KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
Jaką objętość mas ziemnych pozyskano z wykopu rowu trapezowego o wymiarach zawartych w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wykopu rowu trapezowego, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość mas ziemnych z wykopu liczy się jako pole przekroju poprzecznego rowu razy jego długość. Dla rowu trapezowego pole przekroju to pole trapezu wyznaczone z wymiarów podanych w tabeli. Po podstawieniu danych i zachowaniu jednostek otrzymuje się wynik 38,00 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o kubaturę robót ziemnych najważniejsze jest rozdzielenie obliczeń na dwa kroki: najpierw wyznaczasz pole przekroju poprzecznego, a dopiero potem liczysz objętość przez przemnożenie przez długość odcinka.

1) Pole przekroju rowu trapezowego
Jeżeli przekrój ma kształt trapezu, to jego pole oblicza się ze wzoru:
P = (a + b) / 2 · h, gdzie a i b to długości podstaw trapezu (np. szerokość dna i szerokość w górnej krawędzi), a h to wysokość trapezu (zwykle głębokość wykopu w przekroju).

2) Objętość wykopu
Objętość wykopu o stałym przekroju na długości L liczysz jak objętość graniastosłupa:
V = P · L. Wszystkie wielkości muszą być w metrach, aby wynik wyszedł w m3.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź 38,00 m3?
Po odczytaniu wymiarów z tabeli, obliczeniu pola trapezu i przemnożeniu przez długość odcinka otrzymuje się właśnie tę wartość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 8,00 m3 – typowo wynika z pominięcia części danych (np. użycia jednej szerokości zamiast średniej z dwóch) albo z błędnego przeliczenia jednostek.
  • 3,80 m3 – często jest skutkiem pomylenia skali/ jednostek lub policzenia tylko niewielkiego fragmentu (np. 1/10 długości) bez zauważenia.
  • 76,00 m3 – bywa efektem podwojenia wyniku, np. przez błędne użycie wzoru na trapez (brak dzielenia przez 2) lub nieuwagę w działaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź, czy masz w obliczeniach etap "/2" dla trapezu oraz czy końcowa jednostka to m3, a nie m2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz pole przekroju trapezu: P = (a+b)/2 · h, gdzie a i b to szerokości, a h to głębokość. Następnie objętość: V = P · L, gdzie L to długość rowu. Wszystko licz w metrach, aby dostać m³.
W przekroju rowu trapezowego podstawy trapezu to zwykle szerokość dna (podstawa dolna) oraz szerokość u góry wykopu (podstawa górna). Wysokością trapezu jest najczęściej głębokość rowu. Dokładne nazwy zależą od tego, jak opisana jest tabela w zadaniu.
Dzielenie przez 2 wynika z tego, że pole trapezu jest równe średniej arytmetycznej długości podstaw pomnożonej przez wysokość. Bez "/2" liczysz jakby prostokąt o szerokości równej sumie podstaw, co podwaja wynik. To jeden z najczęstszych błędów w zadaniach na kubaturę.
Wszystkie wymiary liniowe (szerokości, głębokość, długość) muszą być w metrach. Wtedy pole przekroju wyjdzie w , a po pomnożeniu przez długość dostaniesz . Jeśli tabela podaje np. centymetry, trzeba je zamienić na metry przed obliczeniami.
Tak. Jeżeli masz już obliczone lub podane pole przekroju P w m², to objętość wykopu na odcinku długości L w metrach wynosi po prostu V = P · L. Ten wariant jest szybki na egzaminie, ale wymaga upewnienia się, że przekrój jest stały na całej długości.
Najczęstsze to: pominięcie dzielenia przez 2 we wzorze na trapez, pomylenie podstaw (góra/dół), brak zamiany jednostek (cm na m) oraz policzenie tylko pola i uznanie go za objętość. Pomaga zapis kroków: P najpierw, potem V.
Wykonaj szybkie oszacowanie: przybliż przekrój do prostokąta o "średniej" szerokości i głębokości, a potem pomnóż przez długość. Jeśli dokładny wynik różni się drastycznie (np. 10×), to zwykle problemem są jednostki albo brak "/2". Taki test chroni przed rażącą pomyłką.
Obmiar w stosuje się przy rozliczaniu ilości urobku z wykopów, objętości nasypów, korytowania i robót związanych z profilowaniem terenu. Dla operatora maszyn jest to kluczowe przy planowaniu transportu i doborze sprzętu, bo m³ przekłada się na liczbę kursów i czas pracy.
Tak. Skarpy powodują, że przekrój nie jest prostokątny, tylko ma kształt zbliżony do trapezu. To zwiększa pole przekroju w porównaniu do samego dna o tej samej głębokości. Dlatego w obliczeniach muszą pojawić się dwie szerokości (u góry i na dnie) lub dane wynikające z nachylenia skarp.
Ćwicz schemat: odczyt danych → pole przekroju → objętość. Zrób kilka zadań z trapezem i prostokątem, pilnując jednostek. Warto też trenować szybkie sprawdzanie wyniku przez oszacowanie oraz zapisywanie wzorów w stałej kolejności, bo to ogranicza pomyłki pod presją czasu.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Objętość mas ziemnych z wykopu liczy się jako pole przekroju poprzecznego rowu razy jego długość."

Źródła:

  • Wikipedia: "Trapez" (wzór na pole trapezu) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez – dostęp: 2026-02-18
  • Wikipedia: "Graniastosłup" (zależność objętości od pola podstawy i wysokości/długości) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up – dostęp: 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica: "Trapezoid" (pole trapezu) – https://www.britannica.com/science/trapezoid – dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z geometrii: pola figur i objętości brył
  • skrypty/opracowania do robót ziemnych: obmiar i kubatura wykopów
  • zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kubatury rowów i wykopów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego