KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Korzystając z wyników badań ujętych w tabeli, określ która partia piwa spełnia wymagania jakości.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami badań jakości piwa, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać właściwą partię, trzeba zamienić wymagania "wartość ± tolerancja" na przedziały dopuszczalne i sprawdzić wszystkie trzy wyróżniki. Tylko Partia III ma ekstrakt 12,5 w [11,5;12,5], alkohol 4,0 w [3,5;4,5] oraz CO2 0,30 w [0,30;0,40], więc spełnia wymagania jakości.

Pełne wyjaśnienie:

Wymagania w tabeli podano w postaci wartości nominalnej z tolerancją (zapis "x±a"). Taki zapis oznacza, że wynik jest zgodny, jeśli mieści się w przedziale [x−a; x+a], a wartości na granicy przedziału (np. dokładnie 12,5) są również dopuszczalne.

Najpierw wyznaczamy przedziały:

  • Ekstrakt: 12,0±0,5 → [11,5; 12,5]
  • Alkohol: 4,0±0,5 → [3,5; 4,5]
  • CO2: 0,35±0,05 → [0,30; 0,40]

Następnie oceniamy partie, pamiętając o zasadzie: partia spełnia wymagania tylko wtedy, gdy wszystkie wyróżniki są w normie.

  • Partia I: ekstrakt 11,0 jest poniżej 11,5, więc partia odpada mimo że alkohol 4,5 i CO2 0,40 są jeszcze w granicach.
  • Partia II: ekstrakt 13,0 przekracza 12,5, więc partia nie spełnia wymagań, nawet jeśli pozostałe parametry są blisko normy.
  • Partia III: ekstrakt 12,5 mieści się w [11,5;12,5], alkohol 4,0 mieści się w [3,5;4,5], a CO2 0,30 mieści się w [0,30;0,40]. Spełnia więc wszystkie kryteria jednocześnie.
  • Partia IV: alkohol 3,0 jest poniżej 3,5, a CO2 0,45 jest powyżej 0,40, więc partia wyraźnie nie spełnia wymagań.

Wynik: jedyną partią spełniającą komplet wymagań jakości jest Partia III. Typowa pułapka egzaminacyjna to sprawdzenie tylko jednego parametru lub błędne wyznaczenie przedziału tolerancji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj "x±a" jako zakres od x−a do x+a. Dla 12,0±0,5 otrzymujesz [11,5; 12,5]. W zadaniach jakościowych zwykle wartości równe granicom też są dopuszczalne, więc 11,5 i 12,5 zaliczają się do normy.
Bo partia jest zgodna dopiero wtedy, gdy spełnia jednocześnie wszystkie wymagania (np. ekstrakt, alkohol i CO2). Jeśli choć jeden parametr jest poza tolerancją, partia nie spełnia wymagań jakości, nawet gdy pozostałe parametry są poprawne.
Najczęściej uczniowie porównują wyniki tylko do wartości nominalnej (np. 12,0) zamiast do przedziału, albo sprawdzają tylko jeden parametr. Drugi typowy błąd to złe policzenie granic, np. uznanie 12,0±0,5 za 11,0–13,0.
W typowych zadaniach z tolerancją technologiczno-jakościową przedział jest rozumiany jako domknięty, czyli wartości graniczne są akceptowane. Dlatego wynik 12,5 mieści się w [11,5; 12,5]. Jeśli autor zadania chciałby wyłączyć granice, musiałby to wyraźnie doprecyzować.
Krok 1: policz trzy przedziały z zapisów "±".
Krok 2: dla każdej partii sprawdź każdy parametr osobno, czy mieści się w swoim przedziale.
Krok 3: wybierz partię, w której wszystkie parametry są w normie.
Bo ocena jakości jest "zero-jedynkowa" względem wymagań: wystarczy jeden parametr poza tolerancją, aby odrzucić partię. W Partii I ekstrakt wynosi 11,0, a wymagany zakres to [11,5; 12,5], więc partia nie spełnia wymagań niezależnie od alkoholu i CO2.
Oznacza zgodność partii z ustaloną specyfikacją (recepturową lub zakładową), zwykle zapisaną jako wartości docelowe i tolerancje. Taka partia może zostać dopuszczona do dalszego etapu produkcji lub sprzedaży. Niezgodność może oznaczać odrzut albo decyzję o korekcie procesu.
Mechanizm jest identyczny: w cukiernictwie też analizuje się tabele wyników (np. wilgotność, zawartość cukru, kwasowość, masa netto) i porównuje je ze specyfikacją oraz tolerancją. Umiejętność wyznaczania przedziałów i oceny "wszystko musi pasować" jest uniwersalna w produkcji żywności.
W praktyce cukierniczej często kontroluje się m.in. wilgotność, zawartość cukrów, kwasowość (pH), zawartość tłuszczu, temperaturę wyrobu przy wydawaniu, masę jednostkową lub grubość warstw. Każdy parametr ma swoje granice, a partia musi spełnić komplet kryteriów.
Zapisz na brudno trzy przedziały i obok nich odhaczaj "OK/NIE" dla każdej partii. Stosuj zasadę: jeden błąd = cała partia odpada. Na końcu powinna zostać najwyżej jedna partia. Jeśli zostają dwie, wróć i sprawdź granice tolerancji.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby wskazać właściwą partię, trzeba zamienić wymagania "wartość ± tolerancja" na przedziały dopuszczalne i sprawdzić wszystkie trzy wyróżniki.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii żywności/cukiernictwa dotyczące kontroli jakości i specyfikacji wyrobu
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i kart kontroli jakości (QC) w produkcji spożywczej
  • Materiały szkolne z matematyki zawodowej: przedziały, tolerancje, porównywanie wartości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego