KWALIFIKACJA MOT5 - PRÓBNY

PYTANIE NR 6.
Krzywa charakterystyki zewnętrznej silnika oznaczona symbolem "X" obrazuje
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki zewnętrznej silnika, który jest częścią egzaminu zawodowego dla kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzywa mocy N na charakterystyce zewnętrznej zwykle rośnie wraz z prędkością obrotową n: startuje blisko zera przy niskich obrotach i zwiększa się, a przy wysokich obrotach jej wzrost łagodnieje. Wynika to z zależności, że moc jest iloczynem momentu obrotowego i prędkości obrotowej, więc nie ma "garbu" jak moment.

Pełne wyjaśnienie:

Charakterystyka zewnętrzna silnika przedstawia przebieg podstawowych parametrów pracy w funkcji prędkości obrotowej wału korbowego n przy pełnym obciążeniu. Najczęściej na jednym wykresie spotyka się cztery krzywe: moc N, moment obrotowy Mo, jednostkowe zużycie paliwa ge oraz godzinowe zużycie paliwa Ge.

Odpowiedź "moc silnika N" pasuje do krzywej opisanej jako rosnąca od wartości bliskich zeru przy małych obrotach i zwiększająca się wraz z n. To typowy kształt krzywej mocy, ponieważ moc zależy zarówno od momentu, jak i od prędkości obrotowej: w uproszczeniu N ∝ Mo · n (z odpowiednią stałą przeliczeniową). Gdy obroty rosną, nawet przy późniejszym spadku momentu przy wysokich n, moc może nadal rosnąć lub rosnąć wolniej, dlatego krzywa ma przebieg stromo rosnący na początku, a następnie łagodniejszy.

Odpowiedź "moment obrotowy silnika Mo" jest błędna, bo moment ma zwykle kształt "garbu": rośnie do maksimum w średnim zakresie obrotów, a potem maleje (pogarsza się napełnienie cylindrów, rosną opory, zmienia się efektywność wymiany ładunku). Taki przebieg różni się od krzywej stale rosnącej.

Odpowiedź "jednostkowe zużycie paliwa Ge" jest błędna także z powodu kształtu: jednostkowe zużycie paliwa ge (zwykle w g/kWh) ma charakterystyczną "miskę" z minimum w obszarze najbardziej ekonomicznej pracy. Natomiast Ge jako zużycie godzinowe (np. kg/h) rośnie wraz z obrotami i obciążeniem, nie startuje od zera w sposób typowy dla mocy na osi mocy.

Odpowiedź "sekundowe zużycie paliwa ge" jest niepoprawna merytorycznie w kontekście standardowej charakterystyki zewnętrznej: oznaczenie ge odnosi się do zużycia jednostkowego, a nie "sekundowego". To częsta pułapka na egzaminie: podobny zapis i mała/duża litera, ale inna wielkość fizyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj skojarzenia kształt–wielkość: moc rośnie, moment ma "garb", ge ma minimum ("miska"), a Ge zwykle rośnie wraz z n.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wykres pokazujący, jak zmieniają się główne parametry pracy silnika (np. moc, moment, zużycie paliwa) w funkcji prędkości obrotowej n przy pełnym obciążeniu. Ułatwia ocenę osiągów, ekonomii i doboru przełożeń.
Krzywa mocy zwykle startuje blisko zera przy małych obrotach i rośnie wraz z n. Często rośnie stromo na początku, a przy wysokich obrotach jej wzrost jest łagodniejszy, bo moment zaczyna spadać.
W ruchu obrotowym moc jest związana z momentem i prędkością obrotową: w uproszczeniu N ∝ Mo · n. Gdy rośnie n, rośnie też składnik "prędkości", więc moc zwykle zwiększa się, nawet gdy moment nie rośnie już tak szybko.
Moment obrotowy opisuje "siłę skręcającą" na wale (zdolność do ruszania i przyspieszania przy danych obrotach). Moc mówi, jak szybko wykonywana jest praca i zależy od momentu oraz obrotów, więc lepiej opisuje potencjał prędkości i osiągów.
Najczęściej ma kształt "garbu": rośnie do maksimum w średnim zakresie obrotów, a potem maleje przy wyższych obrotach (m.in. przez gorsze napełnienie cylindrów i zmiany sprawności). To odróżnia ją od krzywej mocy.
ge to jednostkowe zużycie paliwa (zwykle odnoszone do uzyskanej mocy). Na wykresie często tworzy "miskę" z wyraźnym minimum, które wskazuje najbardziej ekonomiczny zakres pracy silnika.
Ge to zużycie paliwa w czasie (najczęściej godzinowe), więc zwykle rośnie wraz z obrotami i obciążeniem. ge jest zużyciem jednostkowym (odniesionym do efektu, np. mocy), dlatego może mieć minimum w optymalnym punkcie pracy.
Najczęściej nie. Maksymalny moment zwykle występuje w średnim zakresie obrotów, a maksymalna moc przy wyższych obrotach. Wynika to z zależności mocy od momentu i prędkości obrotowej oraz z tego, że moment spada dopiero po swoim maksimum.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie krzywej mocy z krzywą momentu (bo obie dotyczą osiągów) oraz mylenie ge i Ge przez nieuwagę na wielkość liter. Pomaga zapamiętanie typowych kształtów krzywych.
Ułatwia ocenę, czy silnik rozwija typową moc i moment (np. po naprawie lub przy podejrzeniu usterki dolotu/wydechu). Pomaga też dobrać strategię jazdy próbnej i interpretować wyniki z hamowni lub danych diagnostycznych w funkcji obrotów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że krzywa mocy N na charakterystyce zewnętrznej zwykle rośnie wraz z prędkością obrotową n: startuje blisko zera przy niskich obrotach i zwiększa się, a przy wysokich obrotach jej wzrost łagodnieje.

Źródła:

  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", rozdziały o charakterystykach silnika i zależności mocy od momentu i prędkości obrotowej, McGraw-Hill
  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", dział dotyczący silników spalinowych: definicje mocy, momentu oraz zależności N–Mo–n
  • Wikipedia (PL), hasło: "Moment obrotowy" – zależność mocy od momentu i prędkości obrotowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moment_obrotowy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do budowy i eksploatacji silników spalinowych (dział: charakterystyki silnika)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki pojazdów: interpretacja wykresów mocy i momentu
  • Instrukcje/opracowania dotyczące hamowni i pomiaru mocy oraz momentu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego