KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Korzystając z rysunku i wzoru, oblicz minimalną odległość wykopu od lica budowli L dla następujących parametrów: H = 3 m, h = 1 m, b = 0,20 m, tg φ = 0,364.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z budownictwem, prawdopodobnie dotyczącym wykopów w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć minimalną odległość wykopu od lica budowli L, należy skorzystać z zależności podanej we wzorze dołączonym do rysunku, następnie poprawnie podstawić wartości: H = 3 m, h = 1 m, b = 0,20 m oraz tg φ = 0,364. Po wykonaniu działań i zachowaniu jednostek otrzymuje się wynik L = 5,69 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu rysunek definiuje geometrię sytuacji (położenie lica budowli, krawędzi wykopu, skarpy oraz odcinków opisanych parametrami H, h i b). Wzór dołączony do rysunku wskazuje, jak z tych wielkości wyznaczyć minimalną odległość L zapewniającą zachowanie wymaganego układu geometrycznego.

Poprawna procedura obliczeń jest następująca:

  • sprawdź, w jakich miejscach rysunku występują H, h i b oraz czy wszystkie są podane w tych samych jednostkach (tu: metry);
  • zwróć uwagę, że podano tg φ (tangens kąta), więc we wzorze podstawiasz bezpośrednio wartość 0,364, bez przeliczania kąta na stopnie;
  • podstaw dane do wzoru dokładnie w tych miejscach, w których występują w zależności (częstym źródłem błędu jest pominięcie b lub zamiana H z h);
  • wykonaj działania w kolejności wynikającej ze wzoru i dopiero na końcu zaokrąglij wynik do dwóch miejsc po przecinku.

Po poprawnym podstawieniu: H = 3 m, h = 1 m, b = 0,20 m, tg φ = 0,364, otrzymuje się L = 5,69 m. Taki wynik jest spójny z intuicją inżynierską: zwiększenie wysokości lub "stromości" (większy tg φ) prowadziłoby do wzrostu wymaganej odległości.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Wyniki typu 4,70 m zwykle wskazują na pominięcie jednego składnika (np. b) albo błędne przyjęcie różnicy wysokości. Z kolei 6,28 m lub 7,32 m często wynikają z błędu w podstawieniu (np. użycie innego parametru zamiast h) albo z nieprawidłowej kolejności działań. W zadaniach egzaminacyjnych takie odpowiedzi są typowymi "pułapkami" na błędy rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najmniejsza dopuszczalna odległość między krawędzią wykopu a licem obiektu, wynikająca z geometrii skarpy/klina i przyjętych parametrów. W praktyce ma ograniczać ryzyko naruszenia stateczności gruntu i wpływu robót ziemnych na sąsiednią budowlę.
Bo we wzorach geometrycznych często występuje bezpośrednio tangens, czyli stosunek przyrostu pionowego do poziomego. Gdy masz podane tg φ, nie musisz wyznaczać kąta w stopniach; podstawiasz wartość tg φ bezpośrednio do wzoru.
Zależy od rysunku, ale zwykle są to wysokości lub różnice wysokości (H, h) oraz odcinek poziomy/grubość/odsunięcie technologiczne (b). Kluczowe jest przypisanie symboli zgodnie z rysunkiem, bo zamiana H z h często daje wynik z innej odpowiedzi.
Najczęstsze to: pominięcie składnika b, pomylenie H z h, zbyt wczesne zaokrąglanie oraz błędna kolejność działań (np. najpierw dodawanie zamiast mnożenia zgodnie ze wzorem). Pomaga zapisać obliczenia w jednym ciągu i zaokrąglić dopiero na końcu.
Wykonaj kontrolę logiczną: L powinno być dodatnie i zwykle większe od pojedynczych małych składowych (np. b). Jeśli w Twoim wzorze L rośnie przy większym H lub większym tg φ, to przy danych wejściowych wynik powinien być "umiarkowanie większy" od samych wysokości, a nie np. ujemny.
Zwykle nie ma takiej potrzeby. Jeżeli wzór wymaga tg φ, to podstawiasz tg φ. Przeliczanie na stopnie i z powrotem może wprowadzić dodatkowy błąd (np. przez złe ustawienie kalkulatora lub zaokrąglenia). Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wzór wymaga samego φ.
Zawsze. Wszystkie długości (H, h, b, L) muszą być w tych samych jednostkach, najczęściej w metrach. Błąd typu 0,20 m potraktowane jako 20 cm bez spójnej konwersji może zmienić wynik o istotną wartość i "wskoczyć" w inną odpowiedź testową.
To typowe dla zadań egzaminacyjnych: odpowiedzi są dobrane tak, aby odpowiadały najczęstszym pomyłkom (np. pominięcie jednego składnika, użycie H zamiast różnicy H−h, albo błędne zaokrąglenie). Dlatego warto zapisywać pełny tok obliczeń i kontrolować każdy krok.
Najczęściej spotyka się zapis do dwóch miejsc po przecinku, jak w podanych odpowiedziach. Dobrą praktyką jest liczyć z większą dokładnością w trakcie działań (np. w kalkulatorze) i zaokrąglić dopiero na końcu do formatu odpowiedzi.
Ćwicz: (1) odczytywanie symboli i wymiarów z rysunków, (2) podstawianie danych do wzoru bez pomijania składowych, (3) pracę z funkcjami trygonometrycznymi w kalkulatorze (w tym tg), (4) kontrolę wyniku. Pomagają krótkie serie podobnych zadań z pełnym zapisem obliczeń.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po wykonaniu działań i zachowaniu jednostek otrzymuje się wynik L = 5,69 m."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych i geometrii skarp/wykopów (podstawy geotechniki)
  • Zestawy zadań rachunkowych z tangensem i zależnościami geometrycznymi
  • Instrukcje/wytyczne zakładowe dotyczące organizacji robót ziemnych w otoczeniu obiektów (jeśli dostępne w szkole/praktykach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego