W takich zadaniach punktem wyjścia jest normatyw surowcowy (receptura/zużycie surowców) podany w tabeli. Aby obliczyć zapotrzebowanie na 55 porcji, trzeba wykonać jedno podstawowe działanie: każdą ilość z normatywu przemnożyć przez ten sam współczynnik przeliczeniowy.
Krok 1: ustal współczynnik
Najpierw sprawdza się, na ile porcji jest podany normatyw w tabeli. Następnie liczy się współczynnik: 55 / (liczba porcji z tabeli). Ten współczynnik musi zostać użyty dla mleka, jaj, cukru i czekolady.
Krok 2: przemnóż każdy surowiec
Dla surowców liczonych w sztukach (jaja) wynik po przeliczeniu powinien pozostać liczbą całkowitą. Dla surowców w kilogramach i litrach typowe jest podanie wyniku z rozsądną dokładnością (np. do 0,001 kg), zgodnie z praktyką magazynową i egzaminacyjną.
Dlaczego poprawna odpowiedź ma sens?
Odpowiedź "Mleko 5,5 l, jaja 33 szt., cukier 0,385 kg, czekolada 0,825 kg" pokazuje spójne przeliczenie: wszystkie składniki zostały policzone tym samym "mnożnikiem" i mają logiczne wielkości dla napoju/deseru w 55 porcjach (litry mleka, kilkadziesiąt jaj, ułamki kilogramów dodatków).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wariant z "Mleko 27,5 l … cukier 19,3 kg, czekolada 41,3 kg" sugeruje rażąco zawyżone przeliczenie (skok o rząd wielkości). To typowy efekt użycia złego współczynnika lub błędu przecinka.
- Wariant z "… jaja 165 szt., cukier 3,85 kg, czekolada 8,25 kg" wygląda jak pomnożenie części pozycji przez 10 (przesunięcie przecinka) i jednoczesne kilkukrotne zawyżenie jaj, czyli niespójna skala.
- Wariant z "Mleko 27,5 l, jaja 165 szt., cukier 1,93 kg, czekolada 4,13 kg" miesza różne współczynniki dla różnych surowców, co jest błędem metody: w prawidłowym przeliczeniu wszystkie pozycje rosną proporcjonalnie tak samo.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybkie oszacowanie sensowności (czy wynik nie jest 10× większy) i sprawdź, czy każda pozycja została przemnożona przez ten sam współczynnik.
