KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 23.
Koszt jednostronnego zadrukowania arkusza w jednym kolorze na pełnoformatowej maszynie offsetowej wynosi 8 groszy. Ile wyniesie koszt wydrukowania 20 000 jednokolorowych plakatów formatu B2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt dotyczy arkusza w pełnym formacie.
Format B2 stanowi połowę arkusza B1, więc z jednego arkusza pełnoformatowego uzyskuje się zwykle 2 plakaty B2. Koszt jednego plakatu to 8 gr / 2 = 4 gr = 0,04 zł. Dla 20 000 sztuk: 20 000 × 0,04 zł = 800 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie podaje: "Koszt jednostronnego zadrukowania arkusza w jednym kolorze na pełnoformatowej maszynie offsetowej wynosi 8 groszy". Kluczowe jest rozróżnienie:

  • arkusz – format drukowy (pełen format maszyny),
  • plakat B2 – gotowy użytek po krojeniu z arkusza (jeden z użytków na arkuszu).

W praktyce kalkulacja kosztu na użytek zależy od tego, ile użytków mieści się na arkuszu (impozycja). Dla formatów serii B obowiązuje relacja pól: każdy kolejny format (np. B2) ma połowę pola poprzedniego (B1). Oznacza to, że typowo z arkusza B1 można uzyskać 2 użytki B2 (pomijając odpady technologiczne, marginesy i układ).

Krok 1: koszt na 1 plakat (użytek B2)
Skoro 1 arkusz daje 2 plakaty B2, to koszt zadruku przypadający na 1 plakat wynosi:
8 gr / 2 = 4 gr, czyli 0,04 zł.

Krok 2: koszt całkowity nakładu
Dla 20 000 plakatów:
20 000 × 0,04 zł = 800 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje wyników są błędne?

  • "1 600 zł" odpowiada założeniu, że 1 plakat B2 = 1 arkusz (20 000 × 0,08 zł). To pomija fakt, że na pełnoformatowym arkuszu można umieścić więcej niż jeden użytek B2.
  • "80 zł" zwykle wynika z błędnego przesunięcia przecinka (np. potraktowania 8 gr jako 0,008 zł) albo z pomyłki w liczbie sztuk.
  • "200 zł" może być skutkiem niepełnego przeliczenia groszy na złote lub arbitralnego podzielenia wyniku przez 4 bez uzasadnienia impozycją.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "koszt zadruku arkusza", zawsze zadaj sobie pytanie: ile użytków finalnego produktu mieści się na arkuszu? Dopiero wtedy licz koszt nakładu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, ile użytków (gotowych sztuk) mieści się na 1 arkuszu po impozycji. Potem policz koszt 1 sztuki: koszt arkusza / liczba użytków. Na końcu pomnóż przez nakład. Bez kroku z użytkami łatwo zawyżyć lub zaniżyć wynik.
Użytek to pojedynczy egzemplarz produktu (np. plakat B2) umieszczony na arkuszu w układzie impozycyjnym. Ma znaczenie, bo koszt druku często podaje się "na arkusz", a zamówienie dotyczy "na sztuki". Liczba użytków na arkuszu decyduje o koszcie jednostkowym.
W serii B kolejne formaty mają połowę pola poprzedniego. To oznacza, że B2 ma ok. połowę powierzchni B1, więc w typowym układzie można rozmieścić 2 użytki B2 na arkuszu B1. W praktyce mogą dochodzić marginesy i odpady, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się idealny podział.
1 zł to 100 gr, więc 8 gr = 0,08 zł, a 4 gr = 0,04 zł. Najbezpieczniej jest zapisać grosze jako ułamek złotówki i dopiero potem mnożyć przez nakład. Unikasz wtedy pomyłki z przecinkiem i przypadkowego wyniku 10× większego lub mniejszego.
W realnej produkcji tak, bo dochodzą arkusze na ustawienie maszyny, kontrolę barwy i odpady technologiczne. W wielu zadaniach egzaminacyjnych koszty są jednak uproszczone i liczy się tylko czysty nakład. Jeśli w treści nie ma danych o narządzie, zwykle się go nie dolicza.
Najczęściej: (1) utożsamienie arkusza z gotowym plakatem, (2) błędne przeliczenie groszy na złote, (3) pominięcie liczby użytków na arkuszu, (4) automatyczne mnożenie bez sprawdzenia założeń formatu. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku obliczeń.
Wynik 1 600 zł pasuje do sytuacji, gdy koszt 8 gr dotyczy jednego gotowego plakatu (a nie arkusza) albo gdy na arkuszu mieści się tylko 1 użytek B2. Wtedy koszt to 20 000 × 0,08 zł. W tym zadaniu kluczowe jest, że cena jest "za arkusz pełnoformatowy".
"Jednokolorowy" oznacza zadruk jedną farbą (np. 1/0 przy druku jednostronnym). W kalkulacji wpływa to na liczbę zespołów farbowych/kolorów oraz czas i koszt druku. W zadaniu upraszcza to obliczenia: podany koszt arkusza dotyczy właśnie jednego koloru.
Szukaj słów: arkusz, format maszyny, pełnoformatowa – to zwykle oznacza koszt na arkusz drukowy. Jeśli jest "plakat", "egzemplarz", "sztuka", to częściej koszt na gotowy produkt. Gdy jest niejednoznacznie, trzeba oprzeć się na standardowej interpretacji pojęć poligraficznych.
Ćwicz schemat: jednostka kosztu → koszt sztuki → koszt nakładu. Powtórz formaty papieru (A i B), pojęcia: arkusz, użytek, impozycja, nakład, zadruk 1/0 i 4/4. Rozwiązuj krótkie zadania rachunkowe z przeliczeniami groszy na złote i z liczbą użytków na arkuszu.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Koszt dotyczy arkusza w pełnym formacie.Format B2 stanowi połowę arkusza B1, więc z jednego arkusza pełnoformatowego uzyskuje się zwykle 2 plakaty B2."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", opis serii B i zależności formatów
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (sekcja dotycząca serii B i zależności kolejnych formatów) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kalkulacji poligraficznej (koszt na arkusz i na użytek)
  • Opracowania o impozycji i użytkach w arkuszu (druk arkuszowy)
  • Tabela formatów papieru ISO 216 (serie A i B) z wymiarami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego