KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Kosztorys zamienny sporządza wykonawca jedynie w przypadku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kosztorys zamienny sporządza się, gdy w ramach istniejącej umowy zmienia się ilość (obmiar) robót ujętych w ustaleniach kontraktowych.
Nie dotyczy to zmiany wykonawcy ani samej zmiany cen rynkowych. Roboty nieobjęte umową są zwykle kwalifikowane jako odrębny zakres i wymagają innego ujęcia kosztorysowego.

Pełne wyjaśnienie:

Kosztorys zamienny służy do przeliczenia wartości robót wtedy, gdy w trakcie realizacji następuje zmiana w stosunku do ustaleń kontraktowych, ale nadal mówimy o rozliczeniu robót wynikających z umowy. Typowym przypadkiem jest zmiana ilości robót ustalonej w umowie, czyli sytuacja, w której po obmiarze lub po aktualizacji zakresu ilościowego trzeba skorygować zestawienie i wartość pozycji.

Dlaczego nie pasują pozostałe odpowiedzi?

  • "zmiany wykonawcy robót" – zmiana podmiotu realizującego roboty to kwestia organizacyjno-prawna i nie stanowi sama w sobie przesłanki, że trzeba sporządzać kosztorys zamienny. Rozliczenia mogą wymagać dokumentów, ale to nie jest definicyjny przypadek "zamiennego".
  • "robót nieobjętych umową" – jeżeli roboty nie były objęte umową, to w praktyce stanowią inny (dodatkowy) zakres niż ten, który rozlicza się jako zmieniony w ramach pozycji umownych. Takie roboty wymagają odrębnego ujęcia i uzgodnień, a nie "zamiany" ilości w już ustalonym zakresie.
  • "zmiany ceny robocizny, materiałów lub pracy sprzętu" – sama zmiana poziomu cen rynkowych nie jest tym samym co zmiana ilości robót. O ile umowa może przewidywać mechanizmy waloryzacji, to nie oznacza to automatycznie sporządzenia kosztorysu zamiennego; kluczowym wyróżnikiem w pytaniu jest zmiana ilości robót ustalonej w umowie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "zmiany cen" oraz "zmiana ilości robót", najpierw ustal, czy pytanie dotyczy ilości/z zakresu pozycji (wtedy myślisz o kosztorysie korygującym zakres) czy stawek/cen (wtedy myślisz o zasadach rozliczeń i waloryzacji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kosztorys zamienny to opracowanie kosztów sporządzane wtedy, gdy w trakcie realizacji trzeba skorygować wartość robót w odniesieniu do ustaleń umowy, najczęściej z powodu zmiany ilości robót w pozycjach rozliczeniowych. Jego celem jest uporządkowane przeliczenie i udokumentowanie zmian.
Najprostsze rozróżnienie: kosztorys zamienny dotyczy zmiany w ramach robót "umownych" (np. zmiana ilości w pozycjach), a kosztorys uzupełniający odnosi się do robót stanowiących dodatkowy zakres do wyceny i rozliczenia. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa: "ilość w umowie" vs "nieobjęte umową".
Zmiana cen rynkowych dotyczy stawek i poziomu kosztów, ale nie jest tym samym co zmiana ilości robót. Kosztorys zamienny w typowym ujęciu "podąża" za korektą ilości/zestawienia robót. Zmiany cen częściej wiążą się z zasadami rozliczeń lub waloryzacją przewidzianą w umowie.
Najczęściej wtedy, gdy po obmiarze lub po uzgodnionej zmianie zakresu ilościowego okazuje się, że w porównaniu do umowy trzeba zmienić ilości w pozycjach robót. Wykonawca potrzebuje wtedy dokumentu, który spina obmiary z wartościami i pozwala przejrzyście rozliczyć zmianę.
Zwykle nie. Roboty nieobjęte umową stanowią inny zakres niż pozycje umowne i wymagają odrębnych uzgodnień oraz wyceny jako dodatkowego elementu. W testach egzaminacyjnych sformułowanie "nieobjęte umową" jest typowym rozpraszaczem, bo sugeruje zmianę, ale dotyczy innej kategorii robót.
Przydatne są przede wszystkim: obmiary robót, protokoły konieczności/uzgodnień zmian, zestawienia ilości, szkice i pomiary, a także dokumentacja z narad i wpisy w dzienniku budowy (w zakresie opisowym). Te materiały stanowią podstawę do rzetelnego przeliczenia kosztów po zmianie ilości.
Najczęstszy błąd to mechaniczne kojarzenie "zmian" ze "zmianą cen" zamiast sprawdzenia, czy chodzi o zmianę ilości robót w umowie. Drugi typowy błąd to mylenie robót zamiennych z robotami dodatkowymi i wybór odpowiedzi o "robotach nieobjętych umową", choć pytanie dotyczy ilości robót umownych.
Nie jest to typowa przesłanka. Zmiana wykonawcy to kwestia organizacyjna i formalna, a kosztorys zamienny odnosi się do zmiany ilości lub zakresu rozliczeniowego robót w ramach umowy. Na egzaminie warto oddzielać "kto wykonuje" od "jak zmieniły się ilości robót i ich wartość".
Szukaj odpowiedzi odnoszącej się do zmiany ilości robót w umowie (albo korekty ilości w pozycjach). Jeżeli opcje dotyczą: zmiany wykonawcy, robót poza umową lub samych zmian cen, to zwykle nie opisują istoty kosztorysu zamiennego w ujęciu testowym. Najpierw zidentyfikuj, co jest zmieniane: ilość czy ceny.
Warto utrwalić: przedmiar, obmiar, zakres robót, pozycja kosztorysowa, nakłady, rozliczenie robót oraz różnice między kosztorysami (ofertowy, powykonawczy, zamienny, uzupełniający). Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, czy pytanie dotyczy zmian ilościowych, czy odrębnego zakresu robót.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kosztorys zamienny sporządza się, gdy w ramach istniejącej umowy zmienia się ilość (obmiar) robót ujętych w ustaleniach kontraktowych.Nie dotyczy to zmiany wykonawcy ani samej zmiany cen rynkowych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kosztorysowania robót budowlanych (rodzaje kosztorysów i zasady ich sporządzania)
  • Przykładowe wzory dokumentów rozliczeniowych na budowie (zestawienia obmiarów, protokoły zmian, zestawienia wartości robót)
  • Ćwiczenia z rozróżniania: roboty zamienne vs roboty dodatkowe/nieobjęte umową

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego