KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 21.
Korzystając z zamieszczonego fragmentu mapy określ, w jakim kierunku geograficznym należy wędrować, aby dojść z miejscowości Skałka do Schroniska PTTK na hali Boraczej.
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej w skali 1:50 000, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kierunek SW oznacza południowy zachód.
Aby go wskazać na mapie, porównuje się położenie celu względem punktu startu: jeśli Schronisko PTTK leży jednocześnie bardziej na zachód (w lewo) i bardziej na południe (w dół) niż Skałka, właściwy kierunek marszu to SW. Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym ćwiartkom mapy.

Pełne wyjaśnienie:

Kierunki geograficzne na mapie odczytuje się względem stron świata. W standardowej orientacji mapy (jeśli nie zaznaczono inaczej) północ jest u góry, wschód po prawej, zachód po lewej, a południe na dole. Kierunki pośrednie łączą dwa główne kierunki, np. SW to południowy zachód (czyli jednocześnie "w dół" i "w lewo").

W tym zadaniu należy spojrzeć na fragment mapy i porównać położenie obiektów: punkt startu (miejscowość Skałka) oraz cel (Schronisko PTTK na Hali Boraczej). Jeśli cel znajduje się na mapie bardziej na zachód od punktu startu (jest przesunięty w lewo) oraz bardziej na południe (jest niżej), to kierunek dojścia z punktu startu do celu jest właśnie SW.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • NW (północny zachód) pasowałby tylko wtedy, gdyby cel był w lewo i jednocześnie wyżej od punktu startu.
  • SE (południowy wschód) wymagałby przesunięcia celu w prawo i w dół.
  • NE (północny wschód) oznacza cel w prawo i w górę.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, "narysuj w głowie" prosty wektor od punktu startu do celu i sprawdź, czy składowa jest bardziej na wschód czy zachód oraz bardziej na północ czy południe. To zmniejsza ryzyko pomylenia NW/NE lub SW/SE.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SW to południowy zachód, czyli kierunek "w dół i w lewo" na mapie z północą u góry. Porównaj położenie celu względem startu: jeśli cel leży jednocześnie bardziej na zachód i bardziej na południe, wybierasz SW.
To standardowa konwencja kartograficzna ułatwiająca czytanie map. Gdy mapa ma inną orientację, zwykle jest to wyraźnie oznaczone strzałką północy. Na egzaminie przy braku takiej informacji przyjmuje się orientację standardową.
To kierunki pośrednie: NW = północny zachód, NE = północny wschód, SE = południowy wschód, SW = południowy zachód. Każdy z nich łączy dwa główne kierunki i odpowiada jednej "ćwiartce" wokół punktu startu.
Najczęściej myli się lewo/prawo (zachód/wschód) oraz pary NW/NE i SW/SE. Błąd wynika z pośpiechu i braku sprawdzenia obu składowych kierunku (pionowej i poziomej). Pomaga metoda: najpierw oceń E/W, potem N/S.
Na mapie z północą u góry zachód jest po lewej, a wschód po prawej. Jeśli cel jest po lewej stronie punktu startu, składowa kierunku jest zachodnia (W). Jeśli po prawej, jest wschodnia (E).
Kierunki świata (np. SW) są wystarczające do prostych zadań. Azymut stosuje się, gdy potrzebna jest większa dokładność, np. w nawigacji z kompasem lub przy precyzyjnym wyznaczaniu kierunku marszu w terenie. Azymut podaje się w stopniach.
Tak, jeśli pytanie dotyczy tylko relacji na mapie (np. NW/SE). Kompas jest potrzebny głównie w terenie, aby przenieść kierunek z mapy na rzeczywisty marsz. Na egzaminie mapowym zwykle wystarcza poprawne odczytanie położenia obiektów.
Pomaga w planowaniu tras, szacowaniu przebiegu dojścia do atrakcji lub obiektu noclegowego i w udzielaniu informacji klientom. Technik organizacji turystyki często weryfikuje opisy tras i musi umieć wskazać właściwy kierunek przejścia między punktami.
Oba kierunki mają składową południową (S), więc cel jest "niżej" od startu. Różnica to składowa pozioma: SW ma zachód (W) — cel po lewej, a SE ma wschód (E) — cel po prawej. Zawsze sprawdź lewo/prawo jako drugi krok.
Ćwicz na mapach turystycznych: wybieraj dwa punkty i określaj kierunek, a potem sprawdzaj wynik. Utrwal też konwencję orientacji mapy oraz kierunki pośrednie. Warto rozwiązać kilka arkuszy zadań, aby wyeliminować pośpiech i mylenie skrótów.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi odpowiadają innym ćwiartkom mapy."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kierunki świata" https://pl.wikipedia.org/wiki/Kierunki_%C5%9Bwiata - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Azymut" https://pl.wikipedia.org/wiki/Azymut - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Mapa" https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy czytania map turystycznych (kierunki świata, skala, legenda)
  • Ćwiczenia z orientacji w terenie: praca z mapą i kompasem
  • Materiały szkolne z geografii turystycznej dotyczące map i orientacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego