W zadaniach, w których koszty produkcji dotyczą jednocześnie kilku wyrobów (tu: szyb o różnych grubościach), a rozliczenie ma być wykonane współczynnikami kalkulacyjnymi, stosuje się tzw. kalkulację podziałową ze współczynnikami (metodę jednostek umownych).
Istota metody jest następująca:
- Najpierw każdą grupę wyrobów przelicza się na jednostki umowne (np. "bazowy" wyrób ma współczynnik 1, a wyrób bardziej "pracochłonny/materiałochłonny" ma współczynnik większy).
- Następnie sumuje się liczbę jednostek umownych dla całej produkcji.
- Koszt jednostki umownej oblicza się jako: koszt całkowity produkcji / łączna liczba jednostek umownych.
- Na końcu koszt jednostkowy konkretnego asortymentu otrzymuje się przez pomnożenie kosztu jednostki umownej przez jego współczynnik.
Odpowiedź "30 zł i 45 zł" jest spójna z logiką współczynników ustalonych wg grubości: grubsza szyba ma wyższy koszt jednostkowy, a relacja 45 do 30 odpowiada proporcji 3 do 2 (czyli typowemu przeliczeniu, gdy grubość jest podstawą współczynnika).
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów:
- "15 zł i 45 zł" sugeruje zbyt duży "rozjazd" między asortymentami (relacja 1:3), co zwykle wynika z błędnego przeliczenia tylko jednego wyrobu na jednostki umowne albo pominięcia części produkcji w mianowniku.
- "15 zł i 30 zł" daje za niskie koszty jednostkowe, co często jest skutkiem podzielenia kosztu całkowitego przez zbyt dużą liczbę (np. użycia ilości w m2/szt. bez współczynników lub podwójnego przeliczenia).
- "40 zł i 90 zł" wskazuje na zawyżenie kosztów (tu relacja 1:2), co bywa konsekwencją błędnego przyjęcia współczynników albo pomylenia kosztu jednostki umownej z kosztem jednostkowym jednego z asortymentów.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniach zawsze sprawdź sens ekonomiczny wyniku: przy grubości jako bazie współczynnika koszt 3 mm powinien być większy niż 2 mm, a różnica powinna wynikać z przyjętych współczynników, nie z przypadkowego dzielenia kosztów.
