Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 37.
Krzyżowanie mające na celu zastąpienie genów jednej rasy przez geny innej rasy o pożądanych cechach, to krzyżowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyżowanie wypierające polega na stopniowym zastępowaniu genów rasy wyjściowej genami rasy o pożądanych cechach, zwykle poprzez kolejne kojarzenia z osobnikami rasy ulepszającej. Pozostałe typy krzyżowań mają inny cel (np. produkcyjny, naprzemienny lub związany z pokrewieństwem).

Pełne wyjaśnienie:

Opis "zastąpienie genów jednej rasy przez geny innej rasy o pożądanych cechach" odpowiada idei krzyżowania wypierającego. W praktyce hodowlanej jest to metoda, w której w kolejnych pokoleniach zwiększa się udział genów rasy ulepszającej (tej, która wnosi pożądane cechy), aż do niemal całkowitego wyparcia materiału genetycznego rasy wyjściowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "krewniacze" dotyczy kojarzenia osobników spokrewnionych, a jego istotą jest zwiększenie homozygotyczności i utrwalanie cech, a nie zastępowanie genów jednej rasy genami innej.
  • "przemienne" odnosi się do naprzemiennego używania ras (rotacji) w kolejnych pokoleniach, aby utrzymywać korzystne efekty mieszańców. Nie jest ukierunkowane na pełne "wyparcie" genów rasy wyjściowej jedną rasą.
  • "towarowe" jest nastawione na uzyskanie mieszańców o dobrych parametrach użytkowych do produkcji (np. tuczu), zwykle bez zamiaru dalszego prowadzenia tak powstałych mieszańców w czystym programie zastępowania puli genów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w definicji pojawia się motyw stopniowego zastępowania lub wyparcia cech/genów rasy przez inną rasę, najczęściej chodzi o krzyżowanie wypierające. Gdy celem jest "efekt produkcyjny" mieszańców bez kontynuacji hodowli w kolejnych pokoleniach, częściej pasuje krzyżowanie towarowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest krzyżowanie wypierające w hodowli zwierząt?
Krzyżowanie wypierające to metoda kojarzeń, której celem jest stopniowe zastąpienie genów rasy wyjściowej genami rasy o pożądanych cechach. W kolejnych pokoleniach rośnie udział rasy ulepszającej, aż do uzyskania potomstwa o cechach zbliżonych do tej rasy.
Dlaczego krzyżowanie wypierające prowadzi do zastąpienia genów jednej rasy?
Bo w programie wypierającym konsekwentnie dobiera się do kojarzeń osobniki rasy ulepszającej, przez co w każdej generacji zwiększa się jej udział genetyczny. Przy powtarzaniu tego schematu geny rasy wyjściowej ulegają stopniowemu "rozcieńczeniu".
Jak odróżnić krzyżowanie wypierające od krzyżowania towarowego?
Wypierające ma cel hodowlany: zmienić pulę genów populacji w kierunku rasy ulepszającej i kontynuować program w kolejnych pokoleniach. Towarowe ma cel produkcyjny: uzyskać mieszańce do użytkowania (np. opasu), bez planu dalszego zastępowania genów w stadzie.
Co oznacza krzyżowanie przemienne i czemu nie pasuje do tej definicji?
Krzyżowanie przemienne polega na naprzemiennym używaniu ras w kolejnych pokoleniach, aby utrzymywać określony poziom mieszańcowości i cech użytkowych. Nie dąży do całkowitego wyparcia genów jednej rasy przez drugą, więc nie odpowiada definicji "zastąpienia genów".
Czy krzyżowanie krewniacze może zastąpić geny jednej rasy inną rasą?
Nie. Krzyżowanie (kojarzenie) krewniacze dotyczy pokrewieństwa osobników, a nie wprowadzania innej rasy. Jego skutkiem jest m.in. wzrost homozygotyczności i utrwalanie cech w obrębie populacji, ale nie jest to metoda "wypierania" genów przez inną rasę.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy pytaniach o rodzaje krzyżowania?
Najczęściej myli się cel metody: produkcyjny (towarowe) z hodowlanym (wypierające). Częsty jest też błąd skojarzeniowy: wybór "przemienne" bo brzmi "profesjonalnie", bez sprawdzenia, czy definicja mówi o rotacji ras, czy o stopniowym zastępowaniu genów.
Jakie słowa kluczowe w treści pytania wskazują na krzyżowanie wypierające?
Wskazówkami są sformułowania typu: "zastąpienie genów", "wyparcie", "stopniowe zastępowanie", "rasa o pożądanych cechach", "ulepszanie przez wprowadzenie rasy". Jeśli nacisk jest na zmianę puli genów populacji, zwykle chodzi o wypierające.
Kiedy w praktyce stosuje się krzyżowanie wypierające w stadzie?
Stosuje się je, gdy hodowca chce zmienić typ lub kierunek użytkowania stada, wykorzystując zalety innej rasy (np. lepszą mięsność, mleczność, odporność). Metoda jest planowana na wiele pokoleń i wymaga konsekwentnego doboru rozpłodników.
Jak krzyżowanie wypierające łączy się z pracą technika weterynarii?
Technik weterynarii może uczestniczyć w organizacji rozrodu (np. przygotowanie do inseminacji, nadzór nad zdrowiem zwierząt) oraz w dokumentacji i doradztwie podstawowym. Zrozumienie celu krzyżowania pomaga ocenić plan hodowlany i ryzyka zdrowotno-zootechniczne.
Jak uczyć się rozpoznawania rodzajów krzyżowania na podstawie definicji?
Twórz krótkie mapy skojarzeń: "wyparcie genów" → wypierające; "rotacja ras" → przemienne; "mieszańce do produkcji" → towarowe; "pokrewieństwo" → krewniacze. Potem ćwicz na definicjach, podkreślając słowa wskazujące na cel programu hodowlanego.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Krzyżowanie wypierające polega na stopniowym zastępowaniu genów rasy wyjściowej genami rasy o pożądanych cechach, zwykle poprzez kolejne kojarzenia z osobnikami rasy ulepszającej."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli zwierząt gospodarskich (dział: metody kojarzenia i krzyżowania)
  • Notatki z zajęć z genetyki i doskonalenia zwierząt
  • Materiały szkoleniowe z programów hodowlanych (opis celów: produkcyjny vs wypierający)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego