaga podania obu rodzajów różnic.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Nadwyżka 800,00 zł" – to typowy błąd polegający na potraktowaniu wyniku jako jednej kategorii i pominięciu faktu, że w zadaniu występują zarówno pozycje z nadwyżką, jak i z niedoborem.
  • "Niedobór 800,00 zł" – analogicznie, to uproszczenie do jednego wyniku oraz możliwe odwrócenie znaku różnicy (niekontrolowane założenie, że "remanent zwykle wychodzi na minus").
  • "Niedobór 200,00 zł, nadwyżka 600,00 zł" – zawiera te same liczby co wynik prawidłowy, ale w zamienionej kolejności. To błąd wynikający z nieuwagi lub nieprawidłowego rozdzielenia, które pozycje tworzą niedobór, a które nadwyżkę.

Na egzaminie warto stosować tabelę pomocniczą: pozycja → różnica ilościowa → rodzaj (N/NW) → wartość i dopiero na końcu wykonywać sumy kontrolne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem towaru wynikającym z ewidencji a stanem faktycznie policzonym w spisie z natury. Mogą przyjmować postać niedoboru (brakuje towaru) lub nadwyżki (towaru jest więcej niż w zapisach).
Porównaj stan faktyczny ze stanem ewidencyjnym dla danej pozycji. Jeśli stan faktyczny jest mniejszy – masz niedobór. Jeśli stan faktyczny jest większy – masz nadwyżkę. Najbezpieczniej licz: stan faktyczny minus stan ewidencyjny i sprawdź znak wyniku.
Najpierw ustal brak w sztukach/kg itp. (różnica ilościowa). Następnie pomnóż tę różnicę przez cenę wskazaną w danych zadania (np. cenę ewidencyjną). Wynik to wartość niedoboru dla pozycji. Potem zsumuj wartości niedoborów ze wszystkich pozycji.
Ustal nadwyżkę ilościową (ile towaru jest ponad stan ewidencyjny) i przelicz ją na pieniądze przez mnożenie przez cenę z zadania. Otrzymaną wartość dopisz do puli nadwyżek. Nadwyżki sumuje się osobno, a nie razem z niedoborami.
Ponieważ to dwa różne rodzaje różnic, mają inne przyczyny i zwykle inaczej się je wyjaśnia oraz rozlicza. Na egzaminie jest to też sprawdzenie, czy potrafisz poprawnie sklasyfikować pozycje (minus = niedobór, plus = nadwyżka), a nie tylko zsumować liczby.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej nie należy tego robić, jeśli polecenie brzmi "ustal rodzaj i wartość różnic" – wtedy podaje się osobno kwotę niedoboru i osobno kwotę nadwyżki. Kompensowanie może dać jeden wynik, ale ukryje informację o rodzaju różnic.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie znaku (niedobór vs nadwyżka), zsumowanie wszystkiego do jednej kwoty zamiast dwóch, pominięcie części pozycji oraz błędy rachunkowe przy mnożeniu ilości przez cenę. Pomaga tabelka kontrolna i sumy pośrednie.
Potrzebujesz co najmniej: stanu ewidencyjnego, stanu faktycznego (ze spisu z natury) oraz danych do wyceny (np. cena ewidencyjna). Dodatkowo przy wielu pozycjach przydaje się zestawienie w tabeli, aby nie pomylić kategorii i sum.
Inwentaryzację wykonuje się m.in. okresowo (np. na koniec okresu rozliczeniowego), przy zmianach organizacyjnych, po zdarzeniach losowych lub gdy trzeba wyjaśnić niezgodności w stanach. Dokładna częstotliwość zależy od zasad przyjętych w firmie i rodzaju towarów.
Ćwicz schemat: porównanie stanów → klasyfikacja (niedobór/nadwyżka) → wycena → sumowanie osobno. Rozwiązuj zadania na kilku pozycjach, zapisuj obliczenia w tabeli i zawsze sprawdzaj, czy wynik zawiera dwie kwoty, jeśli polecenie tego wymaga.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby ustalić różnice inwentaryzacyjne, porównuje się dla każdej pozycji stan faktyczny ze stanem ewidencyjnym.

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do kwalifikacji sprzedażowej dotyczące gospodarki magazynowej i inwentaryzacji
  • Instrukcje szkolne z ćwiczeniami: porównanie stanu ewidencyjnego i faktycznego oraz wycena różnic
  • Przykładowe arkusze spisu z natury i karty magazynowe (ćwiczenia na wielu pozycjach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego