KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 25.
Korzystając z przedstawionego wykresu, określ minimalny czas azotowania gazowego niezbędny do uzyskania warstwy o grubości 200 um.
Ilustracja przedstawia wykres, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla kwalifikacji technik mechanik,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalny czas wyznacza się przez odczyt z wykresu wartości czasu odpowiadającej grubości warstwy 200 µm.
Na poziomie 200 µm znajduje się punkt przecięcia z krzywą procesu, a odpowiadający mu czas na osi czasu wynosi 10 godzin. Pozostałe czasy nie odpowiadają wskazaniu z wykresu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na wykresie kluczowe jest poprawne odczytanie zależności między dwiema wielkościami: czasem azotowania gazowego oraz uzyskaną grubością warstwy. Pytanie wymaga wskazania minimalnego czasu, który jest potrzebny, aby osiągnąć grubość 200 µm.

Poprawna procedura odczytu jest następująca:

  • Najpierw odnajdź na osi grubości wartość 200 µm.
  • Poprowadź myślowo linię poziomą do miejsca, w którym przecina ona krzywą (lub krzywe) na wykresie.
  • Z punktu przecięcia zejdź pionowo na oś czasu i odczytaj wartość czasu.

Zgodnie z wykresem, dla grubości warstwy 200 µm odczytany czas wynosi 10 godz., więc jest to odpowiedź właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "1 godz." oraz "2 godz." to zbyt krótki czas: na wykresie dla takich czasów grubość warstwy jest mniejsza niż 200 µm, więc warunek zadania nie zostałby spełniony.
  • "20 godz." może prowadzić do uzyskania grubości co najmniej 200 µm, ale pytanie wymaga czasu minimalnego. Jeśli z wykresu wynika, że 200 µm uzyskuje się już po 10 godzinach, to 20 godzin nie jest minimalne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na słowo minimalny i pilnuj, by odczyt wykonywać z właściwej osi oraz w odpowiednich jednostkach (µm dla grubości i godziny dla czasu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby odczytać minimalny czas, wybierz wymaganą wartość (np. 200 µm) na osi grubości, poprowadź linię do krzywej, a następnie rzutuj punkt przecięcia na oś czasu. Minimalny czas to najmniejsza wartość, przy której wykres spełnia wymaganie grubości.
Grubość 200 µm oznacza wymaganą miąższość warstwy wytworzonej w wyniku dyfuzji azotu w głąb materiału. W praktyce wiąże się to z poprawą właściwości powierzchni (np. odporności na zużycie), ale w zadaniu jest to po prostu wartość, dla której odczytuje się czas z wykresu.
Minimalny czas jest ważny, bo w planowaniu produkcji wpływa na koszt, przepustowość urządzeń i terminowość. Jeśli wykres pokazuje, że 200 µm uzyskuje się po 10 godzinach, to dłuższy czas (np. 20 godzin) nie spełnia kryterium minimalności, mimo że może dać warstwę nie mniejszą.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwej osi, pomylenie skali lub jednostek, odczyt wartości dla sąsiedniej grubości (np. 150 zamiast 200 µm) oraz nieuwzględnienie słowa "minimalny". Pomaga spokojne zaznaczenie poziomu 200 µm i dokładne rzutowanie na oś czasu.
Nie. Grubość zależy m.in. od temperatury, składu i stanu materiału, atmosfery oraz przebiegu procesu. Dlatego w praktyce korzysta się z instrukcji technologicznych i wykresów/krzywych dla określonych warunków. Na egzaminie należy opierać się na danych z podanego wykresu.
Zawsze wtedy, gdy pytanie brzmi o wartość minimalną. Jeśli na wykresie występuje więcej niż jedna krzywa, należy odczytać czas z tej, która odpowiada opisanym warunkom, a następnie wskazać najmniejszy czas spełniający kryterium. Bez doprecyzowania warunków kluczowe jest trzymanie się jednej właściwej krzywej z zadania.
Sprawdza się to przez odczyt grubości odpowiadającej 1–2 godzinom na wykresie. Jeśli przy tych czasach wykres pokazuje grubość mniejszą niż 200 µm, to odpowiedzi te odpadają, bo nie spełniają warunku zadania. Nie należy zgadywać na podstawie intuicji, tylko czytać wykres.
Warto zastosować prostą metodę: najpierw znajdź najbliższe oznaczone wartości na osi (np. co 50 lub 100 µm), a następnie oszacuj położenie 200 µm między nimi. Dopiero potem rzutuj na krzywą i na oś czasu. Na egzaminie liczy się poprawny odczyt zgodny ze skalą.
Z podobnych wykresów można odczytywać np. wpływ temperatury na szybkość narastania warstwy, zależność twardości od głębokości lub porównanie różnych wariantów procesu. Mechanizm pracy jest podobny: wybierasz wartość na jednej osi, szukasz przecięcia z krzywą i odczytujesz odpowiadającą wartość na drugiej osi.
Ćwicz na różnych wykresach: odczyt punktów, wartości minimalnych i maksymalnych oraz porównania krzywych. Zawsze sprawdzaj jednostki osi i znaczenie słów "minimalny/maksymalny". Pomaga też nawyk: najpierw zaznacz wymagany poziom (tu 200 µm), potem dopiero szukaj czasu.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe czasy nie odpowiadają wskazaniu z wykresu."

Źródła:

  • Wykres dołączony do treści zadania (materiał egzaminacyjny) – odczyt czasu dla grubości 200 µm

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej stali (rozdziały o azotowaniu)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące interpretacji wykresów technologicznych (ćwiczenia z odczytu danych)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe (karty procesu) opisujące azotowanie gazowe i kontrolę grubości warstwy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego