W rachunku kosztów jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu to koszt przypadający na jedną jednostkę produktu (np. 1 sztukę). W praktyce oblicza się go na podstawie danych kalkulacyjnych: najpierw ustala się, jaka część łącznego kosztu wytworzenia przypada na wyrób X i jaka na wyrób Y, a następnie dzieli się te kwoty przez odpowiadające im ilości produkcji.
W tym zadaniu podano, że łączny koszt wytworzenia wyrobów gotowych X i Y wynosi 48 000,00 zł, a szczegółowy podział/ilości wynikają z tabeli kalkulacyjnej. Otrzymane koszty jednostkowe to: 240,00 zł/szt. dla wyrobu X oraz 360,00 zł/szt. dla wyrobu Y. Takie wyniki spełniają dwa kluczowe warunki kontrolne:
- koszt jednostkowy jest podany w prawidłowej jednostce (zł/szt.) i wynika z dzielenia kosztu przypisanego do wyrobu przez ilość,
- po przemnożeniu kosztów jednostkowych przez ilości z tabeli i zsumowaniu dla X i Y otrzymuje się łącznie 48 000,00 zł (kontrola zgodności z kosztem całkowitym).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Najczęściej wynikają z typowych błędów: błędnego odczytania ilości produkcji z tabeli, użycia niewłaściwej podstawy podziału kosztów (np. podział "po równo" zamiast wg danych kalkulacyjnych) albo pomylenia kosztów łącznych z jednostkowymi. W praktyce księgowej takie pomyłki prowadzą do złej wyceny zapasów wyrobów gotowych i zniekształcenia wyniku finansowego.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zawsze wykonaj kontrolę krzyżową — sprawdź, czy suma kosztów obu wyrobów (po przemnożeniu przez ilości) równa się 48 000,00 zł oraz czy jednostki (zł/szt.) są spójne.
