KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 25.
Korzystając z tabeli oblicz, ile fasoli szparagowej i bułki tartej należy przygotować do sporządzenia 38 porcji fasoli szparagowej z wody.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem surowcowym na 2 porcje fasoli szparagowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie polega na przeliczeniu ilości surowców z tabeli recepturowej na 38 porcji.
Najpierw ustala się ilość fasoli szparagowej i bułki tartej na 1 porcję, a następnie mnoży przez 38. Wyniki podaje się w kilogramach, z poprawną zamianą gramów na kilogramy i zaokrągleniem na końcu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza typową umiejętność z organizacji produkcji gastronomicznej: kalkulację surowcową na zadaną liczbę porcji na podstawie tabeli/receptury.

Jak wykonać obliczenie?

  1. Odczytaj z tabeli, jakie ilości surowców (fasola szparagowa i bułka tarta) przypadają na podaną w tabeli liczbę porcji (np. 10, 50 lub 100 porcji – zależnie od formatu tabeli).
  2. Wyznacz ilość surowca na 1 porcję: ilość z tabeli podziel przez liczbę porcji z tabeli.
  3. Przelicz na 38 porcji: wynik dla 1 porcji pomnóż przez 38.
  4. Sprawdź jednostki: jeśli tabela podaje gramy, wykonaj zamianę na kilogramy (1000 g = 1 kg). Zaokrąglaj dopiero na końcu, aby nie gromadzić błędów.

Odpowiedź "Fasola 12,35 kg, bułka 0,38 kg" jest zgodna z takim przeliczeniem (dla porcji wychodzi ok. 0,325 kg fasoli i ok. 0,010 kg bułki tartej na 1 porcję), co odpowiada realnym proporcjom technologiczno-recepturowym dla tego rodzaju potrawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Warianty z 24,70 kg fasoli i 0,76 kg bułki wyglądają jak podwojenie ilości – to typowy skutek zastosowania złego współczynnika (np. przeliczenia na 76 porcji albo błędnego odczytu z tabeli).
  • Warianty z 3,80 kg lub 7,60 kg bułki tartej wskazują zwykle na błąd jednostek (np. potraktowanie gramów jak kilogramów) albo pomylenie ilości bułki na całość z ilością na porcję.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zrób szybki "test sensowności" – bułka tarta jako dodatek powinna stanowić niewielką część masy surowca głównego, więc wyniki rzędu kilku kilogramów bułki przy kilkunastu kilogramach fasoli są podejrzane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli ilość surowca dla liczby porcji podanej w tabeli, potem policz ilość na 1 porcję (dzielenie), a na końcu przemnóż przez 38. Kontroluj jednostki (g i kg) i zaokrąglaj dopiero po wykonaniu wszystkich działań.
Bo najczęstszy błąd to pomylenie skali: 1000 g to 1 kg. Jeśli przepis jest w gramach, a wynik podasz w kilogramach bez przeliczenia, otrzymasz wartość 1000 razy większą lub mniejszą. To automatycznie dyskwalifikuje wynik jako nielogiczny.
To potrawa, w której fasola jest gotowana w wodzie (bez smażenia jako głównej obróbki), a dodatki typu bułka tarta zwykle pełnią rolę okrasy lub posypki. W kalkulacji liczy się surowiec główny i dodatki zgodnie z tabelą recepturową.
Zastosuj kontrolę sensowności: podziel wynik przez liczbę porcji i oceń porcję "na oko". Dodatki (np. bułka tarta) zwykle są dużo mniejsze masowo niż surowiec główny. Jeśli dodatek wychodzi kilogramami na porcję, prawie na pewno jest błąd jednostek.
Najczęściej: zły współczynnik (np. podwojenie porcji), pomylenie dzielenia z mnożeniem, zaokrąglanie w trakcie zamiast na końcu oraz nieuwaga przy odczycie tabeli (odczyt z niewłaściwego wiersza/kolumny). Warto zapisać działania krok po kroku.
Obie metody są poprawne. Najbezpieczniej najpierw policzyć na 1 porcję, bo łatwiej wtedy wykryć nielogiczny wynik. Proporcja "w jednym kroku" też działa, ale zwiększa ryzyko pomyłki w zapisie działań i w jednostkach.
Najlepiej zaokrąglać dopiero końcowy wynik, a w obliczeniach pośrednich zachować więcej miejsc po przecinku. W praktyce kuchennej wynik podaje się w jednostkach użytecznych do ważenia (np. do 0,01 kg), ale zasada zależy od wymagań zadania.
Znajdź w tabeli wiersz dotyczący potrawy i kolumnę z odpowiednim surowcem. Następnie upewnij się, do ilu porcji odnosi się tabela (nagłówek). Jeśli tabela jest na inną liczbę porcji niż 38, wykonaj przeliczenie proporcjonalne.
To typowa "pułapka" wynikająca z błędnego odczytu porcji (np. 76 zamiast 38) albo automatycznego zastosowania mnożnika 2. Takie wyniki mogą wyglądać wiarygodnie, dlatego zawsze warto policzyć ilość na 1 porcję i porównać z intuicją kuchenną.
Ćwicz na różnych tabelach: przeliczanie z 10/50/100 porcji na inną liczbę, zamiany g↔kg oraz kontrolę sensowności porcji. Na egzaminie zapisuj działania i jednostki przy każdym kroku. To ułatwia wykrycie błędu i zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Obliczenie polega na przeliczeniu ilości surowców z tabeli recepturowej na 38 porcji.Najpierw ustala się ilość fasoli szparagowej i bułki tartej na 1 porcję, a następnie mnoży przez 38."

Materiały:

  • Brak możliwości wskazania konkretnego tytułu bez dostępu do wykazu podręczników w danej szkole; zalecane są materiały z działu: kalkulacja gastronomiczna i recepturowanie
  • Zestawy ćwiczeń: przeliczanie receptur na różną liczbę porcji i zamiana jednostek g↔kg
  • Instrukcje wewnętrzne pracowni gastronomicznej dotyczące norm porcji i dokumentacji magazynowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego