KWALIFIKACJA ROL8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
Korzystając z informacji zawartych w tabeli określ ilość zębów na kołach przekładni AB oraz oznaczenie koła przekładni wielostopniowej, które należy dobrać w celu uzyskania odległości nasion w rzędzie równej 11 cm dla koła wysiewającego z 36 komorami.
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schemat przekładni, które są częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniach z doborem nastaw siewnika właściwy zestaw kół zębatych i stopień przekładni wybiera się z tabeli dla wymaganego rozstawu (11 cm) przy danym kole wysiewającym (36 komór). Odpowiedź "18/23/4" oznacza dobrane liczby zębów kół przekładni AB oraz wskazany stopień/oznaczenie koła przekładni wielostopniowej.

Pełne wyjaśnienie:

Rozstaw nasion w rzędzie w siewniku zależy od tego, ile "porcji" nasion zostanie podanych na jednostkę drogi przejazdu. W tym zadaniu kluczowe są dwa elementy:

  • koło wysiewające z 36 komorami – każda komora odpowiada potencjalnie jednej porcji (nasionu lub porcji nasion) na obrót mechanizmu wysiewającego,
  • przełożenie układu napędowego (dobierane kołami zębatymi i ustawieniem przekładni wielostopniowej) – decyduje, jak szybko obraca się aparat wysiewający względem drogi przebytej przez maszynę.

W praktyce producent siewnika podaje tabelę doboru nastaw. Tabela łączy wymagany efekt (np. rozstaw w cm przy określonej konfiguracji aparatu) z konkretną konfiguracją elementów napędu, taką jak: liczba zębów koła A, liczba zębów koła B oraz wybór stopnia/oznaczenia w przekładni wielostopniowej.

Odpowiedź "18/23/4" należy czytać jako: zastosuj koła zębate o 18 i 23 zębach w przekładni AB (w podanej w zadaniu kolejności) oraz wybierz oznaczenie/stopień 4 w przekładni wielostopniowej. Taki zapis jest typowy dla tabel nastaw: pierwsze dwie liczby definiują parę kół, a trzecia wskazuje pozycję lub wariant w przekładni wielostopniowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Zestawy "23/18/…" odwracają przełożenie (zmieniają kierunek wpływu na rozstaw), przez co uzyskuje się inny efekt niż 11 cm. Z kolei "18/23/5" zachowuje parę kół, ale zmienia stopień przekładni wielostopniowej, co również prowadzi do innego rozstawu. Na egzaminie trzeba zwracać uwagę na kolejność zapisu oraz na to, że stopień przekładni jest osobnym parametrem – nawet przy tych samych kołach A i B wynik może się zmienić.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź w tabeli wiersz/kolumnę dla 11 cm i 36 komór, a dopiero potem przepisz komplet danych w wymaganym formacie, bez zamiany miejscami A i B.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To skrótowy zapis nastawy: dwie pierwsze liczby zwykle opisują liczbę zębów dwóch kół w przekładni (np. A i B), a ostatnia liczba oznacza wybrany stopień/pozycję w przekładni wielostopniowej. Całość wskazuje konkretną konfigurację z tabeli nastaw.
Im więcej komór ma koło wysiewające, tym więcej porcji nasion może zostać podanych przy jednym obrocie aparatu. Przy tym samym przełożeniu napędu większa liczba komór zwykle zmniejsza rozstaw w rzędzie, bo "porcji" na metr przejazdu jest więcej.
Zamiana kolejności zwykle odwraca przełożenie (inne obroty aparatu wysiewającego na tę samą drogę). To zmienia rozstaw nasion lub dawkę wysiewu. Jeśli tabela podaje A/B, trzeba zachować tę kolejność, bo opisuje konkretne osadzenie kół.
Najpierw odczytaj warunki zadania (np. rozstaw 11 cm i liczba komór 36). Następnie znajdź w tabeli dokładnie ten wariant i przepisz komplet danych: koła zębate oraz stopień przekładni. Na końcu sprawdź, czy format odpowiedzi zgadza się z wymaganym zapisem.
Najczęściej kluczowy jest poprawny odczyt z tabeli producenta, bo zawiera ona gotowe zestawienia przełożeń dla konkretnych konfiguracji. Obliczenia mogą być pomocnicze (kontrola sensowności wyniku), ale nie zastąpią danych tabelarycznych przypisanych do modelu siewnika.
Typowe błędy to: pominięcie liczby komór koła wysiewającego, odczyt w złej kolumnie tabeli, odwrócenie kół A i B w zapisie, oraz wybór złego stopnia przekładni wielostopniowej. Warto robić krótką kontrolę: czy wynik odpowiada wymaganiu zadania.
To układ umożliwiający wybór kilku różnych przełożeń (stopni) bez konieczności każdorazowej zmiany całego zestawu kół. Ułatwia szybką regulację parametrów wysiewu w polu i pozwala uzyskać szerszy zakres rozstawów/dawkowania w jednym modelu maszyny.
Próbę kręconą wykonuje się przed siewem (i po zmianie nastaw), aby sprawdzić, czy ustawienia z tabeli dają oczekiwany efekt. Dobór kół i stopnia przekładni jest punktem wyjścia, a próba kręcona pozwala zweryfikować i ewentualnie skorygować nastawy.
Zwróć uwagę na opis tabeli: typ siewnika, wariant aparatu wysiewającego, liczby komór, zakres rozstawów oraz sposób oznaczania stopni. Jeśli oznaczenia nie pasują do poleceń (inne stopnie, inne koła), to znak, że tabela jest od innej wersji urządzenia.
Bo ta wartość istotnie wpływa na wynik wysiewu: determinuje, ile porcji nasion przypada na obrót aparatu. Bez tej informacji nie da się jednoznacznie dobrać przełożenia z tabeli, a ten sam zestaw kół może dać różny rozstaw przy innej liczbie komór.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w zadaniach z doborem nastaw siewnika właściwy zestaw kół zębatych i stopień przekładni wybiera się z tabeli dla wymaganego rozstawu (11 cm) przy danym kole wysiewającym (36 komór).

Materiały:

  • Instrukcje obsługi siewników (sekcja: tabele doboru przełożeń i nastaw wysiewu)
  • Podręczniki z mechanizacji rolnictwa dotyczące budowy i regulacji siewników
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z ćwiczeniami: dobór przełożeń i próba kręcona

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego