Opis dotyczy wykonania wyrobów na indywidualne zamówienie (konkretni klienci, uzgodniony wzór, jednostkowe wykonanie). W takiej sytuacji obiektem kalkulacji jest zlecenie, czyli ściśle określona praca/usługa, dla której można przypisać koszty bezpośrednie (np. tkaniny, dodatki, robociznę krawiecką) oraz rozliczyć koszty pośrednie (np. utrzymanie pracowni, energia, amortyzacja maszyn).
Dlatego poprawna jest odpowiedź "Doliczeniową (zleceniową)". W kalkulacji zleceniowej koszty zbiera się na kartach zleceń, a po zakończeniu zlecenia ustala się koszt jednostkowy wyrobu/usługi na podstawie kosztów tego zlecenia. Metoda ta najlepiej pasuje do produkcji jednostkowej lub małoseryjnej, gdzie każdy wyrób może różnić się materiałem i nakładem pracy.
Pozostałe propozycje nie pasują do opisanego przypadku:
- "Podziałową prostą" stosuje się typowo, gdy produkcja jest jednorodna i masowa, a koszt jednostkowy uzyskuje się przez podział kosztów okresu przez liczbę wytworzonych jednostek. Tu nie ma serii jednorodnych sztuk, tylko dwa konkretne wyroby na zamówienie.
- "Podziałową ze współczynnikami" wykorzystuje się, gdy wytwarza się różne wyroby z tej samej masy kosztów i trzeba je przeliczyć współczynnikami (różna pracochłonność/zużycie), ale nadal zwykle w warunkach produkcji bardziej powtarzalnej niż typowe zlecenie "na miarę".
- "Doliczeniową asortymentową" odnosi się do kalkulowania kosztów w ujęciu asortymentów/wyrobów w warunkach powtarzalnej oferty (np. typowe modele), a nie do rozliczania jednego, odrębnego zlecenia klienta.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretne zamówienie, wyrób na miarę, zlecenie lub indywidualny klient, najczęściej prowadzi to do wyboru kalkulacji zleceniowej (doliczeniowej). Gdy mowa o produkcji masowej i jednorodnych sztukach, częściej właściwa jest kalkulacja podziałowa.
