KWALIFIKACJA GIW13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 27.
Korzystając ze wzoru i informacji zawartych w ramce, oblicz rzeczywisty ciężar zestawu rurowego wiszącego na haku wiertniczym, jeżeli ciężarowskaz wskazuje 15 T
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania rzeczywistego ciężaru zestawu rurowego wiszącego na haku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 174 kN wynika z przeliczenia wskazania ciężarowskazu 15 T na siłę (kN) zgodnie z podanym w ramce wzorem i współczynnikami. Kluczowe jest konsekwentne użycie właściwych jednostek oraz uwzględnienie korekt przewidzianych w ramce, a nie samo mechaniczne przeliczenie "ton" na kN.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza umiejętność obliczenia rzeczywistego ciężaru zestawu rurowego na haku na podstawie wskazania ciężarowskazu oraz wzoru i danych z ramki. W praktyce wiertniczej samo wskazanie (np. 15 T) bywa wartością "roboczą", którą trzeba przeliczyć na siłę i skorygować zgodnie z instrukcją (ramką), aby otrzymać wartość porównywalną z obliczeniami projektowymi i dopuszczalnymi obciążeniami urządzeń.

Dlaczego 174 kN jest poprawne?
Poprawna odpowiedź to taka, która: (1) przelicza wskazanie "T" na jednostkę siły, (2) stosuje dokładnie współczynnik/przelicznik z ramki, oraz (3) zachowuje spójność jednostek w całym rachunku. Zastosowanie wzoru i danych z ramki prowadzi do wartości 174 kN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 132 kN – typowy skutek pominięcia części korekty z ramki (np. użycia niepełnego przelicznika albo nieuwzględnienia czynnika korygującego), ewentualnie błędnego zaokrąglania pośrednich wyników.
  • 171 kN – wynik "bliski" poprawnego, często powstaje przez zastosowanie nieco innego przelicznika (np. przyjęcie uproszczonej wartości bez tej korekty, którą wskazuje ramka) albo przez zaokrąglenie w niewłaściwym momencie.
  • 129 kN – najczęściej efekt błędnej interpretacji jednostki "T" lub przeliczenia jak dla masy, a nie siły, albo podwójnego zastosowania korekty (przemnożenie/dzielenie współczynnikiem niezgodnie z ramką).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, wykonaj szybki test sensowności: czy otrzymana wartość jest w kN i czy odpowiada spodziewanemu rzędu wielkości dla wskazania 15 T po zastosowaniu korekty z ramki. Zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku – to najprostsza metoda wychwycenia błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to wskazanie obciążenia na haku w jednostce "T" stosowanej w danym przyrządzie. Kluczowe jest, czy "T" oznacza tonę, tonę-siły (tf) czy inną skalę kalibracji. Na egzaminie trzeba przyjąć interpretację zgodną z ramką/wzorem w zadaniu.
Przeliczenie zależy od tego, czy chodzi o masę (t) czy o tonę-siły (tf). W obliczeniach sił wiertniczych zwykle przechodzi się na N/kN zgodnie z zasadami SI, a następnie stosuje współczynniki z instrukcji. Na egzaminie zawsze trzymaj się przelicznika podanego w ramce.
Bo ramka zwykle zawiera korektę (np. wynikającą z kalibracji przyrządu, przełożenia, sposobu wskazania lub warunków pracy). Samo przeliczenie jednostek może dać wynik "podobny", ale nie ten wymagany. Egzamin sprawdza umiejętność pracy według podanej procedury obliczeń.
Najczęstsze to: traktowanie "T" jako masy bez przejścia na siłę, mieszanie N z kN, zaokrąglanie zbyt wcześnie oraz nieuwzględnianie współczynnika z ramki. Pomaga zapisywanie jednostki po każdym działaniu i kontrola rzędu wielkości (czy wynik nie jest zbyt mały/duży).
Jeżeli odpowiedzi są w kN, końcowy wynik także musi być w kN. W technice (w tym w wiertnictwie) siły porównuje się w jednostkach SI, bo łatwiej ocenić obciążenia elementów i urządzeń. W zadaniu egzaminacyjnym jednostka odpowiedzi jest narzucona przez warianty odpowiedzi.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: porównaj wynik z tym, co wynikałoby z prostego przeliczenia 15 T na siłę, a potem oceń wpływ korekty z ramki (czy zwiększa czy zmniejsza). Jeśli korekta jest niewielka, wynik powinien być blisko przeliczenia bazowego; jeśli duża, odchylenie będzie zauważalne.
Nawet przy tej samej długości i masie przewodu zmieniają się warunki tarcia, opory w otworze, przytarcia, a także oddziaływanie płuczki i konfiguracja zestawu. Dlatego operator obserwuje trendy ciężarowskazu, a obliczenia "rzeczywistego ciężaru" pomagają odróżnić zmianę warunków od błędu odczytu.
Zwykle: wzór na przeliczenie wskazania na siłę, współczynnik przeliczeniowy skali przyrządu oraz ewentualna poprawka (np. kalibracyjna). Czasem jest to też informacja o sposobie odczytu (np. czy wskazanie dotyczy jednego odcinka liny czy układu wielokrążka). Na egzaminie korzystasz tylko z tego, co podano.
To typowa konstrukcja zadania obliczeniowego: odpowiedzi błędne często odpowiadają konkretnym, częstym pomyłkom (np. pominięcie korekty, inne zaokrąglenie, błędne użycie współczynnika). Dzięki temu egzamin rozróżnia osoby liczące według wzoru od tych, które liczą "na pamięć" lub intuicyjnie.
Ćwicz: (1) przeliczanie jednostek na SI, (2) podstawianie do wzoru bez gubienia współczynników, (3) kontrolę jednostek na każdym kroku. Dodatkowo przejrzyj typowe zadania z obciążeniem na haku i interpretacją wskazań przyrządów. Najważniejsze jest konsekwentne trzymanie się danych z ramki.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik 174 kN wynika z przeliczenia wskazania ciężarowskazu 15 T na siłę (kN) zgodnie z podanym w ramce wzorem i współczynnikami."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (jednostki i zasady stosowania SI): https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-18)
  • ISO 80000-1 (Quantities and units — Part 1: General): ISO 80000-1:2009 (zasady zapisu wielkości i jednostek); weryfikacja ogólna na stronie ISO: https://www.iso.org/standard/30669.html (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • tabele/przeliczniki jednostek SI (N, kN, tf)
  • instrukcja obsługi ciężarowskazu stosowanego na wiertni
  • podstawy mechaniki: siła ciężkości i przeliczanie jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego