Wykres rozpuszczalności pokazuje, ile gramów danej substancji można maksymalnie rozpuścić w określonej ilości wody (najczęściej w 100 g wody) przy danej temperaturze, aby otrzymać roztwór nasycony.
Aby rozwiązać zadanie, wykonuje się dwa kroki:
- Odczyt z wykresu: dla temperatury 30°C należy odczytać rozpuszczalność Pb(NO3)2 w jednostkach przyjętych na wykresie (typowo: g substancji / 100 g wody). To odczyt jest punktem wyjścia do obliczeń.
- Przeliczenie na 150 g wody: skoro wykres podaje wartość na 100 g wody, a w zadaniu jest 150 g wody, trzeba zastosować proporcję. 150 g wody to 1,5 razy więcej niż 100 g, więc maksymalna masa substancji rozpuszczonej w roztworze nasyconym także rośnie 1,5-krotnie.
Matematycznie: jeśli z wykresu dla 30°C wynika rozpuszczalność S (g/100 g H2O), to dla 150 g wody będzie to: m = 1,5 · S. Po podstawieniu wartości odczytanej z wykresu otrzymuje się 105 g.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 140 g zwykle wynika z błędnego odczytu z wykresu (np. z innej temperatury) albo z pomylenia skali/krzywej.
- 70 g jest typowym skutkiem braku przeliczenia na 150 g wody (pozostawienie wyniku "na 100 g wody").
- 30 g może wynikać z odczytu z niewłaściwej osi lub pomylenia jednostek (np. odczyt wartości dla innej substancji).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wykres odnosi się do 100 g wody, 100 g roztworu czy 1 dm3 wody, i dopiero potem przelicz na ilość podaną w zadaniu.
