KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Korzystając z informacji zawartych we fragmencie tablicy "Przykładowe rodzaje i kategorie gruntów", określ maksymalny ciężar nasypu z wilgotnego piasku, o objętości 5 m3.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej kategorii i charakterystyki gruntów oraz ich średniej gęstości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciężar nasypu wyznacza się z zależności:
ciężar = ciężar jednostkowy (z tabeli) × objętość.
Dla wilgotnego piasku należy odczytać z tablicy wartość maksymalną i pomnożyć ją przez 5 m3. Otrzymany wynik odpowiada 9,0 ton.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest rozróżnienie między wartością jednostkową (podaną w tabeli dla 1 m3 danego gruntu) a wartością całkowitą dla wskazanej objętości nasypu.

Postępowanie jest zawsze takie samo:

  • Krok 1: w tablicy "Przykładowe rodzaje i kategorie gruntów" odszukuje się pozycję "wilgotny piasek" i odczytuje odpowiadający mu maksymalny ciężar/masę w przeliczeniu na 1 m3 (wartość jednostkową).
  • Krok 2: stosuje się proporcję: skoro tabela podaje wartość dla 1 m3, to dla 5 m3 należy tę wartość pomnożyć przez 5.
  • Krok 3: wynik zapisuje się w tych samych jednostkach co w odpowiedziach (t/tony).

Odpowiedź "9,0 ton" jest poprawna, bo odpowiada iloczynowi wartości maksymalnej odczytanej z tabeli dla wilgotnego piasku oraz objętości 5 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu "5,0 tony" i "5,5 tony" zwykle wynikają z mechanicznego przyjęcia, że 1 m3 to ok. 1 tona (zbyt duże uproszczenie) albo z pomylenia rodzaju gruntu/warunków (np. inna wilgotność). Odpowiedź "8,0 ton" może wynikać z odczytania wartości średniej zamiast maksymalnej albo z błędu rachunkowego przy mnożeniu przez 5.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz wartość dla całej objętości, a nie tylko przepisujesz liczbę z tabeli dla 1 m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz prosty wzór: ciężar (t) = wartość jednostkowa z tabeli (t/m3) × objętość (m3). Najpierw odczytaj właściwy wiersz (np. wilgotny piasek), upewnij się, czy tabela podaje wartość maksymalną/średnią, a potem wykonaj mnożenie.
To informacja, że z tabeli trzeba wybrać wartość maksymalną dla danego rodzaju gruntu, a nie np. minimalną lub typową. Na egzaminach to częsty "haczyk": błędny odczyt kolumny (max vs średnia) daje inny wynik mimo poprawnych rachunków.
To określenie stanu gruntu, w którym zawartość wody jest wyższa niż w piasku suchym. Zwiększona wilgotność zwykle wpływa na większą masę/ciężar tej samej objętości. W zadaniu trzeba więc odczytać pozycję dokładnie dla "wilgotnego" piasku.
W praktyce zadań egzaminacyjnych często używa się uproszczenia i operuje się tonami jako "ciężarem" w sensie masy. Fizycznie ciężar jest siłą (N), a masa jest w kg/t. Jeśli odpowiedzi są w tonach, to w rachunkach przyjmujesz przeliczenie masy z tabeli i objętości.
Najczęściej spotkasz wartości typu t/m3 (tony na metr sześcienny) albo kg/m3. Kluczowe jest, by dopasować jednostki do odpowiedzi: jeśli tabela ma kg/m3, musisz przeliczyć na t/m3 lub na t dla całej objętości.
Typowe pomyłki to: odczyt z niewłaściwego wiersza (np. piasek suchy zamiast wilgotnego), odczyt z niewłaściwej kolumny (np. średnia zamiast maksymalnej), oraz brak kontroli jednostek. Często też zdający przepisują wartość dla 1 m3 i zapominają o mnożeniu przez objętość.
Można jedynie oszacować rząd wielkości: 5 m3 gruntu to zwykle kilka ton, więc 9 ton jest realistyczne. Jednak na egzaminie potrzebne jest liczenie z wartości tabelarycznej, bo różnice między gruntami i stanem wilgotności mogą istotnie zmieniać wynik.
Gdy planujesz transport (liczbę kursów), dobierasz sprzęt (ładowność, wytrzymałość), rozliczasz roboty lub oceniasz obciążenie podłoża technologicznego. Operator i brygadzista muszą rozumieć, że ta sama objętość różnych gruntów może mieć inną masę.
Wykonaj obliczenie do końca i sprawdź jednostki. Jeśli tabela podaje wartość maksymalną, a wynik wypada "pomiędzy", to zwykle oznacza błąd odczytu kolumny lub rachunku. Dobrą praktyką jest zapis: (t/m3) × (m3) = t, aby nie zgubić przeliczeń.
Ćwicz trzy elementy: szybkie wyszukiwanie wiersza/kolumny w tabeli, kontrolę jednostek oraz proste rachunki proporcjonalne. Rób krótkie serie zadań: odczyt wartości jednostkowej → mnożenie przez objętość → zapis w tonach. To najczęstszy schemat zadań egzaminacyjnych.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Ciężar nasypu wyznacza się z zależności:ciężar = ciężar jednostkowy (z tabeli) × objętość.Dla wilgotnego piasku należy odczytać z tablicy wartość maksymalną i pomnożyć ją przez 5 m3."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki/robot ziemnych omawiające ciężar objętościowy gruntów
  • Instrukcje technologiczne robót ziemnych (obliczanie masy nasypów i urobku)
  • Zadania treningowe z odczytu tabel i przeliczania jednostek (m3 ↔ t na podstawie wartości jednostkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego