KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 18.
Korzystając z przedstawionego normatywu surowcowego, oblicz, ile porcji potrawy należy sporządzić z 1,2 kg kiełbasy.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowcowym dla przygotowania potrawy 'Pyzy z mięsem'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę porcji oblicza się przez podzielenie dostępnej masy kiełbasy przez normatyw przypadający na 1 porcję (z tabeli normatywu surowcowego). Po sprowadzeniu jednostek do tych samych (np. g) i wykonaniu dzielenia otrzymuje się wynik 20 porcji, zgodny z normatywem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z normatywu surowcowego kluczowe jest, aby najpierw odczytać z tabeli, ile surowca (tu: kiełbasy) przewiduje się na jedną porcję danej potrawy. Taka wartość bywa podana w gramach i może dotyczyć masy brutto albo netto (zależnie od tego, jak normatyw jest zbudowany).

Następnie wykonuje się standardowe przeliczenie:

  • ujednolić jednostki (np. 1,2 kg = 1200 g),
  • zastosować wzór: liczba porcji = masa dostępna / norma na 1 porcję,
  • ocenić sensowność wyniku (czy liczba porcji jest realistyczna dla danej gramatury).

Odpowiedź "20 porcji" jest prawidłowa, bo odpowiada dzieleniu masy 1,2 kg przez normę z przedstawionego normatywu (np. gdy norma wynosi 60 g na porcję, to 1200 g / 60 g = 20). Dokładna wartość normy wynika z ilustracji, do której odwołuje się pytanie.

Pozostałe odpowiedzi są typowe dla konkretnych błędów rachunkowych:

  • "16 porcji" często pojawia się, gdy ktoś błędnie zaokrągla normę na porcję, myli gramaturę lub wykonuje dzielenie na niepoprawnych jednostkach.
  • "25 porcji" może wynikać z przyjęcia zbyt małej gramatury na porcję (np. 48 g zamiast wartości z normatywu) albo z pominięcia części danych z tabeli.
  • "40 porcji" zwykle jest skutkiem podwojenia wyniku (np. błędne potraktowanie 1,2 kg jako 2,4 kg) lub użycia normy dwa razy mniejszej, niż podaje normatyw.

Na egzaminie warto wyrobić nawyk: najpierw odczyt z normatywu, potem jednostki, na końcu dzielenie i kontrola sensu. To minimalizuje ryzyko pomyłek wynikających z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatyw surowcowy to zestawienie ilości surowców przewidzianych do wykonania potrawy, zwykle w przeliczeniu na porcję lub na określoną liczbę porcji. Ułatwia standaryzację gramatury, planowanie zakupów i kontrolę zużycia surowców.
Najczęściej stosuje się wzór: liczba porcji = masa surowca / norma na 1 porcję. Trzeba mieć te same jednostki (np. wszystko w gramach). Wynik warto sprawdzić "na zdrowy rozsądek", czy pasuje do typowej gramatury.
W normatywach gramatura na porcję jest zwykle w gramach. Jeśli masa surowca jest w kilogramach, a norma w gramach, to bez konwersji łatwo o błąd rzędu 10× lub 1000×. Ujednolicenie jednostek to kluczowy krok przed dzieleniem.
Nie zawsze. Zależy od tego, czy tabela podaje brutto (przed obróbką) czy netto (po oczyszczeniu/uby tkach). Na egzaminie trzeba czytać nagłówki tabeli i opisy kolumn, bo od tego zależy poprawny wynik.
Najczęstsze to: brak zamiany jednostek, dzielenie przez złą wartość z tabeli (np. zła kolumna), mylenie porcji z liczbą osób, oraz zaokrąglanie "na oko". Pomaga zapisanie wzoru i krótkie sprawdzenie wyniku.
Zaokrąglenie zależy od polecenia i realiów produkcji. Jeśli wychodzi 20,3 porcji, to w praktyce wykonuje się zwykle 20 pełnych porcji (albo planuje surowiec na 21). Na egzaminie często oczekuje się liczby pełnych porcji zgodnej z normatywem.
Można zrobić kontrolę odwrotną: podzielić masę przez liczbę porcji. Dla 1,2 kg i 20 porcji wychodzi 60 g na porcję. Jeśli norma w tabeli jest bliska tej wartości, wynik jest spójny. To szybki test błędów rachunkowych.
Najpierw znajdź nazwę surowca (np. kiełbasa), potem kolumnę odpowiadającą 1 porcji lub wskazanej liczbie porcji. Uważaj na opisy: czasem są osobne kolumny dla brutto/netto albo dla różnych wariantów potrawy.
Tak, jeśli normatyw uwzględnia ubytki (np. smażenie, gotowanie) lub podaje wydajność. Wtedy nie dzielisz "gołych" 1,2 kg przez gramaturę, tylko korzystasz z danych netto/wydajności. Wszystko zależy od tego, jak zbudowana jest tabela.
Ćwicz: (1) szybkie czytanie tabel (nagłówki, jednostki), (2) przeliczanie kg↔g, (3) proste proporcje i dzielenie, (4) kontrolę wyniku obliczeniem wstecznym. Warto też powtarzać pojęcia: porcja, gramatura, wydajność, ubytek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że liczbę porcji oblicza się przez podzielenie dostępnej masy kiełbasy przez normatyw przypadający na 1 porcję (z tabeli normatywu surowcowego).

Materiały:

  • Podręczniki do technologii gastronomicznej (działy: normatywy, receptury, ubytki i wydajność)
  • Zbiory receptur szkolnych z normatywami (gramatury na porcję)
  • Ćwiczenia rachunkowe z kalkulacji gastronomicznej: przeliczenia surowiec–porcja

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego